Plus

Iraanse ambassadeur: ‘Europa zegt veel, maar doet niets’

Europa staat in het conflict van Iran met de Verenigde Staten te veel aan de zijlijn. Volgens de Iraanse ambassadeur in Den Haag, Alireza Kazema Abadi, wordt het hoog tijd dat Europa zich laat gelden om het nucleaire akkoord met Iran in leven te houden.

Alireza Kazema Abadi Beeld Frank Jansen

“De Europeanen zeggen veel maar doen niets. Als zij echt vinden dat het akkoord overeind moet blijven, moet dat in daadkracht worden omgezet,” aldus Alireza Kazema Abadi. De bewuste overeenkomst stamt uit 2015 en voorziet in opheffing van alle sancties tegen Iran in ruil voor een streng toezicht op zijn kernprogramma. Dit om te voorkomen dat Iran een kernwapen ontwikkelt.

Kazema Abadi beklaagt er zich ook over dat Europa veel te weinig doet om de Amerikaanse sancties tegen Iran te verzachten. “We hebben altijd aan onze verplichtingen voldaan,” zegt de ambassadeur. Een conclusie die werd bevestigd door internationale controleurs van het Atoomagentschap (IAEA). “En toen Trump eruit stapte hebben we lang gewacht met het opschorten van bepaalde verplichtingen uit het verdrag. In de hoop dat het alsnog goed zou komen.”

Europa te gevoelig

Volgens de diplomaat is Europa te gevoelig voor dreigementen van Trump dat Europese bedrijven worden gestraft als zij toch zaken doen met Iran. “Als je niet wilt dat je steeds wordt weggeduwd dan moet je sterker worden. Dan loop je nog wel eens een bloedneus op maar je wordt wel onafhankelijker,” zegt Kazema Abadi.

Nadat de VS na het aantreden van president Donald Trump uit het akkoord was gestapt omdat de deal ‘slecht’ was en Iran de zaak zou bedriegen, heeft hij weer strafmaatregelen uitgevaardigd. Deze week kondigde Trump nog een extra pakket sancties aan. “De Amerikaanse president houdt alleen van nemen, niet van geven. Dan kun je in de politiek niet tot zaken komen,” zegt de diplomaat. Daarom zou Europa te hulp moeten schieten. “Hoe gespannen de situatie ook is, er altijd ruimte voor overleg. We zijn niet uit de deal gestapt omdat we er over in gesprek willen blijven.”

Op de statige, goed beveiligde ambassade in Den Haag nemen we plaats naast een grote foto en het condoleanceregister voor wijlen generaal Qassem Soleimani. Voor Iran is hij een martelaar, een held die in strijd met internationaal recht is vermoord. En dus kwamen beide landen op ramkoers.

“Qassem Soleimani een terrorist?” Voor Alireza Kazemi Abadi (54), de ambassadeur van Iran in Nederland, is dat de grootste onzin. “Hij vocht juist tegen het terrorisme,” aldus de diplomatiek vertegenwoordiger. “Qassem Soleimani was ongelooflijk belangrijk voor Iran. Hij was een symbool van de Islamitische Revolutie in Iran. Hij maakte naam toen hij de strijd aanbond met Daesh (Islamitische Staat). De eerste keer dat ik zijn foto zag, was toen hij op de voorpagina van Newsweek stond. Voor zijn bijdrage aan de oorlog tegen IS, tegen het terrorisme. In Iran en elders in de regio. Daarom rouwen zo veel mensen om hem. Van Damascus, Bagdad, Mosul, Teheran tot zijn geboorteplaats Keram.”

Maar in de ogen van de VS is en blijft diezelfde terroristenbestrijder een terrorist. Volgens Washington heeft hij bloed van Amerikaanse soldaten aan zijn handen.
“Dat komt door het zwart-wit-denken in Washington. Je kunt iedereen benoemen zoals je wilt, maar de werkelijkheid is anders. Hij is vermoord tijdens een bezoek aan een bondgenoot. Hij was te gast in Irak. Maar als je iemand het predikaat terrorist opplakt kan dat worden misbruikt als een rechtvaardiging om hem om te brengen. Maar Soleimani leverde de strijd die de Europeanen niet wilden voeren. De Europeanen, waaronder Nederland, die nu hun handen aftrekken van in Irak gevangengenomen burgers die zich hadden aangesloten bij IS, die hun verantwoordelijk niet nemen terwijl IS wel degelijk ook hun probleem is. Weet je wie nu het hardst lacht? IS. Zij zijn van hem af, kunnen weer aan weg timmeren.”

Niet alleen de VS plakt het brandmerk van terreur op organisaties en mensen. Iran doet hetzelfde: bij wet in Iran zijn de Amerikaanse soldaten sinds deze week terroristen. Was dat nu nodig?
“Wie is ermee begonnen? De VS. Zij besloten vorig jaar de Republikeinse Garde af te doen als een terroristische organisatie. Dat kan niet. Wettelijk niet. Politiek niet. Het is ook niet verstandig. Maar als de VS dit spel wil spelen, kunnen wij dat ook.”

Waar houdt de ladder van de escalatie op?
“Ik ben geen profeet.”

Opperste Leider, ayatollah Khamenei, noemt de raketaanval op de twee Amerikaanse bases, een wraakneming op de aanslag op Soleimani, ‘een klap in het gezicht’ van de VS. Hij waarschuwt dat het hier niet bij blijft. Wat staat er nog meer op het programma?
“Ik weet het echt niet. Ayatollah Khamenei heeft zich wel ten doel gesteld om de regio te bevrijden van de corrupte aanwezigheid van Amerikaanse troepen. Dat wil hij niet met geweld, niet met militaire middelen bereiken maar op basis van politiek. Alleen als we worden aangevallen, slaan we terug.”

Ook over het resultaat van die ‘klap in het gezicht’ bestaat onenigheid. Volgens Iran zijn er bij de raketaanvallen tachtig Amerikaanse soldaten gedood, volgens de VS nul.
Hij lacht. “Laten we dan maar middelen, veertig. Als compromis.”

Het verschil kwam beide partijen natuurlijk wel goed uit. Met tachtig doden had Iran zijn wraak gemaakt, met nul doden kon Donald Trump afzien van een tegenactie omdat de schade toch gering was.
“De VS is natuurlijk heel sterk, maar ook Trump zit niet te wachten om grote verliezen als gevolg van geweld. Daarom reageerde hij terughoudend na onze raketbeschietingen. Bovendien lijkt het erop dat er ruis zit tussen het Witte Huis en het Pentagon over de Amerikaanse besluitvorming van de laatste weken.”

De geschiedenis kan cynisch zijn. De dood van Soleimani drijft Irak ertoe om het vertrek van alle Amerikaanse soldaten te eisen. Dat klinkt als een postuum eresaluut aan de generaal.
“Dat is de eerste vrucht van zijn bloed. De buitenlandse troepen zijn niet meer welkom in Irak. Als ze toch blijven, gedragen ze zich als een bezettingsmacht. Niemand in de regio zit op buitenlandse strijdmachten te wachten. Laat ze alleen komen als ze welkom zijn.”

Geldt dat ook voor Iraanse militaire onderdelen in het buitenland?
“Die zijn er niet. In ons geval gaat het alleen om militaire adviseurs. In Irak dragen ze geen wapens. Ze hebben geen eigen bases zoals de Amerikanen. Ze zijn er ook op verzoek van Irak, ons buurland.”

Het is ook niet in Iraans voordeel dat Irak uit elkaar dreigt te vallen door de oplopende ruzie tussen Washington en Teheran?
“Zeker. Niemand zit te wachten op chaos in Irak. Maar die chaos is mede te wijten aan de aanwezigheid van buitenlandse troepen. Dat zorgt voor verdeeldheid. Instabiliteit, chaos in Irak heeft ook voor ons gevolgen waar we niet op zitten te wachten. Daarom hebben we Irak ook geholpen in de strijd tegen Daesh. We willen een sterk, onafhankelijk Irak. Zonder terroristen en zonder buitenlandse troepen. Als de buitenlandse troepen, in het bijzonder de Amerikanen, uit Irak vertrekken is dat de eerste, belangrijke stap naar de-escalatie.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden