PlusExclusief

Inwoners Boetsja doen hun verhaal: ‘De enige manier om te overleven was je schuilhouden’

Na de terugtrekking van de Russische militairen delen de inwoners van Boetsja hun verhalen over de bezetting. ‘Het is een wonder dat we het hebben overleefd.’

Hans Jaap Melissen
Een man die zegt dat Russische militairen zijn arm hebben gebroken, staat buiten zijn huis in Boetsja, 6 april 2022.  Beeld REUTERS
Een man die zegt dat Russische militairen zijn arm hebben gebroken, staat buiten zijn huis in Boetsja, 6 april 2022.Beeld REUTERS

“Die militairen waren erger dan Hitlers leger. Ze verkrachtten vrouwen. Ze sloegen de mannen. Ze vermoordden de honden. Ze stalen alles wat ze konden pakken,” zegt Semen Kirichenko, een oudere man, die zich samen met andere inwoners van Boetsja heeft verzameld bij een kapotgeschoten en geplunderde supermarkt.

Ze wachten op humanitaire hulp en delen verhalen over de Russische bezetting. “Wij bleven vooral in onze huizen. De enige manier om te overleven was je schuilhouden,” zegt Ludmilla, een oudere vrouw. Toch deed ze dat niet lang genoeg. “Toen de Russen zich terugtrokken, zag ik hen aan voor het Oekraïense leger. Ik riep vanuit mijn raam ‘Slava Oekraïne’ (glorie aan Oekraïne). Die soldaten trokken meteen hun geweren en richtten die op mij.”

Toch haalden ze niet over. Op andere momenten deden ze dat juist wel: met geweren en tanks is er op burgers geschoten in Boetsja. In deze voorstad van Kiev zijn onlangs tientallen lichamen van burgers midden op straat gevonden. Sommigen met hun handen op de rug gebonden. De meeste lichamen zijn alweer weggehaald, al liggen nog zes verbrande lichamen achter een rood-wit lint.

In brand gestoken

De zwaar verminkte lichamen zijn er speciaal voor de bezoekende pers blijven liggen en worden daarna gauw afgevoerd in zwarte plastic zakken. Volgens de politie zijn ze van dichtbij neergeschoten en daarna in brand gestoken. Verder onderzoek moet uitwijzen wat er precies is gebeurd.

Nikolaj, een gepensioneerde inwoner van Boetsja, staat buiten bij een klein appartementengebouw en heeft zelf iets gruwelijks zien gebeuren. “Een aantal weken geleden zag ik dat een jonge vrouw van een jaar of dertig, door Russische militairen naar binnen werd gesleept in een huis aan de overkant. Ik hoorde daarna haar gegil. Even later sleepten ze haar naar buiten en schoten haar dood samen met drie mannen.”

De vier lichamen bleven lang op straat liggen. Tot Nikolaj met een paar andere buurtbewoners aan de Russen vroeg of ze de lichamen ergens mochten begraven. Hij laat het graf zien, dat bij iemand in de tuin is gemaakt. Een groen houten kruis met een roze sjaal daaraan vast geknoopt staat in de omgewoelde grond.

Oorlogsgeluiden

Wat opvalt in Boetsja is dat de achtergebleven inwoners vrijwel allemaal zestigplussers zijn. Anders dan Nikolaj hebben velen wel veel oorlogsgeluiden gehoord, maar hebben ze juist weinig gezien van de Russen.

“Toen de Russen kwamen, bonsden ze op iedere deur en zeiden dat we naar een vaste schuilplek moesten gaan, onder de flats,” vertelt Luba Philimonchuk (60). Ze heeft vooral daar gezeten, zonder elektriciteit en vaak in erge kou. Koken werd buiten gedaan op houtvuurtjes.

Waarom was ze eigenlijk niet gevlucht? “Ik had de mogelijkheid niet. Ik wist niet zo gauw waarheen en veel geld heb ik ook niet.”

Sommige inwoners die slecht ter been zijn, hebben zelfs een maand lang alleen maar op de gang van hun appartement doorgebracht: veilig tegen rondvliegend glas dat op veel plekken is gesprongen door de zware explosies.

Verwoeste huizen

Maar glasschade is niets vergeleken bij wat er is gebeurd in sommige wijken van Boetsja. Hele rijen huizen zijn zwaar beschadigd of compleet verwoest, zoals die aan een weg waarop een Russische militaire colonne is kapot gebombardeerd. Tanks liggen uiteen gereten, een pantserwagen is half op een andere pantserwagen terechtgekomen. De dode Russen zijn eruit gehaald. Toch ligt er nog een militaire schoen met daarin een voet en een stuk scheenbeen.

Een vrouw, Natascha, loopt tussen dit pantserinferno door en stopt bij de zwartgeblakerde ruïne van een huis. Ze begint hartverscheurend te huilen, met haar zoon ‘die hier geboren is’ naast zich. Ze was zelf niet thuis toen het Russische konvooi werd uitgeschakeld, maar enkele andere familieleden raakten er gewond. “Het was een wonder dat iedereen het overleefde.” Ze pakt haar telefoon en begint de ravage te filmen.

Iets verderop zijn een paar mannen in bedrijfsjassen kabels in de grond aan het herstellen. Een ladderwagen passeert voor de kabels die zich hoger moeten bevinden, maar nu deels over de grond hangen. Boetsja zet de eerste stappen op weg naar herstel. Al zal de oorlog van 2022 voor altijd haar sporen nalaten. Volgens Luba Philimonchuk zal Boetsja herrijzen. “Weet je,” zegt ze, “je gaat door diepe ellende heen en als je het redt, dan maakt het je sterker.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden