PlusAchtergrond

In Marioepol is het laatste Oekraïense bastion gevallen: het einde van een symbool

Oekraïense militairen worden weggevoerd van de Azovstalfabriek in Marioepol, richting door Rusland beheerste gebieden. Beeld ANP/EPA
Oekraïense militairen worden weggevoerd van de Azovstalfabriek in Marioepol, richting door Rusland beheerste gebieden.Beeld ANP/EPA

Na bijna drie maanden verzet lijkt het laatste bastion van het Oekraïense leger in Marioepol te zijn gevallen. Een belangrijke overwinning voor het Russische leger, dat verder op vrijwel alle fronten dreigt vast te lopen.

Tom Kieft

Het was geen gemakkelijke dag, zei de Oekraïense president Zelenski in de nacht van maandag op dinsdag in een videoboodschap aan het Oekraïense volk. “Maar deze dag is, net als alle andere, gericht op het redden van ons land en onze mensen.”

Na 82 dagen verzet heeft het Oekraïense gezag een akkoord gesloten met Rusland over het evacueren van militairen uit de Azovstalfabriek – het laatste bastion van het Oekraïense leger in het vrijwel geheel verwoeste Marioepol.

Volgens het Oekraïense ministerie van Defensie zijn dinsdag 260 militairen geëvacueerd naar gebieden die worden gecontroleerd door Rusland of door Rusland gesteunde separatisten. De soldaten die zich verder nog in de staalfabriek hebben verschanst, worden hopelijk de komende dagen geëvacueerd, zei Zelenski. “Oekraïne heeft zijn Oekraïense helden levend nodig.”

Ondergrondse gangenstelsels

Als het zover is kan Moskou – nu dan echt – de volledige overwinning uitroepen in de ooit welvarende havenstad. Een maand geleden kondigde Poetin al aan Marioepol in handen te hebben, maar moest hij erkennen dat zich nog altijd Oekraïense troepen schuilhielden in de ondergrondse gangenstelsels en kapotgeschoten gebouwen van de Azovstalfabriek.

In plaats van tot de aanval over te gaan – waarbij veel Russische troepen zouden kunnen sneuvelen – besloot Poetin het Oekraïense bastion omsingeld te houden. Ze af te sluiten van eten en munitie, tot ze zich zouden overgeven. Dat lijkt te zijn gelukt.

Het is een pijnlijk verlies voor Oekraïne. De havenstad is symbool komen te staan voor het moedige Oekraïense verzet en ligt op een strategische plek tussen het zuiden en het oosten van het land, gebieden die de Russen in het vizier hebben. Door de inname van Marioepol kan Rusland zijn troepen vrij tussen de regio’s bewegen. Bovendien kan het Russische leger de aandacht nu volledig richten op de Donbas, de regio in het oosten van Oekraïne die centraal is komen te staan in de Russische oorlogsplannen.

Tot dusverre loopt het met die plannen overigens allesbehalve gesmeerd. De Russische verliezen stapelen zich op: volgens het Britse ministerie van Defensie is Rusland sinds het begin van de oorlog op 24 februari zeker een derde van zijn legermacht in Oekraïne verloren. Dit weekend wisten de Oekraïense troepen de Russen te verdrijven rond Charkov, de tweede stad van het land. Ze claimden zelfs aan de Russische grens te staan. En ook in de Donbas zijn de Russen volgens westerse inlichtingen zo goed als vastgelopen.

Neonazistische militie

In Oekraïne bestaan ondertussen wel zorgen over het lot van de evacués uit de Azovstalfabriek. Het Azovregiment, dat zich samen met Oekraïense mariniers in de fabriek ophield, werd na de Russische annexatie van de Krim in 2014 opgericht als een anti-Russische militie. Het regiment is omgeven met een (forse) zweem van neonazisme – iets wat de Russen bovendien volop benadrukken. Daardoor is het onder de Russen bijzonder gehaat.

Volgens Oekraïense staatssecretaris van Defensie Anna Malyar zullen de troepen uit Marioepol worden geruild voor Russische krijgsgevangenen. En ook president Poetin heeft volgens het Kremlin verzekerd dat de militairen naar ‘internationale normen’ worden behandeld.

Vanuit het Russische lagerhuis klinken echter andere geluiden. Doema-voorzitter Vjatsjeslav Volodin opperde dinsdag een verbod op de uitlevering van troepen van het Azovregiment. Een ander parlementslid pleitte zelfs voor de doodstraf.

Erdogan: nee tegen Zweeds en Fins Navo-lidmaatschap

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan dreigt het Navo-lidmaatschap van Finland en Zweden te dwarsbomen. Vanwege de Russische inval in Oekraïne willen beide landen zo spoedig mogelijk formeel het lidmaatschap van de alliantie aanvragen.

Maar Erdogan zegt niet van plan te zijn goedkeuring te verlenen – en in de Navo moeten alle dertig lidstaten unaniem instemmen met de toetreding van nieuwe leden.

Turkije verwijt beide landen onderdak te bieden aan de Koerdische Arbeiderspartij (PKK), die strijdt voor het zelfbeschikkingsrecht van de Koerden. Hij omschreef Finland en Zweden als ‘gasthuizen voor terroristische organisaties’ – de PKK dus, die in Turkije en de Europese Unie wordt beschouwd als een terroristische organisatie. Erdogan stelt dat de PKK vooral in Zweden veel nieuwe rekruten werft.

Navo-baas Jens Stoltenberg heeft er desalniettemin vertrouwen in dat hij de zorgen van Turkije kan wegnemen en verwacht niet dat de toetreding van Finland en Zweden vertraging zal oplopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden