PlusReportage

In Lviv helpen ze hun landgenoten en de militairen: ‘Alles om het moederland te verdedigen’

Leden van een evangelische kerk zingen een troostrijk lied bij het treinstation. Veel mensen uit het oosten van Oekraïne zijn naar deze stad in het westen gevlucht. Beeld AP
Leden van een evangelische kerk zingen een troostrijk lied bij het treinstation. Veel mensen uit het oosten van Oekraïne zijn naar deze stad in het westen gevlucht.Beeld AP

De inwoners van Lviv, in het westen van Oekraïne, hebben zelf nog niet onder vuur gelegen, dus zetten ze alles op alles om hun landgenoten elders te helpen. Deze oude stad is strijdbaar.

Mark van Assen

De kerken zijn vol, op deze koude zondagochtend in Lviv. In de Sint-Andreaskerk aan het Sobornaplein zijn alle bankjes bezet, er staan en knielen zelfs mensen in het gangpad. De ogen zijn dicht, de hoofden gebogen, de armen gekruist, het koor zingt een verdrietig lied.

“Maar dat is elke zondag zo,” zegt Marko Savchenko nuchter. Hij rookt buiten een sigaartje. “We zijn erg gelovig hier. Het is nu misschien iets drukker en emotioneler. Je moet op straat om je heen kijken, dan zie je hoe de stad veranderd is de afgelopen dagen.”

Koffie en kebab

Er zijn veel minder mensen buiten dan normaal, gebaart hij, er rijden veel minder auto’s, bijna alle winkels en restaurants zijn dicht. Lviv is duidelijk zichzelf niet, zeker niet zonder alle toeristen. Alleen supermarkten, drogisterijen en ziekenhuizen moeten openblijven. De rest mag het zelf weten, er is geen verplichte sluiting uitgevaardigd. De kleine koffietentjes doen goede zaken, net als de kebabshops, maar verder heeft iedereen wel wat beters te doen op dit moment, vermoedt Savchenko.

De jonge ondernemer (hij heeft een IT-bedrijf) is vol lof over de lokale overheid. “De communicatie is perfect. Iedereen met een smartphone krijgt automatisch bericht bij een luchtalarm. Zo heeft iedereen tijd genoeg om bij een schuilkelder te komen, ook mensen die buiten het bereik van de sirenes wonen.”

Zelfs Google Maps is geüpdatet, zodat alle bunkers, garages en geschikte kelders er op staan. En ja, zegt hij trots: “Het internet blijft het doen. Dat is de grote verrassing van deze dagen. Dat hebben we geleerd van de oorlog van 2014, toen het netwerk er soms dagenlang uit lag. De infrastructuur is enorm verbeterd.”

Blokkades bij uitvalswegen

Lviv, deze oude stad vol geschiedenis in het westen van het land, is tot nu toe nog buiten schot gebleven. De beveiliging is natuurlijk wel opgevoerd. Er zijn nauwelijks militairen te zien, maar er is wel veel zwaarbewapende politie. Af en toe wordt er iemand staande gehouden, moeten er koffers geopend en papieren getoond worden. En op de grote uitvalswegen zijn blokkades ingericht. Bij sommige helpen jonge jongens met het vullen van zandzakken.

Er zijn op de eerste en tweede dag van de oorlog raketten ontploft in de omgeving (in Novyi Kalyniv en Brody, waar militaire installaties staan), maar niet in de stad zelf. Stepan Solchanyk heeft het zekere voor het onzekere genomen en heeft zijn gezin verhuisd naar Mikolayv, een stadje 40 kilometer naar het zuiden. Ze wonen hier in Lviv in de buurt van een kazerne, vandaar. “Ik heb 2 zoontjes, eentje van 4 en eentje van 7 jaar. De oudste snapt wat er aan de hand is, we hebben hem verteld over de oorlog en Poetin. Hij houdt zich goed, hij is niet bang.”

Stepan Solchanyk komt elke dag naar Lviv om te kijken hoe hij kan helpen. Beeld mark van assen
Stepan Solchanyk komt elke dag naar Lviv om te kijken hoe hij kan helpen.Beeld mark van assen

Solchanyk vindt het moeilijk zich een houding te geven. Hij is een pacifist, zegt hij, ‘een man van de vrede’, maar hij wil tegelijkertijd alles doen om zijn moederland te verdedigen. Daarom komt hij elke dag terug naar de stad om te kijken wat hij kan betekenen. Nu is hij op weg naar het Nationaal Museum in de Kopernikastraat, waar een grote hulpactie is opgestart. Hij is niet de enige. De benedenverdieping is omgetoverd tot het ‘humanitaire hoofdkwartier’ van de stad. Het is een komen en gaan van mensen die willen helpen.

Stapels kleren en eten

Anatoly Ihnatovych coördineert de activiteiten hier. Eigenlijk is hij hoogleraar aan de Technische Universiteit van Lviv, maar dit is nu even belangrijker. Hij leidt ons rond langs een enorme hoeveelheid spullen, die door vrijwilligers gesorteerd worden. “Het is ongelooflijk,” zegt hij. “Dit is een particulier initiatief, de overheid heeft hier niks mee te maken. En dat hoeft ook niet. Ze heeft wel iets anders aan haar hoofd.”

Anatoly Ihnatovych, de coördinator van het 'humanitaire hoofdkwartier'. 'Het is ongelooflijk. Dit is een particulier initiatief, de overheid heeft hier niks mee te maken. En dat hoeft ook niet.' Beeld mark van assen
Anatoly Ihnatovych, de coördinator van het 'humanitaire hoofdkwartier'. 'Het is ongelooflijk. Dit is een particulier initiatief, de overheid heeft hier niks mee te maken. En dat hoeft ook niet.'Beeld mark van assen

Er ligt van alles. Grote stapels kleren en schoenen, toiletpapier, allerhande etenswaren in blik, aardappelen, medicijnen, speelgoed, koekjes, pasta, grote flessen water, luiers, maandverband, vlees, olie. Er is zelfs net een robuuste auto afgeleverd die geschonken mag worden aan het leger. Het is veel, maar er is ook veel nodig, zegt Ihnatovych. “Niet alleen voor de vluchtelingen die op weg zijn naar de grens met Polen of Hongarije of Roemenië, maar ook voor de mensen elders in het land. En voor het leger.”

De organisatie plaatst oproepen op sociale media en de coördinator ziet dat er elke vijf minuten iemand zich meldt die wil helpen. Er zijn al meer dan 500 mensen geregistreerd.

Hemelse Honderd

Ook Stepan Solchanyk wordt aan het werk gezet. “En vanavond ga ik weer terug naar mijn vrouw,” zegt hij. Maar hij wil nog wel wat laten zien. Op zijn telefoon zoekt hij een foto van zijn broer Bogdan. Het is een bloederige foto. Bogdan is dood, vermoord tijdens de protesten (tegen omstreden verkiezingen) op het Maidanplein in Kiev, in 2013. Daar stierven toen iets meer dan 100 mensen, die nu worden herdacht als de ‘Hemelse Honderd’.

Stepan zegt verder niets. Hij wil alleen dat we even kijken.

Een vrijwilliger in Lviv toont hoe je molotovcocktails maakt, waarmee de Russen bestookt kunnen worden.
 Beeld AFP
Een vrijwilliger in Lviv toont hoe je molotovcocktails maakt, waarmee de Russen bestookt kunnen worden.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden