In de afgelopen tien jaar zijn maar 12 kinderen in het dorp geboren. Allemaal meisjes.

Plus Achtergrond

In dit Poolse dorp is al tien jaar geen jongen meer geboren

In de afgelopen tien jaar zijn maar 12 kinderen in het dorp geboren. Allemaal meisjes. Beeld Kasia Strek

In het kleine Poolse dorp Miejsce Odrzanskie zijn al een decennium geen jongens geboren. Voer voor folklore, maar het maakt de meisjes niet zo uit. ‘Zo kunnen we tenminste rustig trainen.’

In Polen was lang de sciencefictionfilm Sexmission populair, een wilde satire op het leven onder het communisme. Het verhaal speelt zich af in een toekomst waarin mannen zijn uitgestorven en vrouwelijke technocraten de wereld overheersen.

In het dorpje Miejsce Odrzanskie, aan de Oder in het zuiden van Polen, geldt de 35 jaren geleden uitgebrachte film niet helemaal als fictie. In bijna tien jaar is er namelijk geen enkele jongen geboren.

De Poolse media kregen lucht van het fenomeen nadat een journalist onlangs iets vreemds had opgemerkt bij regionale wedstrijden voor jeugdleden van de vrijwillige brandweer: de ploeg van het dorp bestond uitsluitend uit meisjes.

Sindsdien is de situatie volgens burgemeester Krystyna Zydziak ‘een beetje uit de hand gelopen’. Zo kreeg het plaatsje, bestaand uit slechts één weg en 96 huizen, laatst op dezelfde dag bezoek van vier televisieploegen. Ze kwamen ‘de bizarre zaak van de vermiste mannen’ verslaan, volgens een van de journalisten.

“Ook sommige wetenschappers zijn geïnteresseerd, ze zouden hier graag onderzoek doen,” aldus Rajmund Frischko, de burgemeester van de gemeente Cisek waarvan het dorp deel uitmaakt. “En ik krijg telefoontjes van artsen uit alle delen van Polen met tips over hoe vrouwen zwanger kunnen raken van een jongen.”

Net nog had hij een arts in ruste aan de lijn volgens wie het geslacht van een baby goeddeels afhangt van wat de moeder eet tijdens de zwangerschap. Calciumrijk voedsel is dan van groot belang. “En als dat niet helpt,” zei de burgemeester lachend, “is er altijd nog de beproefde methode van mensen uit de Poolse bergen: als je een jongen wilt, leg dan een bijl onder het huwelijksbed.”

Kop of munt

In de jaren sinds de laatste geboorte van een jongen kwamen slechts 12 kinderen ter wereld in Miejsce Odrzanskie, waar de bewoners van de landbouw leven. Het ligt in de kleinste Poolse provincie met bovendien de minste inwoners. Die hebben geen verklaring voor de vreemde ontwikkeling, al spreken velen van gewoon toeval, zoals wanneer je bij kop of munt enkele malen achtereen hetzelfde resultaat krijgt.

Burgemeester Frischko heeft een beloning uitgeloofd voor de eerstvolgende ouders van een pasgeboren zoon. “In de media werd er zoveel over ons gepraat, dat ik even heb overwogen een straat te vernoemen naar de eerste jongensbaby die hier wordt geboren,” aldus de burgemeester. “Hij krijgt hoe dan ook een mooi cadeau. En we gaan een eik planten met zijn naam.”

Zoals zoveel andere Poolse dorpen heeft Miejsce Odrzanskie zijn bevolking sterk zien afnemen. Na de Tweede Wereldoorlog woonden er ongeveer 1200 mensen, nu nog 272. Sinds de ineenstorting van het communisme in 1989 trokken steeds meer mensen weg uit toch al dunbevolkte Poolse gebieden. Die uittocht zwol aan nadat Polen in 2004 lid was geworden van de Europese Unie. Meer dan 2 miljoen Polen wonen nu elders in Europa.

Elk gezin hier heeft wel iemand die in het buitenland woont, aldus burgemeester Zydziak. Ze is moeder van twee dochters, van wie er een bij familieleden in Duitsland woont. Zydziak: “Sommigen in het dorp maken zich zorgen dat er straks te weinig mensen zijn om op het land te werken.”

De zomer is hier een drukke tijd: de tarwe en maïs wordt geoogst van de akkers die het dorp omzomen, en het hooi wordt in balen gedroogd.

In het jeugdteam van de vrijwillige brandweer zitten alleen meisjes. En ze winnen vele prijzen. Beeld Kasia Strek

Brandweeroefening

Veel meisjes en vrouwen werken op het land. Adrianna Pieruszka (20) heeft een deel van haar zomervakantie doorgebracht op een tractor in de tarwevelden van haar ouders, maar haar passie ligt bij het werk bij de brandweer, in een dorp zonder scholen, cafés, restaurants of zelfs een kruidenierszaak. Soms duurt het uren voordat zich aan de horizon een auto aandient. Laatst hielp ze bij een brandweeroefening jonge vrijwilligers, allemaal meisjes, bij het blussen van een (niet echte) brand en de verzorging van slachtoffers. De jongste rekruut, de 2-jarige Maja, werd uit de brandweerwagen getild door een ouder meisje.

Pieruszka studeert kleuterpedagogiek aan de Universiteit van Opole. Al vier jaar leidt ze de jongste leden van de brandweer. “Er zitten nauwelijks jongens in ons team, maar wel hebben we grote toernooien overal in Polen gewonnen sinds we zes jaar geleden begonnen,” zegt ze in de gemeenschappelijke ruimte van het brandweergebouw. In een kast getuigen tientallen medailles en bekers van die prestaties.

Tomasz Golasz is een beroepsbrandweerman die in het dorp de jongerenafdeling oprichtte, al was hij niet zelf op die gedachte gekomen. “In 2013 vroeg een groep meisjes me of ik ze wilde trainen voor een toernooi,” aldus Golasz. “Het is hun lust en hun leven geworden. Ze gaan er hard tegenaan. Twee maanden voor elke wedstrijd trainen ze na school elke dag of om de andere dag.”

Malwina Kicler (10) is al bijna drie jaar van de partij. Het kan de meeste meisjes volgens haar niet schelen dat er geen jongens meedoen: “Jongens maken veel herrie en halen kattenkwaad uit. Nu kunnen we tenminste rustig trainen. Wie wil, kan altijd ergens anders met ze omgaan.”

© The New York Times
Vertaling René ter Steege

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden