PlusAchtergrond

In de sloppenwijken van Rio de Janerio is hulp ver weg

De sloppenwijken van Rio de Janerio zijn een brandhaard van de corona-epidemie in Brazilië. Van de overheid is weinig te verwachten, weten de bewoners.

Bewoners van favela Providencia, rechts, hebben geen ziekenhuis om naartoe te gaan.Beeld AFP

Meer dan 51.400 coronadoden zijn er in Brazilië al te betreuren, maar de radicaal-rechtse president Jair Bolsonaro lijkt er nog steeds niet van onder de indruk. Vorige week nog riep hij zijn aanhangers zelfs op om in de ziekenhuizen te controleren of wel alle bedden die voor coronapatiënten zijn bestemd, bezet zijn, want de cijfers vertrouwt hij niet.

De bewoners van de sloppenwijk Providencia in Rio hebben niet eens een ziekenhuis om naartoe te gaan. De medische hulppost aan de voet van de favela, die er speciaal voor de bewoners staat, heeft de capaciteit niet om mensen met coronaklachten te begeleiden. De ziekenhuizen in de buurt zijn overvol en kunnen geen patiënten meer aan, vertellen Cosme Felippsen (30), Adilio Drumond (26) en Gilbert Vilela (22) via Zoom. Zij maken deel uit van de groep SOS Providencia, die is opgericht om in de sloppenwijk zo veel mogelijk levens te redden.

Dat is niet eenvoudig, want in Providencia is thuiswerken en binnenblijven als het leven op een andere planeet. Dat is voorbehouden aan mensen die thuis wifi hebben die naar behoren functioneert, die een eigen laptop hebben en die werk hebben dat dat toelaat. En die ook, om maar eens iets heel basaals te noemen, gewoon water uit de kraan krijgen. De vrouwen in Providencia gaan ’s ochtends met lege jerrycans naar een openbare kraan in de wijk om te kijken of daar iets uitkomt. Handen wassen met zeep is dus geen eenvoudige opdracht. En handgel kopen is voor de meeste mensen een luxe.

Financiële hulp

Inwoners van de favela’s zijn met hun dagelijkse werk als straatverkoper of werkster al blij dat ze het eten van die dag bij elkaar hebben verdiend. Nu de coronacrisis mensen het werken op straat onmogelijk heeft gemaakt, is dat nóg moeilijker geworden.

Adilio Drumond, bijvoorbeeld, verdiende zijn geld met het verhuren van elektrische steps en het verkopen van snacks in de strandwijken Copacabana en Ipanema. “Ik kan niet meer werken nu, maar gelukkig hebben we bij ons thuis wel ­financiële hulp van de overheid,” vertelt hij. De regering komt mensen als Drumond tegemoet door een noodbasisinkomen van omgerekend zo’n 120 euro per maand uit te keren.

Wie voor deze steun in aanmerking wil komen, moet zich via een app aanmelden bij de publieke bank Caixa Economica Federal en moet over een CPF beschikken, de Braziliaanse versie van het burgerservicenummer. Felippsen van SOS Providencia: “Lang niet iedereen in Providencia heeft echter toegang tot een app. Mensen hebben geen computer, geen smartphone, en ze hebben soms niet eens een CPF. Ze bestaan gewoon niet voor de overheid.”

De overheid is dan ook eerder een vijand dan een vriend voor Providencia en de schandalen over president Bolsonaro, die de coronacrisis bagatelliseert en deze maand ook de cijfers probeerde te verdoezelen, gaan grotendeels aan de inwoners voorbij. Een maand geleden kwam een 19-jarige bewoner tijdens het uitdelen van voedselpakketten om het leven toen hij werd ­geraakt door een kogel. De politie was in een vuurgevecht verwikkeld met plaatselijke drugsdealers, een vrijwel dagelijks terugkerend fenomeen in Rio. Het slachtoffer was al de tweede die week die nota bene tijdens het uitdelen van humanitaire hulp in een favela overleed.

Schandalen

SOS Providencia heeft de handschoen opgepakt, en probeert bewoners die hun inkomen kwijt zijn te helpen met voedselpakketten, flessen water en schoonmaakmiddelen. Ze startten een vaquinha, een soort crowdfunding, waaraan meer bemiddelde mensen geld kunnen doneren voor de aankoop van de hulpgoederen. De groep monitort ook de verspreiding van corona in de favela, en verstrekt tips aan de mensen hoe ze zich kunnen beschermen.

Terwijl SOS Providencia achter donaties voor voedselpakketten blijft aanrennen, is president Bolsonaro in zijn paleis in de hoofdstad Brasília vooral bezig met pogingen zich een aanhoudende stroom schandalen van het lijf te houden. De coronacrisis noemt hij overdreven. “Ga de bedden in de ziekenhuizen filmen,” zei hij tegen zijn volgelingen. “De cijfers zijn opgeblazen.”

Corona in de Amazoneregio

Onder de inheemse bevolking in de Amazoneregio zijn inmiddels naar schatting zo’n 5000 besmet met het coronavirus en zijn bijna 300 mensen aan het virus bezweken. Dat meldt de vereniging van Braziliaanse inheemse volken (Apib). Waarschijnlijk zijn er veel meer besmettingen; in de regio wordt nog weinig getest.

Het hoge aantal slachtoffers wordt onder meer veroorzaakt door de gebrekkige gezondheidszorg. De burgemeester van Manaus, de grootste stad in de Amazone, heeft de regering om meer hulp gevraagd in de vorm van mondkapjes en beademingsapparatuur.

Ook is er zorg over de ontbossing, die tijdens de coronacrisis onverminderd door lijkt te gaan. De regels voor het kappen waren al soepeler geworden, maar door de coronacrisis zou de controle op illegale houtkap nog verder zijn afgenomen. Op sommige plekken zou de ontbossing al met 60 procent zijn toegenomen in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar, berekende het Braziliaanse National Institute for Space Research.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden