PlusInterview

Human Rights Watch: ‘Taliban breken belofte, liquidaties gaan gewoon door’

De Taliban beloofden een amnestie voor medewerkers van het oude Afghaanse bewind. Volgens Human Rights Watch zijn er echter al meer dan honderd mensen vermoord.

Mark van Assen
HRW heeft haar rapport voorgelegd aan de Taliban, maar de leiders ontkennen dat er een gerichte campagne gaande is.  Beeld EPA
HRW heeft haar rapport voorgelegd aan de Taliban, maar de leiders ontkennen dat er een gerichte campagne gaande is.Beeld EPA

Na de machtsovername door de Taliban in augustus zijn in vier provincies (Ghazni, Helmand, Kandahar en Kunduz) zeker honderd voormalige agenten en veiligheidsofficieren om het leven gebracht. Hun band met de vorige regering, die van president Ashraf Ghani, lijkt hen fataal te zijn geworden. Dat stelt mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) in haar rapport ‘Geen genade voor mensen zoals jullie’, dat woensdag is verschenen.

“Het verbaast ons niets,” zegt de Amerikaanse Afghanistan-deskundige Patricia Gossman, een van de opstellers van het rapport. “Het bevestigt wat we al vermoedden: de afrekeningen gaan niet alleen gewoon door, maar ook nog eens op een heel weldoordachte manier. De Taliban blijven beweren dat ze er niets mee te maken hebben, maar dat is overduidelijk niet waar.”

HRW sprak met in totaal 67 mensen (40 in persoon, 27 via de telefoon), variërend van getuigen en familieleden van slachtoffers tot voormalige overheidsmedewerkers en Talibanstrijders. Uit de getuigenissen komt een beeld naar boven van grote angst en onveiligheid. Zo roepen de Taliban mensen op zich te laten registreren voor hun ‘eigen veiligheid’, waarna er arrestaties en executies volgen. Sommige lichamen worden achtergelaten om gevonden te worden, zodat ze kunnen dienen als afschrikking.

Tegelijkertijd jagen de Taliban ook op mensen die zich niet geregistreerd hebben. Vaak gebeurt dit ‘s nachts. HRW citeert een activist uit Helmand: “Die nachtelijke klopjachten zijn verschrikkelijk. Ze zoeken zogenaamd naar wapens. Mensen die worden opgepakt, verdwijnen spoorloos. De familie kan niks doen, ze kunnen niet eens vragen waar iemand is heengebracht.”

Overheid

De Taliban komen de mensen onder meer op het spoor doordat ze de beschikking hebben over de personeelsgegevens van veel overheids- medewerkers. Die heeft de vorige regering in alle paniek achtergelaten. “En heel veel mensen hebben natuurlijk voor de overheid gewerkt, omdat die een belangrijke werkgever is. Dus die zijn allemaal doodsbang nu.”

HRW heeft haar rapport voorgelegd aan de Taliban, maar de leiders ontkennen dat er een gerichte campagne gaande is. Er is zelfs een commissie in het leven geroepen die berichten over onder meer mensenrechtenschendingen en corruptie moet onderzoeken. Die is echter al twee maanden bezig, maar heeft volgens HRW alleen nog maar gerapporteerd over Talibanstrijders die iets gestolen zouden hebben. Over moorden wordt niet gerept.

Gossman: “Het kan niet zijn dat de leiding niks weet van verdwijningen en executies. Er is steeds meer bewijs dat hiertoe opdracht wordt gegeven door Talibanleiders uit de districten of de provincies. Het gaat hier om een zeer hiërarchische organisatie, dus de top moet weten wat er speelt. Waarschijnlijker is dat ze de lokale leiders niet tegen de haren in willen strijken. Ze hebben die immers hard nodig.’'

De Taliban houden vol dat alle aanhoudingen en veroordelingen ‘een juridisch proces’ volgen. Mensen worden opgepakt, omdat ze met ‘criminele activiteiten’ bezig zijn en ‘samenzweren tegen de nieuwe regering’, niet om iets dat ze ‘in het verleden hebben gedaan’. Volgens de Taliban wordt niemand gestraft zonder rechterlijke uitspraak: “Het is niet beleid mensen zonder proces te doden.”

HRW vraagt de Taliban te stoppen met het oppakken, het doden en doen verdwijnen van mensen. Ook wil de organisatie dat de familie van slachtoffers wordt geïnformeerd over hun lot. Verder moet er de mogelijkheid komen mensenrechtenschendingen te onderzoeken. HWR roept landen en organisaties die geld geven aan Afghanistan op om de Taliban hierover onder druk te zetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden