Nieuws

Hoop en scepsis wisselen elkaar af over broze stappen naar een bestand in Oekraïne

De onverwachte resultaten bij de onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne bieden volgens optimisten hoop. Toch bestaat er in Rusland net zo veel scepsis als in het Westen over de mogelijkheid dat deze besprekingen tot een daadwerkelijke wapenstilstand of vrede leiden.

Bob van Huët
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan doet er alles aan om de onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne tot een succes te maken. Beeld AFP
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan doet er alles aan om de onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne tot een succes te maken.Beeld AFP

Een van de vele talkshows op de Russische televisie biedt vooralsnog weinig vooruitzicht op een verzoening, de onverwachte en relatief positieve uitkomst van de vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne een dag eerder in Istanboel ten spijt. “Negentig procent van de Russen staat hier niet achter,” weet een van de deskundigen over het onderhandelingsresultaat.

Het wantrouwen ten aanzien van de Oekraïners is net zo groot als omgekeerd. Op een groot scherm achter de gespreksleider worden beelden getoond van Oekraïense militairen die bussen en zelfs bestelwagentjes van DHL inzetten om wapens en troepen te vervoeren. “Dat zullen ze in Oekraïne wel listige oorlogsvoering noemen,” zegt een van de experts.

Vervolgens wordt getoond hoe Oekraïense militairen een vrachtwagen met (vermeend) wapentuig tactisch neerzetten voor een synagoge. Volgens de discussiedeelnemers wordt het godshuis daarmee als schild gebruikt. Een volgende gespreksdeelnemer ziet weinig reden voor een snelle afloop van de oorlog. “Rusland is deze militaire operatie begonnen en niemand zal ons stoppen om het karwei af te maken.”

Troepen rouleren

Afgelopen dinsdag lieten de strijdende partijen in het Turkse Istanboel onder meer weten dat Oekraïne zou afzien van lidmaatschap van het militaire bondgenootschap Navo. Rusland meldde zijn troepen rond de Oekraïense steden Tsjernihiv en hoofdstad Kiev terug te zullen trekken. Met hoeveel en waarheen werd niet vermeld, wat bijdroeg aan grote scepsis over de deal, vooral in het Westen: eerst zien, dan geloven. Oekraïense functionarissen spraken later het vermoeden uit dat Rusland uit tactische redenen leugens had verspreid, terwijl de aanvaller in werkelijkheid troepen zou laten rouleren om de aanval later voort te zetten met verse krachten.

President Vladimir Poetin gaf zijn Franse collega Emmanuel Macron ook weinig reden tot voorzichtig optimisme. Het beschieten van de al zwaar gehavende Oekraïense havenstad Marioepol houdt pas op, als de stad zich overgeeft, zo kreeg Macron telefonisch te horen.

Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov riep evenwel op om vertrouwen te hebben in de professionals in de onderhandelingen en emoties achterwege te laten. “Oekraïne begint concreet te formuleren en op papier te zetten wat het voorstelt,” zag Peskov als lichtpuntje. Daarna volgde dat het allemaal ‘nog niet veelbelovend’ was en hoe dan ook te vroeg om van een doorbraak te spreken. Volgens Peskov moest het echte werk ‘in stilte’ gebeuren zonder boodschappen op Facebook en in de media.

Donbas blijft strijdpunt

Het werd woensdag weer lastiger toen de Russische onderhandelaar Vladimir Medinski zei dat Moskou vasthoudt aan de standpunten over de Krim, in 2014 door Rusland van Oekraïne afgepakt, en de afvallige regio’s Donetsk en Loehansk (samen de Donbas). Dat betekent dat Oekraïne moet erkennen dat die oostelijke gebieden Russisch zijn. Voor Oekraïne is dit tot nog toe onaanvaardbaar. Een van de Oekraïense opties voor vrede zou zijn, dat het beide gebieden juist de komende vijftien jaar met rust zou laten. Daarna moet erover worden onderhandeld, aldus Kiev.

De Russische politiek commentator Dmitri Drizé toonde zich als een van de weinigen gematigd positief. Hij zei op radiozender Kommersant FM dat Rusland de strijd rond Kiev en Tsjernihiv vooral wil verminderen om zich op de Donbas te kunnen richten. Met goede wil heeft dat weinig te maken, suggereerde hij. “Maar in het algemeen is het ontwerp-vredesakkoord heel realistisch, voor iedereen,” aldus Drizé. “Beide partijen kunnen zich ermee tot winnaar uitroepen. Daarom moeten we in ieder geval een voorzichtig optimisme bewaren.”

Explosieven en granaten

Ook de Oekraïense president Volodimir Zelenski toonde zich optimistisch en sceptisch tegelijk: “We kunnen zeggen dat de signalen die we opvangen positief zijn, maar ze doen ons de Russische explosieven en granaten niet vergeten”, zei hij via Telegram. Zelenski benadrukte dat hij geen redenen ziet de woorden te geloven van vertegenwoordigers van een land dat blijft vechten met de bedoeling om ons te vernietigen. “Het Russische leger is nog steeds in staat de aanvallen tegen ons land voort te zetten.”

Er kan volgens Zelenski geen sprake zijn van opheffing van de internationale sancties tegen Rusland zolang de oorlog in Oekraïne voortduurt. “De kwestie van sancties kan niet eens aan de orde worden gesteld totdat deze oorlog voorbij is, totdat we terug hebben wat van ons is.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden