PlusAchtergrond

Hoe voetballer Marcus Rashford de regering op de knieën kreeg

Britse kinderen die het thuis niet breed hebben, kunnen nu ook tijdens de schoolvakantie gratis lunchen. Voetballer Marcus Rashford kreeg de regering ervoor op de knieën.

Marcus Rashford viert met fans van Manchester United een doelpunt tegen Chelsea, in augustus vorig jaar.Beeld AFP

Toen de Britse overheid eind maart scholen sloot om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, maakte zij daarmee ook een bruusk einde aan de gratis schoollunch voor 1,3 miljoen Britse kinderen die daarvan afhankelijk waren. Voetballer Marcus Rashford (22) – aanvaller van Manchester United en de Engelse nationale ploeg – was vroeger zo’n kind. Hij noemt honger in zijn land een pandemie die, als er nu niets gebeurt, generaties kan blijven dooretteren.

Ter vervanging van de schoollunches verstrekte de regering maaltijdvouchers aan de armste gezinnen, die zo bij lokale winkeliers een gezonde lunch voor hun kinderen konden bemachtigen. Maar nu de zomervakantie voor de deur staat, ging de stekker uit dit programma.

‘Mijn verhaal is dat van zo veel families in heel Engeland,’ schreef Rashford maandag in een open brief aan de leden van het Britse Lagerhuis. Hij vertelt hoe hij en zijn moeder vaste gast waren bij de voedselbank en gaarkeuken en hoe de buren of mensen van de voetbalclub het gezin af en toe iets toestopten. ‘Het systeem is niet ingericht op families als de mijne, hoe hard mijn moeder ook werkte. Zonder de vrijgevigheid van de gemeenschap had ik nooit de Marcus Rashford kunnen zijn die u vandaag ziet: een zwarte man van 22 die genoeg geluk heeft in het leven om het spel te spelen waar ik zo van houd. (…) Alstublieft, draai de beslissing terug en bescherm de kwetsbaren.’

Nog geen 24 uur later kreeg Rashford een ­belletje van premier Boris Johnson, die het had behaagd op zijn schreden terug te keren. Met de zomerlunches is 135 miljoen euro gemoeid. Dat bedrag komt bovenop de meer dan 22 miljoen euro die Rashford in samenwerking met liefdadigheidsinstelling FareShare heeft ingezameld.

De zoveelste statistiek

Rashford is geboren en getogen in Manchester en spreekt in interviews Engels met het voor zijn stad kenmerkende, haast onverstaanbare, accent. Als jongste van vier broers en zussen – zijn broers verzorgen nu zijn management – groeide Rashford op in het buurtschap Wythenshawe. Een van de armste wijken van de stad, waar bendes elke straathoek bevechten. Zijn moeder voedde de vijf kinderen alleen op. ‘Ik heb misschien niet dezelfde opleiding gehad als ­iemand in het parlement, maar ben daar wel ­sociaal sterk geworden,’ aldus Rashford in The ­Times.

Rashford is een publiekslieveling bij United sinds hij in 2016 in zijn eerste twee wedstrijden vier keer scoorde. Later dat jaar werd hij tegen Australië de jongste doelpuntenmaker ooit in het nationale elftal van Engeland. De wedstrijd was zijn debuut en Rashford maakte het doelpunt al drie minuten nadat hij was ingevallen.

Rashford in zijn brief: ‘Als zwarte man uit een armlastig gezin in Wythenshawe had ik als de zoveelste statistiek kunnen eindigen. Dankzij mijn moeder, buren en trainers zijn doelpunten nu de enige ­statistieken waarmee ik word geassocieerd.’

Hij was al bezig aan het beste seizoen uit zijn carrière, maar bij gokkantoor Paddy Power – de Britten mogen nu eenmaal graag een wedje leggen – is Rashford inmiddels de absolute favoriet in de race om de titel sportman van het jaar.

Cynisme en incompetentie

De lof voor Rashford steekt schril af bij de hoon die de regering-Johnson ten deel viel. Die lijkt te zijn gezwicht voor publieke druk na de open brief en een tweet van Rashford met bijna 200.000 re­tweets en likes. Volgens The Guardian was het kabinet tot en met dinsdagochtend namelijk van plan geen gehoor te geven aan de actie van Rashford en FareShare.

Radiocommentator James O’Brien legde op de Londense radiozender LBC de vinger op de zere plek, nadat Johnson zich zondag had uitge­sproken tegen de moderne beeldenstorm die is voortgevloeid uit de Black Lives Matterprotesten: “Het Verenigd Koninkrijk is een land geworden waar de premier zich uitspreekt voor dode racisten, terwijl een jonge voetballer opkomt voor 1,3 miljoen hongerige kinderen.”

De hoofdredactie van de progressieve Guardian sloot zich daarbij aan: ‘De premier heeft tijdens de coronacrisis keer op keer laten zien geen oog te hebben voor gevoelige onderwerpen. Van de kwestie Dominic Cummings tot het uithollen van de NHS, het is telkens de verkeerde inschatting. Johnson vliegt alles aan met cynisme en incompetentie.’

Rashford voegt zich bij een groeiend gezelschap van (Britse) atleten die zich al dan niet expliciet uitspreken tegen racisme en kansen­ongelijkheid. Van Manchester City-aanvaller Raheem Sterling die zich tegen onverdraagzaamheid in de Britse pers keert, tot profbokser Anthony Joshua die een Black Lives Matter-protest bezocht.

Rashford onderscheidt zich vooralsnog doordat zijn actie invloed heeft gehad op overheidsbeleid. Als jonge zwarte voetballer uit een arme stadswijk heeft hij de premier met diens welgestelde kostschoolachtergrond in beweging gebracht. In het land waar sociale klassen op de achtergrond nog steeds een rol spelen, is dat bijzonder. Daar moet hij zelf niets van weten: ‘Kijk naar wat er kan wanneer we samenwerken’, tweette Rashford. ‘Dit is Engeland in 2020.’

De bravoure zit wat dat betreft bij zijn oude buren in Wythenshawe. Wie daar nu de wijk binnenrijdt, ziet een spandoek onder het plaatsnaambord hangen: Rashford-Boris: 1–0.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden