Plus

Hoe technocraat ‘Super Mario’ Draghi de bezem haalt door Italië

Premier Mario Draghi moet Italië uit de pandemie loodsen. In zijn eerste honderd dagen heeft de technocraat zich besluitvaardig getoond, maar scepsis er is ook. ‘Er wordt te veel verwacht.’

Mario Draghi  Beeld Getty
Mario DraghiBeeld Getty

Het sleutelmoment in de carrière van Mario Draghi zal waarschijnlijk altijd de beroemde toespraak blijven die hij hield op 26 juli 2012, toen hij nog president van de Europese Centrale Bank (ECB) was, op een financiële conferentie in Londen. Een opdoemend bankroet van Italië dreigde in die tijd de euro in gevaar te brengen.

Nadat Draghi minutenlang een enigszins gezochte vergelijking had getrokken tussen de euro en een hommel, kwam hij met een cruciale verklaring. “Binnen ons mandaat staat de ECB klaar om alles te doen wat nodig is om de euro te behouden,” verzekerde de Italiaan. “En geloof me, het zal genoeg zijn.”

Zijn klare taal ging razendsnel de wereld over. De rentes op Zuid-Europese staatsobligaties daalden en de financiële markten stabiliseerden. En ‘Super Mario’, zoals Draghi soms wordt genoemd, naar de onverwoestbare held in een Nintendo-videospel, schreef geschiedenis als de man die het voortouw nam bij het veilig­stellen van de euro.

Geruzie

Diezelfde Draghi, wiens ECB-termijn in 2019 eindigde, moet nu als premier zijn vaderland uit de pandemie en de recessie leiden. Nadat het vorige Italiaanse kabinet in januari door geruzie over de besteding van Europese coronahulp was gevallen, vormde de oud-bankier op verzoek van president Sergio Mattarella een regering van nationale eenheid, die door alle belangrijke partijen word gesteund.

En in zijn eerste honderd dagen heeft de technocratische Draghi zich, zoals door velen gehoopt, behoorlijk besluitvaardig getoond.

Zo wil Draghi de bureaucratie fors terugdringen, de belastinginning verbeteren, het notoir trage rechtssysteem stroomlijnen en zo’n 200 miljard euro uit het EU-coronafonds besteden aan onder meer de digitalisering en vergroening van de economie.

Zijn actieve opstelling levert hem veel steun op. Een Italiaanse politicus vergeleek hem zelfs al met Christus. En buitenlandse media roemen zijn behendigheid op het internationale toneel. In de EU ‘bokst Italië nu boven zijn gewicht’, constateerde The New York Times onlangs.

Draghi (73) is afkomstig uit een gegoede familie. Zijn vader was bankier en hij ging zelf naar een jezuïtische eliteschool in Rome, waar hij in de bankjes zat met zonen van ministers en zakenmagnaten.

Snel volwassen

Toch verliep zijn jeugd niet rimpelloos, want zijn vader overleed al toen hij vijftien was, en zijn moeder ging daarna ook snel achteruit. Zij overleed op zijn negentiende. De jonge Mario had hierdoor het gevoel dat hij voor zijn broer en zus moest zorgen en werd sneller volwassen dan de meeste leeftijdgenoten.

“Ik herinner me hoe ik op mijn zestiende terugkwam van een vakantie aan de kust met een vriend,” vertelde hij aan een biograaf. “Mijn vriend kon doen wij hij wilde, terwijl ik me moest wijden aan een stapel brieven en rekeningen die betaald moesten worden.”

Draghi, die promoveerde aan het prestigieuze Massachusetts Institute of Technology (MIT) in de VS, geldt als een pragmaticus, politiek gezien iets links van het midden. De econoom kan soms een wat onhandige indruk maken, met zijn eeuwige, soms ietwat scheve grijns, maar hij is razend slim en wars van lange vergaderingen.

In zijn jaren als topambtenaar op Financiën en als baas van de centrale bank in Rome leerde hij de stroperige Italiaanse bureaucratie van binnenuit kennen. Mede daarom is hij ook zo’n fan van de euro. Hij wil de spilzieke politici in zijn land binden aan de financiële restricties van de gezamenlijke munt.

Omstreden export

Dat hij ook internationaal durft op te treden, was al vrijwel direct na zijn aantreden in februari te merken. Zo was hij de eerste die, zonder moeizaam Europees overleg af te wachten, een omstreden export van coronavaccins liet blokkeren. En toen Commissievoorzitter Ursula von der Leyen onlangs in Ankara werd geschoffeerd door de Turkse president Erdogan die haar bij een ontmoeting geen stoel gaf, was het Draghi die, terwijl andere leiders nog weifelden, direct zijn steun uitsprak voor Von der Leyen. Hij noemde Erdogan een dictator.

Of Super Mario het momentum van de afgelopen honderd dagen kan vasthouden, zal moeten blijken. Hier en daar wordt gemord dat het niet heel democratisch is dat het weer een ongekozen technocraat is die de kastanjes uit het vuur moet halen, doordat ruziënde politici er niet uitkomen.

Italië heeft op dit punt een zekere traditie. Zo werd tien jaar geleden, tijdens de eurocrisis, oud-eurocommissaris Mario Monti aangesteld als technocratisch premier die het land moest redden.

Ook zullen de komende Europese corona­miljarden deels bestaan uit leningen. Als Draghi daarmee de Italiaanse economie aan de praat kan krijgen, kan dit goed uitpakken. Maar tegelijk zadelt hij Italië, dat toch al een torenhoge staatsschuld heeft, wel op met nog meer schulden.

Bovendien blijft Draghi hooguit tot 2023 aan. Het zal dus grotendeels aan anderen zijn om die ambitieuze plannen door te voeren. Het Britse weekblad The Economist waarschuwde dan ook voor al te uitbundig gejubel. ‘Er wordt te veel verwacht van Draghi,’ kopte het blad. ‘De Italiaanse premier is geen wonderdoener.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden