Plus Achtergrond

Hoe Rudy Giuliani de president naar het randje van impeachment bracht

Behalve Donald Trump zelf spelen weinigen zo’n grote rol in zijn naderende impeachment als zijn advocaat Rudy Giuliani. In plaats van hem verdedigen, bracht hij de president dichter bij de afgrond.

Rudy Giuliani en president Donald Trump bij Trumps golfbaan in Bedminster. Beeld Hilary Swift/New York Times/Hollandse Hoogte

Niet zo lang geleden zag het ernaar uit dat Rudy Giuliani voor zijn goede diensten aan Donald Trump zou worden beloond met een prachtbaan: minister van Buitenlandse Zaken. Het was een paar dagen nadat Trump in 2016 de ­presidentsverkiezingen had gewonnen. Giuliani vierde dat in een exclusieve sigarenbar op Fifth Avenue in New York. Met een glas Schotse Macallan whisky in de hand pochte hij tegen vrienden dat de benoeming eraan zat te komen.

Toen het feest niet doorging, was hij diep ­teleurgesteld, vooral omdat hij vond dat hij er recht op had. Giuliani was vierkant achter Trump gaan staan toen het establishment van de Republikeinse Partij nog aarzelde.

De ijdele Giuliani zette zich over zijn teleurstelling heen. Drie jaar later blijkt dat zijn rol ­allerminst is uitgespeeld; in vijf decennia als publiek figuur was hij niet eerder zo prominent aanwezig op het nationale toneel als nu.

IJdelheid en ambitie

Tijdens de impeachmentzittingen werd behalve die van Trump bijna geen andere naam zo vaak genoemd als die van Giuliani. Stap voor stap heeft hij zijn belangrijkste cliënt dichter bij impeachment gebracht.

Bijna alle recente gevallen van impeachment – van Richard Nixon, Bill Clinton en nu Trump – hadden niets te maken met beleidszaken. Het draaide vooral om ijdelheid en ambitie. Rudy Giuliani heeft die eigenschappen in overvloed.

Hij is 75 en nog net zo energiek en onver­zettelijk als toen hij roem vergaarde als jonge openbaar aanklager, als gedenkwaardige burgemeester van New York en nu als advocaat van Donald Trump, op wiens tegenstanders hij de tactiek der verschroeide aarde toepast. Steeds zet hij alles op alles om in het centrum van de belangstelling te staan, waarbij hij hoog opgeeft van zijn eigen deugdzaamheid.

Drang naar aandacht

Zijn persoonlijk leven is onderwijl ontaard in het soort puinhoop waaraan de tabloids zich ­tegoed doen. Onlangs liep ook zijn derde huwelijk stuk; uit gerechtelijke documenten blijkt dat hij maandelijks 230.000 dollar uitgeeft aan zes huizen en de elf country clubs waarvan hij lid is.

Zijn ex-vrouw Judith was stomverbaasd toen Giuliani voor Trump ging werken, gezien zijn minachting voor mensen als de volgens hem oneerlijke Bill Clinton. Maar de media-aandacht die hij ermee zou krijgen, bleek onweerstaanbaar. Ook al is die bescheiden vergeleken bij wat Trump ten deel valt.

Misschien verklaart die drang naar aandacht ook deels waarom Giuliani twee Amerikaanse zakenmannen met Oost-­Europese wortels met fluwelen handschoenen aanpakte. Een van hen, een met schulden overladen oud-handelaar in goedkope aandelen, nam hij vorig jaar zelfs mee naar de staatsbegrafenis van oud-president ­George H.W. Bush.

Beiden waren zijn gasten bij het jaarlijkse diner dat hij geeft voor een groep New Yorkers, vooral ambtenaren, die een sterke band kregen na de aanslagen van 11 september. Hun aan­wezigheid verbijsterde andere gasten. Was het tweetal destijds op Ground Zero?

Nee.

De mannen maakten geen deel uit van Giuliani’s verleden, maar van de toekomst die hij voor zichzelf in het verschiet zag. Niets bewijst Giuliani’s tomeloze ambitie beter dan zijn warme vriendschap met Lev Parnas en Igor Froeman. Ze werden zijn vrienden, cliënten en collega-­gezanten namens de president van de Verenigde Staten.

Invloedrijke relaties

Giuliani werd in 2017 geen minister van Buitenlandse Zaken, maar in 2019 speelt hij als Trumps persoonlijke advocaat toch een rol in Amerika’s buitenlandse politiek. In die rol verliest hij de belangen van zijn cliënten en van zichzelf in ­Oekraïne nooit uit het oog, met Parnas en Froeman als belangrijke assistenten.

Ze ontmoetten Giuliani vorig jaar toen ze op zoek waren naar invloedrijke relaties om hun bedrijven te helpen. Parnas werd geboren in ­Oekraïne toen dat nog een Sovjetrepubliek was, Froeman komt uit Wit-Rusland. Hun zoektocht had kennelijk succes, want ze zagen kans om ongeveer 700.000 dollar te doneren aan politieke campagnes.

Parnas’ activiteiten op Wall Street kwamen hem te staan op een reeks veroordelingen en aanklachten, onder meer in Florida. Een in­vesteerder in films zegt honderdduizenden dollars van hem tegoed te hebben. Zijn financiële adviesbureau Fraud Guarantee werd een flop, zoals zo veel van zijn zakelijke avonturen. Toch zag het bedrijf kans Giuliani een half miljoen dollar te betalen. Giuliani is peetvader van Parnas’ jongste zoon en was bij diens besnijdenis.

Eind vorig jaar begon Giuliani in Oekraïne te speuren naar informatie die moest aantonen dat speciaal aanklager Robert Mueller er vol­ledig naast zat. Niet Rusland had zich volgens Giuliani bemoeid met de Amerikaanse pre­sidentsverkiezingen, maar Oekraïne. Dat land had, beweerde hij, bovendien getracht Rusland erin te luizen. Precies datgene wat Paul Manafort altijd had beweerd, de voormalige directeur van Trumps verkiezingscampagne. Hij zit inmiddels in de gevangenis wegens het witwassen van miljoenen dollars van een pro-Russische politieke partij in Oekraïne.

Aan Trump verplicht

Manafort werd veroordeeld tot 7,5 jaar. Hij houdt vol dat de president en hij het slachtoffer zijn van vuil spel door Oekraïners die Trump een loer wilden draaien. Zij publiceerden volgens hem vervalste gegevens over geheime betalingen door die pro-Russische partij. Daaruit bleek onder meer dat Manafort zelf 12,7 miljoen dollar had opgestreken. Dan was er nog het ­inbreken in de computers van het Democratic National Committee, het hoogste bestuurs­orgaan van de Democratische Partij.

Giuliani zei in april dat hij het aan Trump ­verplicht is deze kwesties tot de bodem uit te zoeken. Een bewijs dat hij veel meer is dan een ‘gewone’ advocaat van de president.

Het wordt een hele toer om Oekraïne de schuld te geven van de hackactiviteiten, omdat de commissie voor inlichtingendiensten van de Senaat onomstotelijk heeft vastgesteld dat het een ­Russische operatie was. Net zo moeilijk wordt het om te bewijzen dat de voor Manafort zo ­belastende documenten vervalsingen zijn: de elektronische bankgegevens over de transacties ­waren zo overweldigend dat hij uiteindelijk schuld bekende.

Complottheorieën

Voor Trump was het balsem op de wonde geweest als Oekraïnes kwalijke rol was bewezen. Hij beschouwt de beschuldigingen over Russische inmenging in zijn verkiezingscampagne als een smet op zijn blazoen. Giuliani wil Kievs ondermijnende activiteiten ook aanvoeren bij zijn pleidooien voor amnestie voor Manafort.

Parnas en Froeman zijn Giuliani’s gidsen bij zijn speurtocht naar bewijzen voor zijn complottheorieën. Ze brachten hem in contact met een voormalig openbaar aanklager in Kiev, een nieuwe plotwending in een toch al gecom­pliceerde kwestie. De aanklager beweerde dat voormalig vicepresident Joe Biden op zijn ontslag had aangedrongen.

Dit omdat Bidens zoon Hunter een lucratieve maar weinig veeleisende baan had gekregen van een oligarch die van de aanklager af wilde. Ook hier was het leveren van bewijzen een hele toer, gezien de miserabele staat van dienst van de aanklager. Ook de Europese Unie, het Internationaal Monetair Fonds en Oekraïense betogers tegen corruptie hadden zijn ontslag geëist.

Sta-in-de-weg

Toch ging Giuliani door met zijn lastercampagne. Nu was het de beurt aan de Amerikaanse ambassadeur in Kiev, Marie Jovanovitsj. Zij verklaarde onlangs in het Huis van Afgevaardigden dat Parnas en Froeman achter de campagne ­zaten. Ze beschouwden haar als een sta-in-de-weg bij hun zakelijke plannen in Oekraïne.

Volgens de ambassadeur had Parnas, terecht naar later bleek, voorspeld dat haar ontslag nabij was. Giuliani had een journalist van de politieke website The Hill voorzien van allerlei klachten over het functioneren van de ambassadeur. Het ministerie van Buitenlandse Zaken sprak van verzinsels, maar Jovanovitsj werd toch ontslagen.

Op 9 oktober zaten Giuliani en zijn twee vrienden te lunchen in het Trump International ­Hotel in Washington, een soort bedrijfskantine voor Trumpgetrouwen waar een hamburger 26 dollar kost. Parnas en Froeman zouden die avond nog naar Wenen vertrekken, Giuliani de volgende avond. Het tweetal werd gearresteerd terwijl ze zaten te wachten bij de incheckbalie. Ze worden beticht van illegale giften aan politieke campagnes; justitie gaat daarover ook Giuliani ondervragen.

Hoe kon iemand als Lev Parnas zo dicht bij het centrum van de macht komen? De advocaat van een zakenman die door Parnas zou zijn op­gelicht: “Waarom hebben Trump en Giuliani hem niet even gegoogeld? Het is allemaal zo onwerkelijk.”

Maar voor Giuliani geldt een andere werkelijkheid, zonder al te veel grenzen of scrupules.

Wat voorafging 

Begin september meldde een klokkenluider zich met zorgen over een telefoongesprek dat Donald Trump in juli van dit jaar met ‘een buitenlandse leider’ voerde. Al snel werd duidelijk dat dat telefoontje met de Oekraïense president Volodymyr Zelenski was en dat de anonieme medewerker van een van de inlichtingendiensten vooral was gevallen over het feit dat Trump Zelenski onder druk leek te zetten een onderzoek te openen naar zijn politiek rivaal Joe Biden.

De klokkenluider, wiens identiteit nog altijd onbekend is, wist dat de regering-Trump een paar dagen voor het ­belletje met Kiev om onduidelijke redenen de betaling van een kleine 400 miljoen dollar aan militair steungeld aan Oekraïne had achtergehouden. Nadat het Witte Huis een transcript van het gesprek had verspreid, zette voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi een impeachmentprocedure in gang. Daar rolden deze week de aanklachten machtsmisbruik en belemmering van het Congres uit.

Tijdens de verhoren in aanloop naar de aanklacht schetsten getuigen een beeld van hoe Rudy Giuliani de directe leiding had over de communicatie tussen het Witte Huis en Oekraïne. Samen met EU-ambassadeur Gordon Sondland en minister van Energie Rick Perry probeerde hij militaire hulp te ruilen voor informatie over Biden. 

© The New York Times
Vertaling René ter Steege

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden