PlusAchtergrond

Hoe moet het straks verder met Afghanistan?

Gooien de taliban na dinsdag, wanneer de laatste Amerikanen zijn vertrokken, het land weer op slot? Hebben de islamisten geleerd van hun desastreuze, eerste, ambtstermijn? En is er hoop voor de Afghaanse achterblijvers die niet tijdig weg konden komen?

Bob van Huet
Een straathandelaar zet nieuwe handel klaar, onder meer Talibanvlaggen en posters van Abdul Ghani Baradar, de nieuwe sterke man.   Beeld AFP
Een straathandelaar zet nieuwe handel klaar, onder meer Talibanvlaggen en posters van Abdul Ghani Baradar, de nieuwe sterke man.Beeld AFP

Er zijn meer vragen dan antwoorden over de toekomst van Afghanistan. Wat vaststaat, is dat de Taliban gaan regeren over een verarmd en versplinterd land. Een land ook vol corruptie. De Taliban – die zelf actief zijn in de opiumhandel – beloofden allerlei misstanden aan te pakken, een reden dat ze de steun hebben van een deel van de uitgebuite Afghaanse bevolking, vooral op het platteland.

1. Hoe staat Afghanistan er economisch voor?

Beroerd. Er zijn grondstoffen maar die worden vooral illegaal gedolven, vaak om de kassen te spekken van lokale Talibanleiders. Verder komen er miljarden uit douaneheffingen. De infrastructuur is zwaar beschadigd door twintig jaar oorlog. Er is een schreeuwend tekort aan voedsel en benzine. Een op de drie Afghanen heeft honger en twee miljoen ondervoede kinderen hebben dringend medische hulp nodig. Het Internationale Monetair Fonds en de Wereldbank hebben alle financiële ondersteuning aan Afghanistan voorlopig bevroren, net als de EU en de VS. Hernieuwde humanitaire hulp is zeker denkbaar, maar zal afhangen van de samenwerking tussen de Taliban en internationale partners.

2. De vorige keer dat de Taliban regeerden zaten ze al snel in een isolement door hun middeleeuwse bewind. Nu weer?

Dat zal spoedig blijken. De Taliban beloven beterschap en een milder regime. In de eerste periode (1996-2001) onderhielden de islamisten alleen diplomatieke betrekkingen met Pakistan, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Dat bleek een fout. De Taliban zijn niet rabiaat antiwesters, zoals bijvoorbeeld Al Qaida en Islamitische Staat. China en Rusland hebben zich al gemeld voor economische hulp. De Taliban zeggen onder voorwaarden open te staan voor hernieuwde betrekkingen met de EU en hulporganisaties.

3. Kunnen geldschieters nog steeds garanties eisen voor de veiligheid van Afghanen die hebben gewerkt voor westerse organisaties?

Dat gebeurt al. Denkbaar is dat hernieuwde financiële steun straks wordt gekoppeld aan uitreisvisa voor Afghanen die voor hun leven vrezen. Optimisten verwachten dat vanaf het vliegveld van Kabul binnenkort ook weer commerciële vluchten kunnen vertrekken. Turkije heeft aangeboden het vliegveld van de Afghaanse hoofdstad te runnen. Maar het is ook in het belang van de Taliban te voorkomen dat het land leegloopt en veel hoger opgeleiden vertrekken. Nu al hebben veel artsen en verpleegsters de wijk genomen.

4. Kan er al snel diplomatieke erkenning van de Taliban komen uit het Westen?

Niet ondenkbaar, je kunt maar beter met de Taliban in gesprek blijven als je wilt dat ze luisteren. Maar dan zal de organisatie aan moeten tonen dat er oprecht geleerd is van alle fouten in het verleden. Vooral de omgang met vrouwenrechten zal onder een vergrootglas liggen.

5. Je kunt als Westen ook heel pragmatisch denken dat je de Taliban nodig hebt als je Islamitische Staat en Al Qaida wilt bestrijden.

Er zijn al contacten geweest in die richting. Het is ook in het belang van de Taliban te voorkomen dat de chaos escaleert en dat IS zijn hervonden slagkracht exporteert naar andere landen in de regio. Dan dreigt een nieuw slagveld.

6. Hebben de Amerikanen nu definitief hun handen afgetrokken van Afghanistan?

Zeker niet. De opdrachtgevers van de zelfmoordaanslagen op het vliegveld van Kabul kunnen rekenen op een ter dood veroordeling per drone. Afgelopen week was de directeur van de Amerikaanse buitenlandse inlichtingendienst CIA, in Kabul voor besprekingen. Volgens analisten hebben de VS en de Taliban een gemeenschappelijke vijand: IS. Vorig jaar waren in de Afghaanse provincie Kunar er gecoördineerde aanvallen op stellingen van IS. Terwijl de Amerikanen bombardeerden vielen de Taliban over de grond aan. Maar er is veel wantrouwen bij de Amerikanen want de Taliban onderhouden wel degelijk warme banden met Al Qaida, een doodsvijand van de VS.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden