Plus Achtergrond

Hoe het Lewinsky-schandaal de Clinton-affaire werd

Ze is terug: Monica Lewinsky (46). Niet in de rol van de bespotte minnares van Clinton, maar als woordvoerder van alle vernederde vrouwen.

Lewinsky is een tweede leven begonnen als commentator en activist tegen publieke vernedering en onlinetreiterij. Beeld Jesse Grant/Getty Images

Het Monica Lewinskyschandaal, heette het lang. Maar de makers van de documentaireserie The Clinton Affair, vanaf deze week te zien op NPO 2, hebben besloten de serie de naam van die andere betrokkene te geven. Wiens gedrag was immers eigenlijk het laaghartigst? Dat van de 22-jarige Lewinsky die hoteldebotel was, of dat van de machtigste man ter wereld die de liefde van een stagiaire gebruikte en erover loog?

De Amerikaanse president Bill Clinton kwam eind jaren negentig flink in de problemen door een affaire met Lewinsky, die na haar studie psychologie een zomer stage liep in het Witte Huis. Clinton ontkende de relatie onder ede en er kwam een minutieus onderzoek naar de vrij­partijen van de twee. De president kon net voorkomen dat hij werd afgezet vanwege de leugen.

Suïcidale gedachten

Clinton werd alleen maar populairder. Hij was al snel weer een gerespecteerd staatsman. Het was Lewinsky die meedogenloos werd bespot als nationale bimbo. Ze was te dik, te wellustig, te manipulatief. Heel het land kende haar strings en de spermavlek op haar blauwe jurk. Ze probeerde zich terug te trekken, en verhuisde naar Engeland om daar te studeren. Lang durfde geen werkgever haar een baan aan te bieden.

Het was pijnlijk, ongemakkelijk en bij vlagen beschamend om in twintig uur aan interviews de affaire en de consequenties die haar zelfs even suïcidale gedachten bezorgden opnieuw te beleven, heeft ze gezegd – haar worsteling is in The Clinton Affair soms zichtbaar. Dat weerhield haar er niet van haar verhaal te doen. ‘Door de jaren heen zijn vrouwen belasterd en tot zwijgen gebracht. Nu is het tijd om onze verhalen te vertellen in onze eigen woorden,’ schreef Lewinsky in Vanity Fair.

Met de blik van 2019 is de behandeling die de stagiaire twintig jaar geleden kreeg moeilijk te geloven. The Clinton Affair kan ook het perspectief van de kijker op die altijd zo populair gebleven Amerikaanse president zomaar doen kantelen. We zien niet alleen een welbespraakte, genuanceerde Lewinsky reflecteren op het schandaal dat veel meer impact had op haar ­leven dan dat van hem. We horen ook de verhalen van diverse andere vrouwen die zeggen dat Clinton zich seksueel misdroeg; iets wat hun ­levens eveneens heeft getekend. Het zijn getuigenissen die lang weggewuifd zijn als rechts ­politiek complot, maar die in het tijdperk van #MeToo opnieuw worden gehoord.

Zelfspot

Lang hield Lewinsky vol dat zij geen slacht­offer was, dat alles was voortgekomen uit wederzijdse aantrekkingskracht. Ze is er anders over gaan denken sinds de Verenigde Staten een hoog­oplopend debat hebben gevoerd over seks en macht op de werkvloer. ‘We herkennen nu,’ schreef ze in een essay, ‘dat het grof machtsmisbruik was.’ Ze was verblind door Clintons positie, beschrijft ze op een zeker moment in de documentaire. “Ik denk dat het meer voor me betekende dat iemand naar wie andere mensen verlangden, verlangde naar mij. Hoe fout dat ook was, hoe misplaatst, dat is hoe het voelde voor wie ik op dat moment was als 22-jarige.”

Lewinsky is een tweede leven begonnen als commentator en activist tegen publieke vernedering en onlinetreiterij. Ze kijkt geregeld met de nodige zelfspot terug op een stuk Amerikaanse geschiedenis dat het land rode oortjes bezorgde. Zij won sympathie, waar de ex-president die rap verloren is. Clinton krijgt weer lastige vragen over de gebeurtenissen van toen. ­Lewinsky verdient excuses, klonk zelfs uit Clintonkringen. Hij vindt van niet, zei hij vorig jaar. Hij heeft nooit meer met haar gesproken.

“Wat belangrijker voelt dan of ik recht heb op een persoonlijke verontschuldiging, of die verdien, is mijn overtuiging dat Clinton zich zou moeten willen verontschuldigen,” observeerde Lewinsky. “Hij zou er een betere man om zijn, en wij op onze beurt een betere samenleving.”

The Clinton Affair, NPO 2, 22.40 uur – dinsdag, ­woensdag en 5, 6, 7/8 september. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden