Plus Achtergrond

Hoe een uiencrisis ‘het goud’ van de Indiase keuken bedreigt

India kampt met een uientekort, als gevolg van extreem weer deze zomer. De knol is voor de keuken zo belangrijk dat president Modi moest ingrijpen: geen ui mag de grens meer over. Dat leidt elders in Azië ook tot tekorten. 

Marktkooplui laden uien uit op een markt in Lasalgaon in India. In april was een uientekort nog moeilijk voor te stellen. Beeld ATUL LOKE/NYT/HH

De Indiase ui is schaars. Eerst werd India getroffen door een periode van droogte en vervolgens door zware moessonregens. Het droeg bij tot een tekort aan uien, waarvan de prijs de laatste maanden bijna is verdrievoudigd, met alle gevolgen van dien voor de Indiase keuken.

Vrachtwagens vol uien worden bij de Indiase grens teruggestuurd. De autoriteiten zijn alert op smokkelaars en dreigen met invallen bij handelaren die uien hamsteren. Buurlanden importeren doorgaans enorme hoeveelheden en schrokken hevig toen India verordonneerde dat tot nader order geen enkele ui het land uit mag.

Voor India en andere landen in het zuiden van Azië zijn uien zo belangrijk dat prijsschommelingen hun weerslag vinden in zowel de buitenlandse als de binnenlandse politiek. Indiase rege­ringen zijn in het verleden al eens ten val gebracht door stijgingen van voedselprijzen.

“Zonder uien is ons voedsel incompleet en kleurloos,” klaagde Charu Singh, een wetenschappelijk onderzoeker uit New Delhi. “Ik heb mijn hele manier van koken moeten veranderen.”

Premier Narendra Modi besloot deze week het uientekort aan te pakken. Hij kampt al met een stijgende werkloosheid en toenemende economische problemen, dus hier was snelle actie geboden. Niet alleen verbood zijn regering de export van uien, maar ook stelde het vast hoeveel uien groothandelaren en winkeliers in bezit mogen hebben. De rest moeten ze verkopen; ambtenaren zien toe op naleving van het verbod om te hamsteren.

Modi’s zwakke plek

Dat initiatief toonde aan waar Modi het kwetsbaarst is: de economie. Buiten India is hij fel ­bekritiseerd wegens zijn besluit om de regio Kashmir zijn zelfbestuur af te nemen. Door duizenden militairen erheen te sturen, heeft hij het omstreden gebied goeddeels van de buiten­wereld afgesloten (zie kader). Modi’s nationalistische hindoeregering voert in het noordoosten van het land een agressieve campagne, die honderdduizenden mensen, onder wie veel moslims, hun Indiase staatsburgerschap kan kosten. Maar veel mensen in India vinden de prijs van uien veel belangrijker.

De uiencrisis is niet de enige zorgwekkende ontwikkeling voor de regering-Modi. Producenten van auto’s, koekjes en zelfs van ondergoed hebben hun slechtste jaar sinds lange tijd achter de rug. Duizenden ontslagen zitten eraan te komen en niemand kan zeggen wanneer de economie weer goed zal draaien.

Modi’s besluit om een verdedigingslinie aan te leggen rond de uienoogst, waarmee de prijs moet worden gedrukt, begint voor consumenten enig effect te sorteren. Maar daarmee riskeert Modi ook om zijn langdurige conflict met de boeren op de spits te drijven. Zij vinden dat de regering hen dwingt om hun oogsten voor zo laag mogelijke prijzen te verkopen, alleen maar om de mensen in de steden tevreden te houden.

En dan zijn er nog de gevolgen voor de buitenlandse politiek: India’s buurlanden lijden onder New Delhi’s uienbeleid en ze zijn boos. In Dhaka, de chaotische hoofdstad van Bangladesh, is de uienprijs de laatste maanden ongeveer 700 procent gestegen. Alleen al vorige week verdubbelde de prijs. Een straatverkoper vertelde dat mensen zo kwaad op hem zijn dat ze hem uit­maken voor ‘bandiet’. Om van de agressie af te zijn, verkopen hij en steeds meer collega’s voorlopig geen uien meer. Met als gevolg dat de afgelopen dagen uien uit veel straten van Dhaka zijn verdwenen.

In alle curry’s

De smaak van uien valt niet te vervangen door iets dat erop lijkt. Ze zitten in bijna alle curry­gerechten. “Uien zijn nu als goud voor de keukens in India,” volgens restauranteigenaar Mohammad Bilash. Hij heeft drastisch moeten bezuinigen op de gehakte uien waarmee hij zijn beroemde biryani, een rijstgerecht, doorgaans besprenkelt. “Zonder uien kun je onmogelijk een goede biryani maken,” verkondigt hij.

In Nepal zetten mensen zich schrap voor een lange en afmattende uiencrisis. Vorig jaar importeerde het nog 163 miljoen kilo aan Indiase uien. Nu komt geen ui meer het land in. Dus liepen mensen dezer dagen met lange gezichten rond op de Kalimatimarkt in de hoofdstad Katmandoe. Het wemelde er van de aubergines, ­bonen, limoenen, wortelen en tomaten. Maar de voor uien bestemde bakken bleven zo goed als leeg. “We kunnen uien niet in een fabriek maken, en de productie in Nepal is minimaal,” aldus Bijaya Shrestha, een woordvoerder van de markt. “Er zit niets anders op dan minder uien te eten.”

Een groentehandelaar op de markt, K.C. Tara, heeft even overwogen om dan maar uien uit China te importeren: “Die zijn groot en glimmend. De mensen hier houden nu eenmaal niet van Chinese uien.”

Uien zijn traditioneel voor India een uiterst belangrijk exportproduct en staan boven aan de lijst van voor de uitvoer bestemd groente en vers fruit. In het vorige fiscale jaar exporteerde het bijna 2,25 miljard kilo. Maar in slechts twee dagen, sinds de regering met het uitvoerverbod kwam, ondergingen de uienprijzen in de winkels forse schommelingen. Een paar maanden geleden was de prijs 25 roepie per kilo, ongeveer 30 eurocent. Vorige week steeg de prijs tot 70 roepie, om weer te dalen tot 50 roepie. Tot grote opluchting van consumenten in de steden, zoals Charu Singh. Haar moeder had geklaagd over het currygerecht met nauwelijks uien dat ze door haar dochter kreeg voorgeschoteld.

Maar nu de prijzen weer beginnen te dalen, schieten Indiase boeren in de stress. Zij geven het snel veranderende weer de schuld van de chaotische ontwikkelingen rond de uienprijs. Eerst werd onze oogst verwoest door droogte, even later door regen, klagen ze. “De boer is altijd de klos,” concludeert Hirawan Rawat, net als zijn vader en grootvader een boer in het centrale gedeelte van India, waar de meeste uien worden verbouwd. “Het zijn altijd de tussenpersonen, de handelaren en de winkeliers die er met de winst vandoor gaan.”

Boerenprotesten

Dit jaar had Modi bij zijn herverkiezingscampagne veel te stellen met boerenprotesten tegen zijn streven om de voedselprijzen laag te houden. Modi beloofde meer financiële hulp voor boeren, maar hield hij zich daar volgens hen niet aan. Dus regende het protestacties waarbij woedende boeren agrarische veilingen binnenvielen, protestmarsen hielden en zelfs snel­wegen blokkeerden.

De nieuwe restricties zijn volgens de regering van vitaal belang om te voorkomen dat handelaren uien gaan hamsteren. De regels blijven van kracht totdat de voorraden weer groot genoeg zijn. Boeren ontkennen echter dat hamsterende handelaren de prijzen opdrijven.

Modi’s regering heeft de inflatie veel beter onder controle weten te houden dan zijn voorgangers. Maar volgens economen zijn de prijzen de afgelopen zes maanden harder gestegen dan in jaren, vooral in de steden.

In India beginnen weldra belangrijke hindoeïstische feestdagen, voor Modi’s regering een extra reden om de voedselprijzen scherp in het oog te houden. “Als de uienprijs fors stijgt in de periode voor het festivalseizoen, raken regeringen in paniek,” volgens Himanshu, docent economie aan de Jawaharlal Nehru Universiteit in New Delhi.

Andere experts delen zijn mening dat de regering zwaar onder druk stond om iets te ondernemen. “Dit is een politiek gemotiveerd besluit,” volgens de vooraanstaande landbouweconoom Ashok Galati. “En dus zijn de boeren opgeofferd aan de uienconsumenten, die een veel groter kiezersbestand vormen.”

© The New York Times
Vertaling René ter Steege

Kashmir: al 62 dagen afgesloten van de wereld

Begin augustus trok de hindoenationalistische premier Narendra Modi de speciale semiautonome status van de staat Jammu en Kashmir in. Alle internet- en mobieletelefoonverbindingen zijn nu al 62 dagen uit de lucht, ­ondanks druk van onder andere de Verenigde Staten en de Verenigde ­Naties om de communicatieblokkade in te trekken.

Modi verdedigt de ingreep als een noodzakelijk kwaad om de staat beter te laten integreren en profiteren van de welvaart van India. De 7 miljoen inwoners van de staat, zo stelt hij, hebben nu juist eindelijk dezelfde rechten als andere Indiërs. Maar veel van zijn opponenten spreken van een etnische zuivering. De staat, die 70 jaar een semiautonome status genoot binnen India na een lang dispuut over de regio met Pakistan, is de enige staat in het land met een moslimmeerderheid.

Na het intrekken van die status vielen tienduizenden militairen Jammu en Kashmir binnen. Een paar duizend inwoners werden gearresteerd. Onder hen zijn voornamelijk politici en journalisten, maar ook mensen van wie vermoed werd dat zij een protest op gang zouden kunnen brengen. In de schaarse informatie uit het gebied zijn berichten over martelingen.

Donderdag kondigde de gouverneur van Jammu en Kashmir aan dat de politiek gevangenen komende tijd een voor een vrijgelaten zullen worden, ‘na onderzoek naar ieder individu’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden