PlusAchtergrond

Hoe ‘democratisch socialist’ Bernie Sanders zijn revolutie moest staken

De revolutie gaat niet door: Bernie Sanders stapt uit de Amerikaanse voorverkiezingen. Dus gaan de Democraten de presidentsrace in met een oude bekende: Joe Biden gaat proberen Donald Trump te verslaan.

Beeld AFP

In de eerste weken van het voorverkiezingsseizoen leken Sanders’ radicale beloften om het land drastisch te hervormen nog zo populair dat de Democratische partij en gematigde kiezers flink zenuwachtig werden. Kon een man die zich ‘democratisch socialist’ noemt en revolutie predikt wel verkiezingen winnen in de door en door kapitalistische VS?

Ze hoeven het niet te testen, want Bernie Sanders is uit de race gestapt. Midden in een pandemie is het niet verantwoord om door te gaan tot de laatste stem is uitgebracht, stelde hij in een online toespraak tot zijn aanhangers. “Ik kan niet met een schoon geweten een campagne blijven voeren die ik niet kan winnen, en die het belangrijke werk dat we allemaal moeten doen zou verstoren.”

Daarmee moet Sanders het voor de tweede keer afleggen tegen een politicus uit de top van de Democratische partij. Sanders is daarin een buitenstaander op de uiterst linkse flank. Maar de partij blijkt liever leden van de gevestigde orde te nomineren tot presidentskandidaat: in 2016 Hillary Clinton, nu wordt het Joe Biden. Sanders noemde Biden ‘een heel fatsoenlijke man’.

Hij beloofde op de partijconventie in de zomer wel invloed uit te oefenen op het partijprogramma waarmee Biden de verkiezingsrace tegen Trump ingaat. Biden zal zijn wensen serieus moeten nemen, want hij heeft de Bernie-aanhangers hard nodig om van Trump te kunnen winnen. Een deel van hen peinst er echter niet over om op een vertegenwoordiger van de oude garde in de partij te stemmen. Trump buit die verdeeldheid graag uit. ‘De Bernie-mensen zouden naar de Republikeinse partij moeten komen,’ tweette hij al.

Weinig steun buiten vaste achterban

Sanders maakte veel meer enthousiasme los dan Biden, met zijn belofte kolossale ongelijkheid tussen arm en rijk aan te pakken en gezondheidszorg toegankelijk te maken voor alle Amerikanen. Maar hij vond te weinig steun buiten zijn vaste achterban van jonge progressieven en worstelende werkende Amerikanen. Het lukt hem niet grote groepen nieuwe kiezers aan te trekken, zoals hij had aangekondigd. In zwarte gemeenschappen in het zuiden kon hij niet op tegen de populariteit van Biden.

Vroeg in het verkiezingsseizoen ging Bernie Sanders nog aan kop, dankzij goede prestaties in staten als Iowa, New Hampshire en Nevada. Democraten die Sanders te radicaal vonden waren te verdeeld om hem te stoppen. Maar in South Carolina zette eind februari het verval in.

Biden stond daar op uit de politieke dood dankzij overweldigende steun van met name oudere zwarte kiezers. Het hielp dat een van de belangrijkste zwarte politici van de VS, congreslid James Clyburn uit South Carolina, een emotionele oproep deed om Biden te steunen.

James Clyburn.Beeld AFP

Einde presidentiële droom

Super Tuesday, de doorslaggevende dinsdag in maart waarop veel staten tegelijk stemmen, maakte een einde aan de presidentiële dromen van Sanders. Gematigde kandidaten als Pete Buttigieg en Amy Klobuchar besloten net voor die belangrijke dag uit de race te stappen en vroegen hun kiezers om op Joe Biden te stemmen. Zo vormden ze een front tegen Sanders, in de ogen van velen een gedoodverfd verliezer in een tweestrijd met Trump. Biden is ‘verkiesbaarder’, denken veel Democraten.

Zij waren vastbesloten te voorkomen wat de Republikeinen in 2016 overkwam. Toen was de weerstand tegen Trump in zijn partij ook zo versplinterd, dat de populist er met de nominatie vandoor kon gaan terwijl alle minder radicale kandidaten met elkaar om kiezers kibbelden. 

Het coronavirus hielp Biden verder. Democraten die op Super Tuesday aangaven dat het virus een belangrijke zorg was, stemden volgens exitpolls vaker op Biden. Een vertrouwd gezicht en ervaren leider, ook vanwege het feit dat hij acht jaar vice-president was. Vanwege de virusuitbraak lag de campagne inmiddels zo goed als stil.

Beeld AFP

Behoedzame middenkandidaat

Nu Sanders het opgeeft is een broedertwist in de Democratische partij beslist. Twee kampen konden het lang niet eens worden over een existentiële vraag: moeten de Democraten weer Obama-achtige politiek gaan bedrijven en kleine stapjes vooruit zetten, of proberen het land compleet te transformeren, zoals Sanders wil? De keuze is gevallen op een behoedzame middenkandidaat die de Obama-jaren vertegenwoordigt.

Tegelijk heeft Sanders wel degelijk veel invloed gehad. Zijn onvermoeibare inspanningen voor zaken als een hoger minimumloon en overheidszorg voor iedereen hebben ervoor gezorgd dat die ideeën nu breed geaccepteerd zijn in de partij. Sanders wees zijn teleurgestelde aanhangers daar ook op. “Hoewel we de ideologische strijd winnen en we de steun krijgen van zoveel jonge en werkende mensen uit het hele land, heb ik geconcludeerd dat de strijd om de Democratische nominatie niet succesvol zal zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden