PlusAchtergrond

Hoe de rijkste vorst ter wereld artiesten liet invliegen: ‘Kregen bedrag dat we niet konden weigeren’

Na het overlijden van de Britse koningin Elizabeth II is de steenrijke en excentrieke sultan van Brunei, Hassanal Bolkiah (76), de langst regerende vorst ter wereld. Hij zit al 55 jaar op de troon.

Tonny van der Mee
Sultan Hassanal Bolkiah regeert met straffe hand het islamitische oliestaatje Brunei Darussalam. Beeld Getty Images
Sultan Hassanal Bolkiah regeert met straffe hand het islamitische oliestaatje Brunei Darussalam.Beeld Getty Images

Hij heeft vijf zonen en zeven dochters bij drie vrouwen, was de rijkste man ter wereld en woont in het grootste paleis ter wereld. Sultan Hassanal Bolkiah regeert met straffe hand het islamitische oliestaatje Brunei Darussalam op het eiland Borneo.

Bolkiah is een van de laatste koninklijke alleenheersers. Hij is niet alleen vorst, maar ook premier, religieus leider, minister van Financiën, minister van Defensie, inspecteur-generaal van de politie en opperbevelhebber van het leger. In het ‘huis van vrede’ zijn geen verkiezingen of vrije pers. Alcohol en tabak zijn verboden, nachtclubs zijn er niet. Moslims moeten de cel in als ze een kerstliedje zingen en christenen mogen kerst alleen binnenshuis vieren.

‘Bruut van Brunei’

Vanaf 2014 heeft de sultan gefaseerd de streng islamitische shariawet ingevoerd. Die behelst de doodstraf door steniging bij homoseksualiteit en overspel, het afhakken van handen bij diefstal en zweepslagen bij abortus. Een jaar eerder was de sultan door toenmalig koningin Beatrix tijdens haar staatsbezoek aan Brunei nog ‘beloond’ met het Ridder-Grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw, de hoogste koninklijke onderscheiding die wordt uitgereikt bij ‘puur individuele genialiteit’.

Als Bolkiah op 5 oktober 1967 zijn vader aflost op de troon is hij net afgestudeerd aan de prestigieuze Koninklijke Militaire Academie Sandhurst in het Verenigd Koninkrijk. Omdat Brunei een protectoraat van Groot-Brittannië is, wordt hij geridderd door koningin Elizabeth II.

Gouden paplepel

De sultan krijgt het fortuin met de paplepel ingegoten. Sinds 1926 drijft Brunei op de inkomsten uit ruwe olie, petroleum en aardgas. Het ministaatje is zo groot als Gelderland, telt minder inwoners (440.000) dan Den Haag, maar behoort tot de vijf rijkste landen ter wereld.

De opbrengst van het ‘zwarte goud’ wordt opgesoupeerd door Bolkiah en zijn familie. Zakenblad Forbes schat in de jaren 80 het vermogen van de sultan op 40 miljard dollar. Een decennium lang is hij de rijkste man ter wereld tot Microsoft-topman Bill Gates hem aflost.

De sultan houdt er een extravagante leefstijl op na. Bij de onafhankelijkheid van Brunei (1984) trakteert hij zichzelf voor 1,5 miljard dollar op het grootste paleis ter wereld (200.000 vierkante meter).

Diamanten armaturen

Istana Nurul Iman telt 1788 kamers, 257 badkamers, 18 liften, 44 trappenhuizen, 564 kroonluchters, vijf zwembaden, een grote moskee, bankethal voor 5000 gasten en een stal met airconditioning voor 200 polopony’s. Het interieur bestaat uit met goud bewerkte tapijten, diamanten armaturen, zeldzaam Italiaans marmer en de beste zijde uit China.

Onder het paleis is een garage voor 110 luxe (sport)auto’s. Dat is een fractie van zijn wagenpark, dat 7000 bolides telt, waaronder Formule 1-racewagens, 300 Ferrari’s, en 500 Rolls-Royces, inclusief een gouden. In een hangar staan ook nog privéjets: twee Boeings en en Airbus.

Geregeld laat de sultan zijn kapper uit Londen overkomen. Een knipbeurt kost hem zo ruim 17.000 euro. “Hij gaat regelmatig, soms om de drie of vier weken,” verklapte een collega in The Times. “De sultan vliegt hem eersteklas voor zo’n 9000 pond.”

De koninklijke familie laat de grootste artiesten invliegen op feesten van prinsen en prinsessen. Voor zijn 50ste verjaardag betaalt de sultan Michael Jackson 17 miljoen dollar om concerten te geven in een stadion voor 60.000 mensen dat hij speciaal laat bouwen. Whitney Houston, die op de bruiloft van zijn oudste dochter zingt, krijgt een blanco cheque.

2 Unlimited

In de zomer van 1995 wordt het wereldberoemde Nederlandse duo 2 Unlimited (Anita Doth en Ray Slijngaard) halsoverkop naar Brunei gevlogen voor de veertiende verjaardag van prins Bahar, het neefje van de sultan. “Ik wist niks over Brunei,” vertelt Anita Doth nu. “Ik was op vakantie op Curaçao en wilde dat eigenlijk niet opgeven. Maar er werd een astronomisch bedrag geboden dat we niet konden weigeren. Iedereen moest bij aankomst een geheimhoudingsverklaring ondertekenen. Dat heb ik niet gedaan.”

Kaas en klompen

Rod Stewart is er ook voor een concert. De Nederlanders komen de zanger tegen als ze op audiëntie mogen bij de jarige prins. Doth: “Wij hadden als cadeau klompen en kaas meegenomen. Rod Stewart maakte flauwe grappen over onze stinkkaas.”

De crew van 2 Unlimited wordt een week lang verwend in luxe gastenvilla’s met eigen bediening. “We kregen een rondleiding in het paleis. Het was ongelooflijk wat ik zag. Zo groot en zoveel rijkdom. Zalen en kunstwerken van goud en diamanten. Ik ben ook in Monaco geweest, maar dit overtrof alles.”

Prins Bahar en zijn zus hadden ieder een eigen ‘Disneypaleis’. Hij in zijn lievelingskleur geel met duizenden bloemen langs een grote trap en stromend water onder doorzichtige vloeren. Zij in haar lievelingskleur blauw. “Toen we aan kwamen rijden, zagen we een enorme garage met dure gele wagens. Heel surrealistisch. Bij het paleis was ook een dierentuin met leeuwen en tijgers.”

Bedrag verdubbeld

Het concert is in een grote paleiszaal. Het is zo’n succes dat 2 Unlimited direct voor een tweede concert wordt geboekt voor de jarige vrouw van de sultan. “Het bedrag werd verdubbeld.”

Bahar is de zoon van ‘playboyprins’ Jefri, de nog extravagantere broer van de sultan. Jefri steekt als beheerder van het staatsbeleggingsfonds 15 miljard dollar in eigen zak. Hij spendeert het aan huizen en hotels, auto’s, vliegtuigen en jachten. Het maritieme pronkstuk van prins Jefri heet ‘Tits’, de bijbehorende motorbootjes heten ‘Nipple 1' en ‘Nipple 2'. Na rechtszaken moet Jefri duizenden auto’s inleveren en wordt de boedel van zijn bedrijf geveild.

Naast zijn vier vrouwen en 35 kinderen heeft Jefri een harem met seksslavinnen. Slachtoffers vertellen hoe ze werden opgesloten in zijn paleis, moesten dansen en gedwongen seks hadden met de prins en zijn gasten.

Louis Vuitton-tas met cash

De Amerikaanse callgirl Jillian Lauren beschrijft in haar memoires dat Jefri haar ook ‘uitleent’ aan sultan Bolkiah. Seksmarathons worden beloond met een Louis Vuitton-tas vol cash om te shoppen. ‘Ik wist dat ik een hoer was, maar ik voelde me als Assepoester,’ schrijft ze.

‘Miss USA’ Shannon Marketic sleept Bolkiah in 1997 voor de rechter. Volgens Marketic lokte hij haar naar Brunei voor ‘pr-werk’, maar werd ze gebruikt als seksslavin. De zaak wordt geseponeerd, omdat Bolkiah immuniteit geniet.

De sultan staat boven de sharia. Hij was met meerdere vrouwen tegelijk getrouwd. Tijdens zijn huwelijk met Pengiran Anak Saleha, zijn eerste en huidige vrouw – en tevens nicht –, trouwde hij achtereenvolgens met een stewardess en een Maleisische tv-journaliste. Inmiddels zou de helft van zijn vermogen verdampt zijn. Ooit is becijferd dat hij elke seconde gemiddeld 100 euro uitgeeft.

Golfplaten huisjes

De sultans uitspattingen staan haaks op het sobere leven dat hij van zijn volk eist. Onderwijs en gezondheidszorg zijn gratis en burgers betalen geen belasting, maar in de schaduw van immense gouden moskeeën en paleizen, wonen mensen in verpauperde gebouwen en golfplaten huisjes.

Eind maart 2019 voltooit de sultan invoering van de sharia. Die is vooral bedoeld om ‘op te voeden, af te schrikken en te rehabiliteren in plaats van te straffen’. “Dit systeem bewaart en garandeert de rechten van alle mensen ongeacht afkomst en geloof,” zegt Bolkiah. “Dit is de wet van ons land, een gerespecteerd concept dat Brunei tot een eerlijk en harmonieus land heeft gemaakt en waar de gemeenschap in voorspoed en eenheid leeft.’’

Koninklijke onderscheidingen

Het Europees Parlement veroordeelt de sultan in een resolutie, Amnesty International noemt ‘legaliseren van deze wrede en inhumane straffen verwerpelijk’ en de Tweede Kamer wil hem zijn koninklijke onderscheiding afnemen.

Wereldsterren en bedrijven boycotten de luxe Dorchester-hotels van de sultan. “Door de jaren heen heb ik geleerd dat je moorddadige regimes niet te schande kunt maken,” zegt acteur George Clooney, een van de initiatiefnemers. “Maar je kunt wel de banken, de financiers en instellingen die zaken met hen doen en de andere kant op kijken te schande zetten.”

Onder druk van de internationale opinie schort Bolkiah uitvoering van de doodstraf op. De barbaarse reputatie van de sultan was in 1995 niet bekend toen 2 Unlimited daar optrad. “Al die verhalen kwamen later pas naar buiten,” zegt Anita Doth. “Ik heb daar toen niets van gemerkt. Als ik het van tevoren had geweten, was ik lekker op Curaçao gebleven.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden