PlusAnalyse

Hoe de Egyptische president overal mee weg komt

Hij is volgens critici een 2.0-versie van Hosni Mubarak, de potentaat die Egypte dertig jaar met harde hand regeerde. Toch gaan overal in het Westen de deuren open voor president Abdel Fattah al-Sisi. Hoe kan dat?

Presidenten Abdel Fattah al-Sissi en Emmanuel Macron na hun eerste bespreking vorige week.   Beeld AFP
Presidenten Abdel Fattah al-Sissi en Emmanuel Macron na hun eerste bespreking vorige week.Beeld AFP

Achter de gesloten paleispoorten van het Élysée kreeg Abdel Fattah al-Sisi woensdag het grootkruis van het Legion d’Honneur opgespeld, de hoogste onderscheiding die Frankrijk toekent aan burgers. De autocraat had aan het begin van zijn driedaagse staatsbezoek al een grote wapendeal gesloten met zijn gastheer. Nee, zei Emmanuel Macron tegen journalisten, daar was geen paragraaf mensenrechten in opgenomen: “Het is effectiever om beleid te voeren dat dialoog afdwingt, dan een boycot die de effectiviteit ondermijnt van een van onze partners in het gevecht tegen terrorisme.”

Het is niet ongebruikelijk dat buitenlandse presidenten het speldje ontvangen. Jacques Chirac prikte ze in het verleden bijvoorbeeld op het revers van Bashar al-Assad en Vladimir Poetin. Maar het feit dat de ceremonie niet op Macrons officiële agenda stond en de pers niet was uitgenodigd, doet vermoeden dat de Franse president heel goed wist dat het laureaat impopulair zou zijn. Egypte is onder Sisi de derde wapenimporteur ter wereld geworden.

Morsi afgezet

In juli 2013 verscheen de toenmalige legercommandant op tv om te vertellen dat Mohammed Morsi was afgezet, de eerste democratisch verkozen president van Egypte en uitgesproken lid van de Moslimbroederschap. Een half jaar later werd Sisi zelf verkozen tot president. Met 97 procent van de stemmen.

De mensenrechten zijn sindsdien uitgehold in Egypte. Volgens Human Rights Watch zijn tussen de zomers van 2013 en 2018 ten minste 1530 Sisi-kritische Egyptenaren verdwenen. Ten minste 60.000 mensen zijn in de eerste drie jaar van zijn regime om politieke redenen gearresteerd. Over hun lot is weinig bekend, anders dan dat ze zijn weggestopt in gevangenissen die berucht zijn om martelingen, verkrachting, eenzame opsluiting en slechte hygiëne.

Een paar weken geleden nog werden de directeur en twee medewerkers van het Egyptian Initiative for Personal Rights gearresteerd, een van de laatste onafhankelijke mensenrechtenorganisaties van Egypte. Reden van de arrestatie was een diner dat het drietal had gehad met dertien ambassadeurs, onder wie die van Nederland.

Oorverdovende stilte

De oorverdovende stilte uit het Westen is tekenend voor de relatie met het Egyptische staatshoofd, door de Amerikaanse president Trump vorig jaar ‘mijn favoriete dictator’ genoemd. Hoe is mogelijk dat Sisi overal mee lijkt weg te kunnen komen? Egypte is geen grote speler op de oliemarkt en zijn natuurlijke gasreserves zijn kleiner dan die van Nederland. 

Veel heeft Sisi te danken aan het imago van de man die de politieke islam in 2013 verdreef. Hij zet zijn regime daarnaast neer als – en dit hoort het Westen graag – strijdmakker tegen terrorisme en illegale migratie.

En dus reisde bijna de hele Europese Raad af naar Sharm-el-Sheikh, toen Sisi daar vorig jaar februari de eerste EU-Arabische Liga-top belegde. Premier Rutte was er om ‘migratiedeals te sluiten,’ zei hij destijds tegen NRC. “Als je alleen nog wil reizen naar landen die lijken op ons in West-Europa, dan kom je nergens meer.”

Vorige maand ging voorzitter van de Europese Raad Charles Michel naar Egypte, om met Sisi ‘de gezamenlijke strijd tegen terrorisme’ te bespreken.

Volgens de denktank Carnegie Endowment for International Peace hangt Sisi’s regime aan elkaar van buitenlandse leningen. In het eerste kwartaal van dit jaar vertegenwoordigden die bijna een derde van het Egyptische bbp. De vraag is dus wie de ander het hardst nodig heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden