Plus

Hoe Chili het snelst vaccinerende land ter wereld werd

Chili voert een opmerkelijk succesvolle vaccinatiecampagne. Het Zuid-Amerikaanse land heeft intussen zelfs Israël ingehaald als snelst vaccinerende land ter wereld.

Het doel is om eind juni groepsimmuniteit te bereiken door 15 miljoen van de 19 miljoen Chilenen gevaccineerd te hebben. Beeld REUTERS
Het doel is om eind juni groepsimmuniteit te bereiken door 15 miljoen van de 19 miljoen Chilenen gevaccineerd te hebben.Beeld REUTERS

Twee militairen kijken van afstand toe, een mitrailleur kruislings over de borst. Bij de ingang van het betonnen voetbalstadion Ester Roa Rebolledo in Concepción staan twee vrouwen van de lokale gezondheidsdienst Cesfam, naast een houten karretje waar oploskoffie wordt verkocht.

Een oudere vrouw, begeleid door haar dochter, toont haar identiteitskaart. Maria Sepúlveda is 68 jaar, lezen de gezondheidsmedewerkers. Zenuwachtig loopt ze naar binnen. “Als het maar niet te druk is,” roept ze nog. Een halfuur later staat ze weer buiten. “Mijn arm doet een beetje pijn, maar het ging snel,” zegt ze. Trots toont ze haar covidkaart. Binnen twee weken kan Sepúlveda, bij een kliniek naar keuze, met dit pasje haar tweede prik halen.

Groepsimmuniteit in juni

Maria Sepúlveda is een van de ruim 4 miljoen Chilenen die in een maand tijd gevaccineerd zijn, zo’n 24 procent van de bevolking. Het doel is om eind juni groepsimmuniteit te bereiken door 15 miljoen van de 19 miljoen inwoners gevaccineerd te hebben – en het land is goed op weg; de Chileense regering maakte dinsdag bekend dat het Israël heeft ingehaald als snelst vaccinerende land ter wereld.

Inmiddels is Chili ook al begonnen met het vaccineren van leraren, politieagenten en ambtenaren. Beeld AP
Inmiddels is Chili ook al begonnen met het vaccineren van leraren, politieagenten en ambtenaren.Beeld AP

Het is positief nieuws voor het land dat, net als omliggende landen, hard getroffen werd door de pandemie. In mei 2020 had Chili nog een van de hoogste besmettingspercentages per hoofd van de bevolking en konden ziekenhuizen in de armere wijken de toestroom aan patiënten maar amper aan. Dat het land het juist wel zo goed doet met vaccinaties is volgens het ministerie van Volksgezondheid op verschillende manieren te verklaren.

“Chili heeft in een vroeg stadium veel doses ingekocht van verschillende ontwikkelaars,” zegt Paula Ramírez, woordvoerder van het ministerie. Van Pfizer komen 10 miljoen doses, nog eens 10 miljoen komen er van het Chinese Sinovac, terwijl er ook via Johnson & Johnson, AstraZeneca en het vaccinatieprogramma Covax van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) miljoenen vaccins binnenkomen. “Wij onderhouden goede handelsrelaties met zowel de VS als China als de Europese Unie, waardoor er bij de onderhandelingen geen politieke obstakels waren.”

De meeste vaccins die tot nu toe zijn toegediend in Chili komen van het Chinese Sinovac, dat gemengde testresultaten heeft wat betreft het voorkomen van symptomen. De fase-3-testen van het vaccin, waarbij grotere groepen een dosis ingespoten kregen, vonden ook plaats in Chili. Dit zorgde volgens viroloog en overheidsadviseur Jaime Cerda voor voordelen bij de latere onderhandelingen.

Voor een zeer uitgestrekt land als Chili zitten er volgens Cerda veel voordelen aan Sinovac. “Een vaccin als dat van Pfizer moet je op min 70 graden Celsius bewaren. Dat kunnen lokale klinieken niet. Sinovac kan bewaard worden tussen de 2 en 8 graden. Dat maakt het makkelijker voor in afgelegen gebieden.”

Op advies van onder anderen Cerda heeft de Chileense overheid een helder vaccinatieschema opgesteld: de oudste en meest kwetsbare Chilenen eerst, naast het zorgpersoneel. Inmiddels is Chili ook al begonnen met het vaccineren van leraren, politieagenten en ambtenaren.

In tegenstelling tot buurlanden Peru en Argentinië, waar politici en bekende mensen voordrongen en zich eerst lieten vaccineren, wacht in Chili iedereen netjes op zijn beurt. Beeld via REUTERS
In tegenstelling tot buurlanden Peru en Argentinië, waar politici en bekende mensen voordrongen en zich eerst lieten vaccineren, wacht in Chili iedereen netjes op zijn beurt.Beeld via REUTERS

In tegenstelling tot buurlanden Peru en Argentinië, waar politici en bekende mensen voordrongen en zich eerst lieten vaccineren, wacht in Chili iedereen netjes op zijn beurt. Ook de 71-jarige president Sebastián Piñera liet zich pas vaccineren toen hij aan de beurt was. Volgens Cerda heeft dit te maken met de protesten die Chili in 2019 in hun greep hielden: politici zitten niet te wachten op schandalen tijdens dit succesverhaal.

Uitgestrekte vlakten

Het tempo waarin de Chilenen worden ingeënt, is opmerkelijk. Het land heeft een lastige vorm met een lengte van ruim 4000 kilometer lang, van de droge Atacamawoestijn in het noorden tot de uitgestrekte vlakten van Patagonië in het zuiden. Ondanks de geografische uitdagingen zijn er op alle plekken in het land lokale klinieken, die via onder meer militaire vliegtuigen vaccins ontvingen.

null Beeld Jet de Nies
Beeld Jet de Nies

Karen Fuentes coördineert de vaccinaties in een kliniek in het zuidelijke stadje Arauco, op ruim 650 kilometer van de hoofdstad Santiago. “Waar je ook komt in Chili, er is een kliniek in de buurt. Er zijn hier ieder jaar vaccinatiecampagnes, tegen de griep, de mazelen en hepatitis A en B. Toen de regering de grootschalige vaccinatiecampagne aankondigde, hadden wij hier zo’n gevoel van: kom maar op.”

Hoewel er ook in Chili berichten op sociale media rondgaan die de effectiviteit van vaccins bestrijden, laten zo goed als alle Chilenen zich graag vaccineren. Fuentes noemt het een belangrijke factor in het succesverhaal: “Bij vaccineren hangt veel af van de mensen zelf. Er is hier geen antivaxbeweging en iedereen komt netjes opdagen om geprikt te worden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden