Plus Achtergrond

Hindutva steeds populairder, met haatdragend hindoenationalisme als gevolg

Hindutva, opzwepende dancemuziek met een teksten over religieuze oorlogsvoering, heeft in India een golf van haatdragend hindoenationalisme aangewakkerd.

Dorpelingen in Tumgaon kijken naar een concert van de populaire zangeres Laxmi Dubey. Beeld Rebecca Conway/NYT/HH

Gehuld in met goud afgezette tule stapt de Indiase popster Laxmi Dubey op het toneel naar voren. Uit luidsprekers, opgestapeld naast een elektronicawinkel, schalt haar kreet: “Elk huis wordt saffraan!”, de kleur van het hindoeïsme. Dubey dreigt verder: “We gaan de terroristen verjagen uit ons gezegende land!” Ze maakt dan een gebaar alsof ze iemand de keel doorsnijdt. De bezoekers van het straatconcert juichen hun kelen schor.

Dubey is een van de grootste sterren in een genre Indiase popmuziek dat de laatste jaren steeds populairder wordt: hindutva, naar de ideologie rond de devote hindoecultuur en de daaraan verwante manier van leven. De muziek zet traditionele hindoevertellingen over op dansbare beats, soms met tot geweld oproepende nieuwe teksten.

De liedjes zijn een enorm succes op YouTube; Dubey’s grootste hit is meer dan 50 miljoen maal bekeken. Onder jongeren krijgt de 30-jarige zangeres steeds meer fans.

De muziek typeert de maatschappelijke veranderingen in India sinds het aantreden van premier Narendra Modi en zijn Bharatiya Janata Partij (BJP). Moslims en leden van andere minderheden vrezen dat sommige van Modi’s hindoenationalistische aanhangers India’s fundament als seculiere staat ondermijnen. En daarmee het leven in gevaar brengen van iedereen die wars is van extreem patriottisme of hindoeïstische religieuze bezieling. Die vrees is ­alleen maar toegenomen met een recente gerechtelijke uitspraak. Die viel in het voordeel uit van hindoes die in conflict met moslims zijn over een voor beide gemeenschappen heilige plaats in de stad Ayodhya.

Jai Shri Ram!

Hindoenationalisten houden tijdens religieuze festivals steeds vaker processies door buurten waar vooral moslims wonen, waarbij uit luidsprekers keiharde muziek schalt om de bewoners angst aan te jagen. In de meeste liedjes klinkt prominent de oproep ‘Jai Shri Ram!’, ‘Heil aan Lord Ram’, een belangrijke hindoegod. ‘Jai Shri Ram!’ is uitgegroeid tot de belangrijkste strijdkreet van nationalisten. Meutes van hindoes hebben moslims aangevallen die weigerden Lord Ram luidkeels te eren.

“Haat in combinatie met zogenaamd geloof hoort er vandaag de dag bij,” betreurt T.M. Krishna, een van India’s beroemdste traditionele zangers. “De maskers zijn afgeworpen, en wat we zien zou ons ernstig zorgen moeten baren.”

Zangeres Dubey schept er daarentegen genoegen in mensen te provoceren. Ze reist door India met haar entourage van 28 mensen en is zo populair dat mensen haar vragen om hun pasgeboren baby’s te zegenen. Haar doel, zegt ze in een interview met The New York Times, is het rekru­teren van ‘voetsoldaten’ om van India een echte hindoenatie te maken.

“Hindoes waren lang te onschuldig en volgzaam om te beseffen dat moslims de grootste bedreiging vormen,” beweert Dubey, die de derde persoon niet schuwt. “Ze hadden iemand als Laxmi Dubey nodig om hen wakker te schudden.”

De gewelddadigste teksten in hindutva­muziek gaan over Kashmir, de Indiase regio met een in meerderheid islamitische bevolking. India hief in augustus de autonome status op, terwijl het islamitische buurland Pakistan Kashmir ook opeist. Populaire liedteksten roepen op tot harder optreden tegen Pakistan en tegen de separatistische strijders in Kashmir, die volgens New Delhi worden getraind door Pakistan. De bewoners van het gebied zouden gedwongen moeten worden zich te bekeren tot het hin­doeïsme en de Indiase regering moet in Kashmir een grote hindoebevolking vestigen, aldus oproepen in andere hindutva-teksten.

Overtuigd aanhanger

Sommigen van de miljoenen Indiase moslims voelen zich door die hyperpatriottische liederen persoonlijk bedreigd. Zo draagt in een populaire muziekvideo, Kashmir Is Ons Leven, de hindutva-popzanger Sanjay Faizabad een volwaardig gevechtstenue. Bij het lied worden beelden van oprukkende Indiase militairen, exploderende vliegtuigen en leeuwen vertoond.

Beeld Laura Van Der Bijl

Sanjay Faizabad zingt: “Ik ga naar Pakistan om met je ogen te knikkeren.” In een ander lied schept hij op over zijn campagne om het buurland ‘seksueel te veroveren’. In een interview geeft Faizabad toe dat die teksten de indruk wekken dat hij geweld goedkeurt. Maar de zanger bezweert dat hij in werkelijkheid niets tegen moslims heeft, ‘behalve als ze zich schuldig maken aan terreur’. Faizabad: “Ik ben een overtuigd aanhanger van premier Modi, maar niemands tegenstander. Je mag me een hindutva noemen, maar ik koester geen wrok tegen mensen die dat niet zijn.”

Ultrarechts heeft zich in India nog nooit zo zeker gevoeld als nu. Sommige leidende figuren in Modi’s regering hebben immigranten herhaaldelijk omschreven als termieten en gedreigd honderdduizenden moslims hun staatsburgerschap af te nemen. Ook moedigden ze geweld aan tegen degenen die worden beschuldigd van het slachten van koeien, voor hindoes een heilig dier.

Goddeloze religies

Deze zomer arresteerde de politie verscheidene muzikanten in verband met een lied dat hindoes aanspoort iedereen te doden die weigert ‘Jai Shri Ram!’ te roepen. In Dubey’s grootste hits komt die kreet steeds terug en ze verzekert dat ze met haar muziek een revolutie teweeg wil brengen. In haar songs hitst ze hindoes op ‘trots te strijden tegen goddeloze religies’ en ‘de tongen af te snijden van degenen die kwaadspreken van Ram’.

Dubey was niet altijd zo overtuigd van de superioriteit van hindoes, zegt ze. Ze werd geboren in de stad Bhopal in het midden van India en groeide op in een gezin van muziekliefhebbers. Daar werden vaak liedjes gezongen die eensgezindheid bepleitten onder Indiërs van welk geloof dan ook. Liedjes met titels als Hindu Mus­lim, Brother Brother.

In haar tienerjaren begon ze zich steeds meer te ergeren aan de sterk door de Britse kolonialen beïnvloede politieke elite, vooral belichaamd door de met schandalen omgeven Indian National Congress Party van de Gandhi-dynastie die, volgens haar, moslimterroristen in staat stelde India aan te vallen.

Dubey voelde zich steeds meer aangetrokken door kringen van extremistische hindoes en raakte ervan overtuigd dat moslims de macht in India willen overnemen door te trouwen met hindoevrouwen die ze dan bekeren tot de islam. Om te tonen hoe devoot ze is, zwoer ze ongetrouwd te blijven en liet ze de van haar vervreemde familieleden achter in Bhopal. Ze woont nu in de stad Japabpur, waar ze elf in armoede levende meisjes overhaalde bij haar in te trekken en als haar discipelen door het leven te gaan.

Haar populariteit steeg razendsnel nadat Modi in 2014 aan de macht was gekomen. Ze heeft sindsdien verscheidene malen opgetreden voor functionarissen van de regeringspartij BJP. “We treden op waar leiders van de partij ons uitnodigen,” zegt ze. “Want de BJP helpt bij de verspreiding van Hindutva.”

In de deelstaat Chhattisgarh, waar Dubey vaak optreedt, bevestigt de met cultuur belaste functionaris Rahul Singh dat zijn departement voor sommige van haar concerten heeft betaald. Verder weet hij niet veel van haar. Twee BJP-politici in de staat kennen de zangeres, maar zeggen dat zij nooit financiële steun krijgt van de overheid. Dat terwijl vaststaat dat partijleiders haar muziek gebruikten in de landelijke campagne voor de parlementsverkiezingen eerder dit jaar.

Duizenden mensen komen op haar concerten af, zoals laatst in Raipur, de hoofdstad van Chhattisgarh. Dat concert gold tevens als een jagrata, een wake voor goden die de hele nacht duurt.

‘Wie saffraan draagt, is de baas’

Urenlang zong ze over de godin Durga. Artiesten gekleed als hindoegoden draaiden rond met een reusachtige gouden drietand en brandende fakkels.

Haar toon veranderde na middernacht, toen de meeste jonge kinderen naar bed waren. Ze begon opeens te klagen over de rundvlees­industrie, waar veel moslims werken. Dubey spoorde de menigte aan in actie te komen om de koeien te beschermen, en verklaarde zich solidair met de hindoemeutes die tientallen leden van minderheden hebben gedood omdat ze koeien zouden hebben geslacht. Ze deed zich even voor als een koe: “Mensen die mijn melk dronken, werden mijn slachters. Bescherm mij, kom je beloftes na.”

Plots zet ze een van haar populairste songs in, Elk Huis Wordt Saffraan. Steeds verder voert ze het tempo op. Groepen mannen beginnen te dansen. Laxmi Dubey trekt een arm naar achteren, schiet een denkbeeldige pijl af en schreeuwt: “Wie saffraan draagt, is de baas! Eén leuze, één naam: Jai Shri Ram! Jai Shri Ram!”

© The New York Times
Vertaling René ter Steege 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden