Plus

Het kabinet worstelt met de China-strategie

Het kabinet worstelt met de China-strategie. De Tweede Kamer roept steeds luider dat we ons hard moeten opstellen tegen China, maar het kabinet houdt zich nog op de vlakte.

Premier Mark Rutte (rechtsachter) met zijn Chinese ambtgenoot Li Keqiang tijdens een werkbezoek aan ons land. Beeld Lex van Lieshout/ANP

Jaren geleden was GroenLinks-Kamerlid Bram van Ojik op een receptie met Nederlandse ambassadeurs. Toen hij terugkwam op zijn kamer zei hij verbaasd tegen zijn medewerker dat het er 'alleen maar over China ging'. "Dáár wisten ze het al."

Inmiddels is het besef ingedaald dat China een steeds machtiger wereldspeler is, waaraan ook grote risico's kleven. De VVD schreef in maart een Chinanotitie waarin de regeringspartij stelt dat de economische kansen die 'de onvermijdelijke supermacht' biedt ook onze onafhankelijkheid bedreigen.

De Kamer stemt maandag over een GroenLinksmotie die het kabinet oproept bij de aanleg van 5G 'niet afhankelijk te worden van buitenlandse invloeden'.

Het staat er niet, maar met buitenland wordt vooral China bedoeld. De verwachting is dat de motie wordt aangenomen. Dat zou, zegt Van Ojik, een trend markeren. "Dat de Kamer langzaam maar zeker de naïviteit rond China kwijtraakt."

Volgens Van Ojik is de focus van het kabinet uit balans, richt Nederland zich vooral op Europa, de naderende brexit, de VS en op de ring van instabiliteit om Europa heen. "Een nogal wezenlijk deel van de wereld onttrekt zich aan onze geopolitieke focus."

Dat zou na volgende maand moeten veranderen. Dan komt het kabinet met de langverwachte Chinastrategie. Maar het is de vraag of die veel voor zal stellen. Sinds de aankondiging zijn de zorgen rond China groter geworden - de motie illustreert dat. Maar Haagse bronnen temperen die verwachtingen. Strategie is 'een groot woord', klinkt het ineens. Nee, het wordt eerder 'een beleidsnota'. En die zijn 'zelden spannend'.

Telefoons afgeluisterd
Van Ojik, die vorig jaar oktober met zijn partijleider Jesse Klaver naar China reisde om het land beter te begrijpen, snapt wel waarom. "Op het oog tegenstrijdige belangen moeten met elkaar worden verknoopt: de veiligheidsdiensten zien gevaren op het gebied van spionage en mensenrechten, het ministerie van Economische Zaken wil juist handeldrijven."

Het kabinet zit in een spagaat, beaamt China-expert Peter Ho, verbonden aan de London School of Economics. "Door de houding van de Verenigde Staten wordt de wereld verdeeld in twee kampen: voor of tegen China. Zelfs bínnen Europa is er verdeeldheid over. Nederland moet ontzettend uitkijken dat het zich niet laat meeslepen in die dynamiek."

Volgens Ho is het probleem rond 5G niet zozeer China, maar de technologie zelf. "We zien ook bij Google en Facebook problemen en dat zijn onze bondgenoten. Het gevaar voor spionage is er altijd: een paar jaar geleden werd via WikiLeaks bekend dat de Amerikanen Angela Merkels telefoon hadden afgeluisterd. In de geopolitiek gaat het eigenbelang altijd voorop. Maar dat is geen reden om in een 'geelgevaarkramp' te schieten."

Die kramp komt voort uit de angst voor het onbekende. Ho: "De meeste mensen hebben geen notie van wat China nou eigenlijk is. Natuurlijk ziet het politieke spectrum er in China anders uit dan bij ons. Daarmee is het land nog geen boeman. De laatste jaren zien we juist steeds meer veranderingen in het politieke bestel, een scheiding der machten. Het is een illusie om te denken dat president Xi Jinping alleen beleid maakt door met zijn vuist op tafel te slaan."

Volgens Ho liggen er in het land 'ontzettend veel kansen' voor Nederlandse bedrijven, vooral op het gebied van milieutechnologie en ruimtelijke ordening. "Nederland is afhankelijk van internationale handel. Het is daarom logisch dat het kabinet zich de afgelopen tijd juist heeft gericht op China."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.