Plus

Harde strijd om klimaatkiezers in Australië

De Australiërs kiezen zaterdag een nieuw parlement in een ruig politiek klimaat. Barbecues moeten het verplichte stemmen aantrekkelijker maken, maar intussen neemt de waardering voor de democratie af. 

Zelfs naar Australische maatstaven verliep de verkiezingsstrijd de afgelopen tijd nogal bruut, met allerlei ruige taal en harde aanvallen. De twee belangrijkste partijen, de Liberals en Labor, zagen zich beiden genoodzaakt kandidaten weg te sturen vanwege ­seksis­tische, islamofobe en antisemitische uitlatingen. Ook werd een Liberal berispt omdat hij had gesuggereerd dat vrouwen niet de ‘zakelijke vaardigheden’ hebben om net zo veel te verdienen als mannen.

Premier Scott Morrison van de liberalen kreeg vorige week bovendien een ei naar zijn hoofd gegooid door een vrouw die zich kennelijk druk maakte over het strenge immigratiebeleid.

En Morrison, lid van een Pinkstergemeente, werd eerder deze week in het nauw gedreven toen hij vragen ontweek over zijn religieuze opvatting aangaande homoseksualiteit.

Zijn opponent Bill Shorten van de arbeiderspartij viel hem daar meteen hard op aan, waarna de premier zich gedwongen zag te verklaren dat homo’s naar zijn overtuiging niet gedoemd zijn om naar de hel gaan. Hij beschuldigde Shorten van ‘wanhopig, makkelijk scoren.’

Huizenprijzen

Morgen kiest Australië een parlement. De strijd gaat vooral tussen de linkse Labor Party, die in de oppositie zit, en de rechtse Liberal Party, die een coalitie vormt samen met de kleinere, sociaal-conservatievere National Party, die van oudsher veel steun heeft onder boeren.

Anders dan de afgelopen jaren is immigratie deze keer geen al te groot twistpunt, omdat Laborleider Shorten het huidige strikte immigratiebeleid grotendeels steunt. Wel fel omstreden is de aanpak van de opwarming van de aarde, mede doordat Australië net zijn heetste zomer sinds het begin van de temperatuurregistratie achter de rug heeft. Ook de economie wordt flink bediscussieerd.

Australië boekt al 28 jaar achtereen economische groei. Nu die vertraagt hebben velen het gevoel achter te blijven. De huizenprijzen zijn, ondanks recente dalingen, nog altijd hoog in verhouding tot inkomens. Veel mensen hebben hun loon al jaren nauwelijks zien stijgen.

Laborleider Bill Shorten, afkomstig uit de vakbonden, belooft meer geld voor zorg, onderwijs en kinderopvang en een snellere reductie van de CO2-uitstoot. Hij denkt de overheidsfinanciën sluitend te houden door te snijden in financiële voordelen voor woningverhuurders en effectenbezitters. Volgens Shorten is een stem voor Labor een keuze voor hoop boven angst. Hij ziet een verlangen naar verandering.

De zittende rechtse premier Scott Morrison hamert hoofdzakelijk op zijn eigen degelijkheid. Hij waarschuwt dat Labors ambitieuzere klimaatplannen de economie om zeep zullen helpen. Morrison schildert de door zijn opponent beloofde extra bestedingen af als onverantwoordelijk. “Roekeloos uitgeven is geen visie,” zegt hij. “Het is een last voor huidige en toekomstige generaties.”

83 dagen

Peilingen gaven Shorten met zijn Laborpartij de afgelopen maanden een voorsprong, maar Morrison lijkt in te lopen. Het valt nog te bezien hoelang de winnaar op het pluche zal zitten. Australië versleet in een decennium maar liefst vijf premiers. Sinds 2007 heeft geen enkele minister-president de hele termijn van drie jaar uitgediend. De kortste regeerperiode deed zich voor in 2013, toen Laborpoliticus Kevin Rudd slechts 83 dagen aan het bewind wist te blijven. Morrison is nog maar sinds augustus premier van het land.

Australiërs moeten stemmen van de wet, dus de opkomst is hoog. Het imago van de politiek lijdt wel onder alle turbulentie. Uit een peiling, gehouden kort voor de laatste premierswissel in augustus, blijkt dat 60 procent van de Australiërs van mening is dat politici niet integer zijn.

Ook neemt de waardering voor het politieke systeem de laatste jaren af. In 2013 had 72 procent van de Australiërs vertrouwen in de wijze waarop de democratie werkt. Inmiddels is dat nog maar 41 procent. Die trend keren, wordt misschien wel de lastigste opgave voor de winnaar van morgen.

Worst als extraatje

Stemmen is in Australië extra aantrekkelijk door de sausage sizzles, barbecues bij stembureaus. Scholen, sportclubs en andere lokale instellingen hebben er een bijverdienste aan. De site Democracysausage.org houdt bij waar de democratieworstjes te krijgen zijn.

Politici vertonen zich er graag , maar snijden zich daarbij soms in de vingers. Toen de vorige premier Malcolm Turnbull in 2017 een worstje weigerde, kreeg hij te horen dat hij een volkse traditie afwees. En toen Laborleider Bill Shorten werd gefotografeerd terwijl hij, anders dan gebruikelijk, van de zijkant van een worstenbroodje knabbelde, werd hij bespot. “Als je de indruk wekt dat je er niet mee vertrouwd bent, is dat net zo erg als wanneer je ze niet eet,” aldus Annabel Crabb van omroep ABC.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden