Plus

Harde clash met Curaçao: Rutte wil eiland wel helpen, maar niet zomaar

Premier Rutte wil het door corona en andere tegenslagen getroffen Curaçao best helpen, maar alleen onder voorwaarden waar het eiland grote moeite mee heeft.

Nederlandse militairen staan wacht bij het het regeringsgebouw Fort Amsterdam.Beeld ANP

“Het wordt spannend,” zegt de Curaçaose premier Eugène Rhuggenaath aan de telefoon. Hij doelt op de vergadering van de Rijksministerraad. Die praat morgen over de voorwaarden voor meer steun aan het door de coronapandemie gevloerde Caraïbische eiland. Steun die er trouwens ook moet komen voor het niet minder geteisterde Aruba en Sint Maarten.

Maar de grote clash is met Curaçao. Premier Rutte wil het eiland helpen met tientallen miljoenen, maar niet zomaar. Nederland eist – vergelijkbaar met de voorwaarde voor steun aan Italië en Spanje die veel zwaarder dan andere EU-partners werden getroffen door het coronavirus – dat de broekriem bij de ontvanger stevig wordt aangetrokken. Curaçao moet eerst instemmen met strenge hervormingseisen voordat de Haagse hulp van harte zal worden overgemaakt.

Het lijkt kille zakelijkheid in zware tijden waarin je elkaar ook wat warmte gunt. Zo voelde het ook voor een groep prominente vrienden van Curaçao, onder wie VNO-NCW-voorzitter Hans de Boer. De Curaçaose samenleving werd al zwaar op de proef gesteld door de impact van de oliecrisis in buurland Venezuela (er staat een stilgelegde raffinaderij op het eiland die deze week vierhonderd werknemers naar huis moest sturen), plus de opvang van tienduizenden vluchtelingen uit datzelfde Venezuela, plus almaar groeiende armoede die inmiddels al de helft van de eilandbewoners afhankelijk maakt van voedselhulp. 

Daaroverheen kwam het coronavirus dat de toeristische industrie (16.000 banen) voor maanden platlegde. Met zoveel tegenslag wilde je het eiland behoeden voor nog meer sociale onrust door al te drastische bezuinigingen, vond onder anderen Hans de Boer. Of zoals hij het zelf verwoordde: “Er zitten daar nu heel nette mensen, die worden er straks uitgeschopt. Dan komt er een populist en raak je van de regen in de drup.”

Salaris ingeleverd

Rhuggenaath, die met zijn ministers een kwart van zijn salaris heeft ingeleverd in ruil voor coronahulp, zegt begrip te hebben voor de Nederlandse voorwaarden voor financiële bijstand. “Vergelijk het met een financiering van een bank. Die zet erop in dat de klant er sterker van wordt en terugbetaalt. Ja, daar zitten voorwaarden aan vast. En in ons geval zijn dat hervormingen en daar ben ik het volkomen mee eens. Alleen niet als ze zonder enige inspraak of overleg worden opgelegd. Niet als kostenbesparingen en bezuinigingen die nog niet zijn gedaan nu worden geëist met een onrealistisch tijdpad, midden in een crisis die ik moet managen met dezelfde mensen die al die hervormingen moeten implementeren. Dat is not the right moment en not the right way.”

Wat er tenminste is bereikt is dat het ambtenarenapparaat niet groter werd, zegt Rhuggenaath niet zonder trots. De premier heeft wetgeving klaarliggen voor het vervroegd vrijwillig uittreden van ambtenaren die normaal op hun 60ste met pensioen gaan. Dat betreft een relatief grote groep ambtenaren die deels niet vervangen worden. “Covid heeft ons ook geleerd – met iedereen thuis – dat het ook anders kan. Want alle overheidsdiensten gingen wel door. Daarom hebben we besloten dat drie ministeries voortaan samen moeten werken voor een structurele operationele kostenverlaging van 10 procent. Dat kan door middel van onder meer digitalisering en slimmere huisvesting. Maar laten we ook leren van het verleden. In de jaren negentig is eerder bezuinigd, midden in een recessie en dat heeft geleid tot een vlucht van mensen naar Nederland. Dat willen we niet, want dan schuif je het probleem van het ene land naar het andere. We moeten hier echt alles op maat doen.”

Mark Rutte in gesprek met Eugene Rhuggenaath (archieffoto).Beeld Hollandse Hoogte/ANP

Anders kunnen de spanningen hoog oplopen, wil hij ermee zeggen. In Willemstad bestormde een woedende menigte redenen het regeringsgebouw Fòrti en moest het kabinet in veiligheid worden gebracht. Politieke tegenstanders stuurden daarop Facebookberichten de wereld in dat Rhuggenaath naar Bonaire was gevlucht. “Fake news. Ik was gewoon op het eiland. Ik had mijn prioriteiten op de juiste plek. Gezien de situatie waren we bezig met openbare orde en defensie. Overigens, heel veel mensen zijn dankbaar voor de inzet van de Nederlandse soldaten, zelfs mensen die voor onafhankelijkheid zijn.”

Toeristenindustrie

Erger nog dan het vandalisme en de winkelplunderingen is misschien nog de imagoschade van de rellen, vreest Rhuggenaath. Juist op een moment dat de voor het eiland zo belangrijke toeristenindustrie zich klaarmaakt om na maanden van covidbeperkingen weer open te gaan, zit je niet te wachten op beelden van auto’s die op de kop worden gezet.

Curaçao heeft nog een probleem met beeldvorming dat soms vanuit de Tweede Kamer en soms vanuit de eigen gemeenschap wordt versterkt; namelijk dat alle politici corrupt zijn. Rhuggenaath zegt dat hij dat beeld wil corrigeren, integriteitswetgeving is in de maak. “Waar corruptie opdook heb ik dat bestreden. Ik heb persoonlijk aangifte gedaan bij corruptie bij een raffinaderij, wat tot veroordelingen heeft geleid. Ook bij de Centrale Bank zijn mensen veroordeeld. En mijn voorganger is ook veroordeeld en zit nog steeds in de gevangenis. Dus over wie hebben we het.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden