PlusAnalyse

Handelsakkoord brexit leek even binnen handbereik

Met minder dan een maand te gaan tot het VK de douane-unie met de EU verlaat, is nog er altijd geen zicht op een handelsakkoord. Het is niet ondenkbaar dat de onderhandelingen volgend jaar nog bezig zijn.

Bij de haven van Rotterdam deelt het ‘brexitbeest’ flyers uit om vrachtwagen­chauffeurs te informeren over de aanstaande formaliteiten aan de grens.Beeld ANP

De vooruitzichten over de brexitonderhandelingen zijn haast nog veranderlijker dan het weer. Waar tot donderdagmiddag in Londen de geruchten nog gonsden dat een handelsakkoord tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk binnen bereik was, dreef donderdagavond weer een onweers­wolk boven de onderhandelingstafel.

Britse onderhandelaars betichten de Europeanen ervan op het laatste moment te zijn verhard in de gesprekken over een van de moeizaamste dossiers. Op de valreep zou de EU met nieuwe eisen op de proppen zijn gekomen ten aanzien van controle op subsidies na de transitieperiode.

“De gesprekken gingen relatief goed, maar de laatste 24 uur zijn destabiliserend geweest,” zei een Britse ambtenaar tegen website Politico. “Dit betekent niet dat een deal geheel uitgesloten is, maar we zien de vooruitgang niet zo snel gebeuren als we hadden gehoopt.”

Een EU-bron wijst die aantijging stellig van de hand tegenover de BBC. Volgens de lezing vanuit Brussel vallen de Britten over al lang bekende standpunten van de EU. Al sinds maart lopen de onderhandelingen over een handelsakkoord met de Britten spaak op dezelfde drie struikelblokken: eerlijke concurrentie, toezicht op gemaakte afspraken, visserij.

Verleiding van een deal

De Franse onderhandelaar Michel Barnier, die nu in Londen is om de Europese belangen te behartigen, zei woensdag dat vrijdag wat hem betreft de uiterste deadline is voor de Britten om tot een deal te komen. Al zou het niet de eerste keer zijn tijdens de brexitonderhandelingen dat de gesprekken ook na een niet gehaalde deadline doorgaan.

Bij veel EU-leiders zou volgens Politico de vrees leven dat met de naderende deadline voor Barnier de verleiding om er een deal uit te slepen zo groot is, dat hij op de valreep nog tot flinke concessies bereid is.

“We zijn millimeters verwijderd van de ondergrens van wat we kunnen toestaan. Voor sommige kwesties begeven we ons zelfs al op de rode lijn die we niet willen overschrijden,” aldus een EU-diplomaat tegen Politico. “Als we nu te veel toegeven aan de Britten, zal het ons de komende decennia pijn doen.”

Op 1 januari treedt het VK uit de interne markt van de EU en uit de douane-unie. Officieel was het land dit jaar al geen lid meer van de EU, maar het was volgens een overgangsregeling nog aan de Europese regels onderhevig. Ongeacht of er een handelsakkoord komt, staan er ingrijpende veranderingen te wachten aan de grenzen tussen het Europese vasteland en het VK. Douanecontroles worden weer een feit, productie- en distributieketens raken verstoord, financiële markten dreigen een opdoffer te krijgen.

Het lijkt inmiddels uitgesloten dat nog voor het volgende kalenderjaar een fatsoenlijke handelsdeal kan worden geratificeerd door de EU-regeringen en door Londen. Stilletjes wordt er ook rekening mee gehouden dat de onderhandelingen volgend jaar nog voortduren.

Ook nog Eurotop

Als de teams van Barnier en die van zijn Britse tegenhanger David Frost een deal kunnen sluiten, is daarmee het handelsakkoord overigens nog niet in kannen en kruiken. Eerst moeten de 27 EU-regeringsleiders er nog hun goedkeuring aan geven tijdens de eindejaarstop volgende week in Brussel. Mocht Barnier in de ogen van de regeringsleiders dus toch op het laatste ­moment te ver zijn gegaan in zijn concessies, dan kan het vergelijk alsnog klappen.

Lange files bij Calais

Nu al staan vrachtwagenchauffeurs die op weg zijn naar het Verenigd Koninkrijk in de Franse havenstad Calais in lange files. Het goederenvervoer naar de andere kant van het Kanaal is een kleine maand voordat de EU-regels in het VK niet meer gelden, sterk gestegen.

De Britten ‘vullen hun voorraden aan als nooit tevoren’ uit vrees voor de situatie na 31 december, zegt de wegtransportfederatie van de regio Pas-de-Calais “Het is al twee weken catastrofaal,” zegt topman Sébastien Rivéra over het verkeer bij de veer­havens in Calais en de Eurotunnel.

­Rivéra vindt dat een ‘rampzalig’ verkeersbeleid wordt gevoerd. Omdat het VK uit de douane-unie treedt, komen per 1 januari 2021 weer grenscontroles en douaneformaliteiten aan weerszijden van het Kanaal. Daarom maakt men zich op voor nog grotere opstoppingen, ongeacht de uitkomst van de onderhandelingen. Een brexitdeal kan voorkomen dat daar nog invoertarieven bovenop komen.

In Calais hebben chauffeurs niet alleen last van de files, maar ook van migranten die hun kans grijpen om in de trailers te komen. De nabijheid van de brexit moedigt mensensmokkelaars en migranten volgens de exploitant van de tunnel aan. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden