PlusAchtergrond

Griekse rechter: Gouden Dageraad is criminele groep

Woensdag bestempelde een rechtbank in Athene de partij Gouden Dageraad als een criminele organisatie. Achttien voormalige parlementariërs hangt een celstraf boven het hoofd.

Een protestant loopt in een wolk van traangas tijdens de confrontaties die volgden op de uitspraak van een Griekse rechtbank. Beeld EPA

Het extreemrechtse Gouden Dageraad is een criminele organisatie, en de partijtop vormt de leiding daarvan. Met die uitspraak van een driekoppige rechtbank woensdag in Athene komt een eind aan de grootste politieke rechtszaak van de afgelopen decennia in Griekenland. 

Die draaide voor een groot deel om de vraag hoeveel vrijheid een democratisch gekozen partij zich kan veroorloven. De rechters zien zeven van de achttien voormalige parlementariërs die terecht stonden als leiders van de organisatie. Daarop staat maximaal 15 jaar cel; de elf anderen kunnen maximaal 10 jaar krijgen voor lidmaatschap van de organisatie. De komende dagen maken de rechters de strafmaat bekend.

Naast de 17 ex-parlementariërs stonden nog 51 andere partijleden terecht. Zij werden woensdag vrijwel allemaal veroordeeld in drie andere zaken die de rechters tegelijkertijd behandelden: poging tot moord op drie Egyptische vissers, een aanval op leden van een communistische vakbond en de moord op de antifascistische rapper Pavlos Fyssas in 2013.

Knokploegen

Gouden Dageraad werd berucht tijdens de hoogtijdagen van de financiële crisis in Griekenland, die duurde van 2008 tot 2015. De economie kromp met een kwart en Grieken verloren massaal hun baan en inkomen. Gouden Dageraad deelde voedsel uit aan de nieuwe armen en bood sociale bijstand. Tegelijkertijd gaf het linkse Grieken en vooral migranten de schuld van de teloorgang. De organisatie schuwde het geweld bepaald niet. Knokploegen trokken er vooral ’s avonds op uit om buitenlanders te intimideren, of erger. Eerder al werden partijleden schuldig bevonden aan de dood van een Pakistaan in Athene in 2013.

De dood van Fyssas, die na een ruzie door messteken om het leven kwam, was de aanleiding voor de rechtszaak. Tot die tijd kon Gouden Dageraad min of meer ongehinderd zijn gang gaan met het zaaien van haat en het intimideren en bedreigen van tegenstanders en migranten. Een democratisch gekozen partij geniet veel vrijheden, was daarbij het devies.

De extreemrechtse parlementariërs schoven geregeld aan in debatten op tv, en sommigen werden zelfs als sterren behandeld. In 2015, toen de voltallige leiding al was aangeklaagd, behaalde Gouden Dageraad ruim zes procent van de stemmen, en werd het de derde partij van het land. Volgens schattingen kon ze rekenen op de helft van de stemmen onder politieagenten van het hoofdbureau in Athene. Onder andere dankzij een mediaboycot en het wegvallen van overheidsfinanciering haalde de partij net geen zetel in de parlementsverkiezingen van vorig jaar.

De rechters hebben Gouden Dageraad nu dus als criminele organisatie bestempeld, en houden de leiders daarmee verantwoordelijk voor de misdaden die de leden gepleegd hebben. Het stond allerminst vast dat dat zou gebeuren. De openbaar aanklager had enkele weken terug laten weten dat de aantijging niet viel te bewijzen. De politie was woensdag dan ook massaal aanwezig bij de rechtbank, waar zich zo’n 20.000 tegenstanders van Gouden Dageraad hadden verzameld. Vermoedelijk was het tot zware rellen gekomen als de uitspraak anders was uitgevallen, maar nu barstte de menigte vooral uit in gejuich bij het horen van het oordeel.

‘Democratie heeft gewonnen’

Premier Kyriakos Mitsotakis reageerde tevreden en sprak van het bewijs van de kracht van het parlementair systeem en de scheiding der machten. “De democratie heeft vandaag gewonnen. Het is aan ons om ervoor te zorgen dat die elke dag wint,” zei hij. Leider van de linkse oppositiepartij Syriza en voormalig premier Alexis Tsipras meent dat het de aanhoudende druk van links Griekenland is geweest die de rechters tot dit oordeel heeft gedwongen.

Dat Gouden Dageraad nu op de knieën is gedwongen, betekent overigens niet dat extreemrechts is verdwenen uit de Griekse politiek. Griekse Oplossing, met tien leden vertegenwoordigd in het parlement in Athene, was de enige partij die zich voor het oordeel niet uitsprak voor een veroordeling. Ook die partij houdt er extreemrechtse denkbeelden op na, maar onthoudt zich van geweld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden