PlusReportage

Franse vissers willen ‘geen oorlog’, maar ook na de brexit hun visrechten

Franse vissers hebben het beleg van de haven van Saint Helier tijdelijk gestaakt. De hoofdstad van Kanaaleiland Jersey is weer bereikbaar, maar de ruzie om visrechten na de brexit blijft op hoog niveau dooretteren.

Naar schatting zeventig Franse vissersboten protesteerden donderdag in de haven van Saint Helier (Jersey) tegen de door het Verenigd Koninkrijk eenzijdig aangepaste visregels. Beeld AP
Naar schatting zeventig Franse vissersboten protesteerden donderdag in de haven van Saint Helier (Jersey) tegen de door het Verenigd Koninkrijk eenzijdig aangepaste visregels.Beeld AP

De dieseldampen van de HMS Severn en HMS Tamar, twee schepen van de Britse marine, vormen een symbolisch rooksignaal voor de Franse vissers bij de haven van Saint Helier. De pluimen in de verte zijn groter dan de bootjes van de opstandige kapiteins en hun bemanning tezamen. De dwarsliggers, woedend over hun aangepaste vislicenties, zijn gewaarschuwd.

Op 30 april paste Jersey, een kroondomein van het Verenigd Koninkrijk, eenzijdig de visregels aan. Wie niet afdoende kan aantonen over historische rechten te beschikken, krijgt nu slechts beperkte toegang tot de territoriale wateren van het eiland, rijk aan schaaldieren, krab en kreeft. De aanscherping treft tientallen Franse vissers die naar eigen zeggen nu 80 procent van hun inkomsten kwijtraken.

Jersey heeft een aparte status. Het eiland met ongeveer honderdduizend inwoners kan zelfstandig het beleid bepalen, maar krijgt als ‘Crown Dependency’ de onvoorwaardelijke steun van het Verenigd Koninkrijk, waartoe het officieel niet behoort. Evenmin is het belastingparadijs een volwaardig lid van de Europese Unie. Wel moet het zich houden aan het brexitakkoord. En daar wringt de schoen.

“We willen geen oorlog,” vertelt Olivier Andreani aan boord van de L’Omerta, een van de ongeveer zeventig schepen die donderdag naar Saint Helier voeren om de onvrede van de Franse vissers over de aangepaste regelgeving te uiten. “We willen alleen het recht om in deze wateren te kunnen blijven vissen, zoals we al decennialang doen.” Op de achtersteven hangt een spandoek met de tekst ‘De regering van Jersey vermoordt ons’.

Losse flodders

Andreani, vergezeld door een journalist van de Britse krant The Telegraph, oogt opmerkelijk monter, terwijl hij voor de kust van Jersey dobbert, 22 kilometer van Normandië. Met zijn driekoppige crew nipt hij van sterke koffie. Achter zijn getrimde baard en zeemanshumor gaat onverzettelijkheid schuil. “Hopelijk kunnen we een akkoord bereiken. Anders gaat niemand hier weg.”

Net als zijn collega’s voelt Andreani zich gesteund door de Franse overheid. Hij herhaalt het dreigement van zijn minister van Visserij Annick Girardin van een dag eerder. “We snijden de elektriciteit naar Jersey af, dat slechts 5 procent zelf opwekt, en staan niet meer toe dat hun vissers hun vangst in Frankrijk verkopen,” zegt Andreani schouderophalend. Nabij de haven van Saint Helier nemen de onvriendelijkheden toe.

Het voornemen om een kalm protest te voeren en niet richting de kades te varen, verdwijnt door de emoties naar de achtergrond. Lichtkogels worden afgeschoten. Vissers uit Jersey schelden hun Franse collega’s uit. Volgens onbevestigde bronnen vuurt een ander zelfs met een antiek musket losse flodders af in de richting van de demonstranten. Ondertussen stuurt de Franse marine de Athos en de Themis naar de plek des onheils om een oogje in het zeil te houden.

Het inzetten van militaire middelen aan beide zijden van het conflict geeft de kern van de rel aan. De moeizame relatie tussen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, aansprakelijk voor het buitenlandse beleid van kroondomein Jersey, staat op scherp. Niet toevallig vormen visrechten de brandstof van de ruzie. Tijdens brexitonderhandelingen stonden premier Boris Johnson en president Emmanuel Macron over dit thema lijnrecht tegenover elkaar.

“Wat willen die lui?” foetert een Franse visser tegenover de BBC. “Ze willen vis vangen in onze wateren, maar ons de toegang beperken.”

Minder emotioneel reageert Peter Ricketts op de dreigende situatie. ” Een typisch Franse manier om je ongenoegen te uiten,” zegt de voormalige ambassadeur tegen de Britse televisie. “Grote gebaren, met als belangrijkste doel om de aandacht te vestigen op je grieven.”

Ricketts krijgt gelijk. Een delegatie van officials uit Jersey nodigt de vissers uit om te praten over hun ongenoegen. Vrijwel onmiddellijk geven de kapiteins een veerpont toestemming om de haven van Saint Helier te verlaten. Hoewel een akkoord uitblijft, verlaten de boten hun stellingen. Mogelijk slechts tijdelijk. “Als dit niet wordt opgelost, nemen we maatregelen,” geeft woordvoerder Hugo Lehuby aan tegen persbureau Reuters.

Het dreigement is indirect aan Boris Johnson gericht. De ruzie draait veel meer om de ontstane wrevel over de brexit tussen de premier en president Macron. Met heetgebakerde vissers als gewillig mondstuk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden