PlusNieuws

Frans-Britse studie: goede nachtrust verkleint de kans op dementie

Wie op middelbare leeftijd consistent kort slaapt, heeft bijna een ­derde meer kans om later dementie te ontwikkelen. Dat blijkt uit een Frans-Britse studie.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Vijftigers en zestigers die regelmatig 6 uur of korter slapen per nacht, hebben meer kans op dementie dan leeftijdsgenoten die zeven uur of langer slapen. De link tussen slaapduur en dementie was al gelegd, maar nog niet eerder zo overtuigend aangetoond. Vanaf 1985 hebben de onderzoekers 30 jaar lang achtduizend mensen gevolgd. Het resultaat van de studie verscheen gisteren in het vakblad Nature Communications.

De wetenschappers haakten voor dit onderzoek in op de Whitehall II-studie, een langlopend onderzoek onder ruim 10.000 Britse ambtenaren. Hun gezondheid wordt regelmatig doorgelicht. Zo vulden 8000 van hen meerdere malen vragenlijsten in over hun slaappatroon. Omdat zo’n enquête subjectieve resultaten kan geven, droeg de helft van die groep een tijdje een horloge dat gegevens over hun slaap opnam.

Eiwit in hersenvocht

Van de gevolgde personen ontwikkelden er 521 dementie, veelal na hun 70ste. De proefpersonen die gemiddeld zo’n 7 uur per nacht sliepen, hadden de kleinste kans op dementie. De kortslapers, met hooguit zo’n 6 uur per nacht, kregen juist vaker de diag­nose. De onderzoekers concluderen: vijftigers, zestigers en zeventigers die consistent kort slapen, hebben zo’n 30 procent meer kans om dementie te ontwikkelen.

“De studie brengt onze kennis over dementie en slaap een stap verder,” zegt Jurgen Claassen, klinisch geriater en onderzoeker aan het Radboudumc Nijmegen. “Het is een bevestiging dat slecht slapen een onafhankelijke risicofactor is.” Claassen was niet betrokken bij de studie. Het lastige is echter dat slecht slapen ook een eerste uiting van dementie kan zijn.

Beginnende hersenziekte

De openstaande vraag was: krijg je dementie van langere tijd slecht slapen, of is slecht slapen een uiting van een beginnende hersenziekte? Deze studie maakt door de lange loopduur korte metten met die laatste hypothese, aldus Claassen. Een vijftiger die kort slaapt als eerste uiting van dementie, krijgt waarschijnlijk niet pas als zeventiger andere symptomen.

Claassen onderzocht zelf wat slaaptekort op de korte termijn doet met de opbouw van de eiwitten amyloïd-beta en tau. De ziekte van Alzheimer gaat gepaard met toename van deze eiwitten in het hersenvocht. Na één slechte nacht vond Claassen verhoogde hoeveelheden amyloïd-beta in het hersenvocht van proefpersonen, na meerdere verstoorde nachten steeg ook het tau-eiwit. Het idee is dat die eiwitten tijdens slaap minder worden aangemaakt of worden weggespoeld.

Leefstijlaanpassing

Van een slecht nachtje krijg je natuurlijk geen dementie, zegt de arts, maar op de langere termijn kan het meespelen. Moeten vijftigers en zestigers die slecht slapen zich zorgen maken? Geen paniek, zegt Claassen, in het ontstaan van dementie spelen ook veel andere factoren een rol. Wetenschappers denken dat zo’n 30 procent van de gevallen van dementie kan worden voorkomen door leefstijlaanpassingen. In andere gevallen spelen genetische oorzaken en omgevingsfactoren een rol.

Toch is beter slapen een belangrijk advies, zegt Claassen, ‘omdat het vele bewezen gezondheidseffecten heeft, bijvoorbeeld op hart- en vaatziekten, ook een risicofactor voor dementie’. Het zou goed zijn als er meer aandacht komt voor goed slapen, zegt hij, bijvoorbeeld door aandacht voor bioritme en lichtvervuiling. Dan kunnen volgens hem ‘duizenden gevallen van dementie worden voorkomen’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden