Plus Achtergrond

Forse toename zwerfafval in de Middellandse Zee

Beeld AFP

De Middellandse Zee blijft een van de meest vervuilde zeeën ter wereld. Er drijft aanzienlijk meer afval in rond dan in de Noordzee, blijkt uit een nieuwe studie.

Bijna een kwart eeuw heeft Ifremer, het Franse instituut voor zee-onderzoek de Middellandse Zee – op locaties bij Marseille en aan de noordoostkant van Corsica – gemonitord. Aan het begin van de studie, in 1994, werden daar gemiddeld zo’n honderd stuks zwerfafval (plastic flessen, plastic tassen, blikjes, verpakkingen van voedingsmiddelen en kleding) geregistreerd in de onderzoeksgebieden van elk één vierkante kilometer. Sinds 2012 blijkt dat twee keer zo veel geworden. Dus tweehonderd stuks drijvend zwerfafval per vierkante kilometer, met pieken van zelfs bijna driehonderd stuks in 2015. Tussen 60 en 80 procent van al die troep is plastic.

Onderzoekster Olivia Gérigny (36) is verknocht aan de Middellandse Zee. Drie jaar woont ze in de havenstad Toulon en daarvoor ruim twintig jaar op Corsica. De zorgen om de vervuiling van de Middellandse Zee zijn bekend, zegt ze aan de telefoon, alleen is de zee zelden over zo’n lange periode in eenzelfde gebied onderzocht. Het leeuwendeel van de rommel komt in zee vanaf het land. Bijvoorbeeld via rivieren als de Rhône of de Po.

Zwerfafval wordt op stranden ook door de wind in zee geblazen. Sommigen mensen gooien plastic flessen gewoon in zee. Op de routes van veerboten drijft meer afval dan elders. Door de stromingen verplaatst de rommel zich ook. Wat Italianen in zee gooien, kan eindigen op de bodem voor de kust van Marseille en wat Fransen dumpen verpest de zeebodem bij Barcelona.

. Beeld Laura van der Bijl

Zorgwekkend

Recent kwam het Wereld Natuur Fonds (WWF) met een zorgwekkende studie over de vervuiling van de Middellandse Zee. De studie van Ifremer laat zien dat mate van vervuiling kan variëren. Soms zit er een goed jaartje tussen waarin minder troep wordt geteld, maar de gemeten vervuiling neemt gestaag toe en is intussen verdubbeld. Gérigny maakt zich zorgen om grote zeedieren (onder meer schildpadden, dolfijnen) die sterven in netten die door vissers zijn verloren maar ook om stukken plastic die zijn neergedaald op de zeebodem waar ze hoornkoraal en koraal verstikken. “Een zwervend stuk scheepstouw rond een hoornkoraal zal de boel na verloop van tijd kapottrekken. Het duurt decennia zo’n indrukwekkend stuk weer terug te krijgen.”

De ‘gesloten’ Middellandse Zee is veel kwetsbaarder dan een oceaan of een open zee als de Noordzee, waar de sterke stromingen de boel tenminste nog kunnen doorspoelen. In de Noordzee is ook gemeten en daar werden vijftig stuks zwerfafval gevonden op een vierkante kilometer. Vier keer minder dus dan in Europa’s grootste vakantiezee.

Positief vindt Gérigny dat de ‘ecologische bewustwording’ in de loop der jaren is gegroeid, zowel onder bewoners van de kustgebieden als bij toeristen. “Toen ik jong was, gooiden mensen hun peuken op het strand. De wind blies ze in zee. Nu zie ik vaak dat mensen hun peuk uitdrukken in het zand en hem vervolgens in een afvalbak gooien. Over het algemeen zijn mensen zich ervan bewust welke ecologische gevaren de zee bedreigen. We halen onze voeding uit de zee dus ook dat willen we beschermen.”

Plastic vorkjes

Regelmatig ziet ze ook bezorgde burgers het strand opruimen. “Dat is absoluut sympathiek, maar het is dweilen met de kraan open. Als je thuis een overstroming hebt, draai je allereerst de kraan dicht voordat je gaat drogen. Opruimen is prima en het is ook belangrijk goede afspraken te maken met vissers die zwerfafval aan land brengen.”

“Maar veel belangrijker is dat regeringen maatregelen nemen als een verbod op plastic tassen. Er worden al veel maatregelen genomen door verschillende landen en in Europees verband. Rietjes, plastic vorkjes voor picknick: het is goed als die niet in zee eindigen. Je kunt altijd meer doen, maar je kunt niet zeggen dat er niets gebeurt. Dat is op zich positief.”

En al die miljoenen badgasten die nu aan de Middellandse Zeestranden zitten? Heeft de onderzoekster een boodschap voor de toeristen? “Dezelfde boodschap als aan de bewoners. Let op hoe je met je afval omgaat. Neem een asbakje mee naar het strand en gooi de peuken in een afvalbak als je weggaat. Met een windvlaag liggen ze anders zo in zee.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden