PlusAchtergrond

Forse beschuldiging Venezuela: ‘Regime-Maduro vervalst autopsierapporten’

De Venezolaanse politie en het leger verdoezelen moorden en martelingen door te rommelen met de bewijzen bij autopsies en lichamen kwijt te maken, stelt een oud-inspecteur van de forensische dienst. De jurist heeft asiel aangevraagd in Nederland.

Familieleden van de ‘uit het raam gevallen’ politicus Fernando Albán vragen aandacht voor zijn lot.Beeld Getty Images

Bezoek in het asielzoekerscentrum is niet mogelijk wegens de coronamaatregelen, dus ontvangt William Jiménez (49) op de IJsselkade in Zutphen, zijn rugzak vol belastende informatie. Van 2017 tot half 2018 was hij inspecteur van de forensische dienst in Venezuela. Na krap anderhalf jaar wist hij genoeg. “Ik zag in die functie alles wat fout ging bij de politie, de militairen en de geheime dienst. Wat ik ook wist, was dat ze me thuis zouden komen ophalen als ik ermee naar justitie zou stappen.”

Toch ondernam Jiménez actie. Hij vluchtte naar Peru, waar hij zijn informatie overdroeg aan het Hoge Commissariaat voor de Mensenrechten van de VN. Daarmee begon ook zijn zoektocht naar een veilige plek voor zichzelf. “Terug naar Venezuela ging niet, want ik was mijn leven er niet zeker. Zo werkt dat in ­Venezuela. Óf je houdt je mond óf je vertrekt.”

Bladerend door een van zijn mappen toont ­Jiménez soms gruwelijke foto’s van de chaos die hij aantrof in mortuaria. “Bij een van de inspecties ontdekten we dat de kogels die uit de lijken waren gehaald wel netjes in zakjes zaten, maar zonder etiketten.” Niemand wist welke munitie bij welke zaak hoorde.

Bij een ander mortuarium werd al jaren geen registratie bijgehouden van de binnengebrachte lichamen. “Dan weet je dat er zaakjes onder de mat worden geveegd. Moordenaars worden uit de wind gehouden en dat zijn vaak autoriteiten. Zonder controle of registratie kom je er nooit achter wie verantwoordelijk was. Hoeveel mensen zijn zo anoniem verdwenen? Hoeveel daders lopen vrij rond wegens gebrek aan ­bewijsmateriaal en door vormfouten?”

Jiménez toont ook foto’s van menselijke resten en opengesneden lijken die hij aantrof in een verlaten huis naast een begraafplaats in de deelstaat Bolívar. “Die zijn afkomstig van slachtoffers van buitengerechtelijke executies. Om bewijs te vernietigen worden ze niet naar de officiële mortuaria gebracht, maar op dergelijke plekken verbrand of illegaal begraven.”

Zeven lichamen

Een van de veelzeggendste misdaden door de politie was volgens Jiménez de standrechtelijke executie van een groepje opstandige militairen twee jaar geleden, in Venezuela bekend als het bloedbad van El Junquito. Tijdens de ­beschieting bleef hun leider, Oscar Pérez, via ­sociale media online. Terwijl het bloed over zijn gezicht stroomde smeekte hij om genade, maar de aanval ging door. Venezuela zag live hoe de groep werd vermoord.

William Jiménez. Gevluchte forensisch expert legt misstanden Venezuela bloot.Beeld Edwin Koopman

“Ik was erbij toen de zeven lichamen binnenkwamen. In de dagen erna gebeurde van alles. Autopsierapporten werden veranderd, achtergebleven kogels werden omgewisseld, kleding raakte zoek.” De verantwoordelijke arts weigerde het autopsierapport te ondertekenen, dat liet hij liever doen door artsen die er niet eens bij waren geweest. “Als dit al gebeurde bij de autop­sie en het forensisch onderzoek, dan kun je wel bedenken wat er misging bij de operatie zelf.”

Enkele maanden later ‘viel’ een politicus van de oppositie uit een raam op de tiende verdieping van een gebouw van de geheime dienst. De man, gemeenteraadslid Fernando Albán, was kort daarvoor gearresteerd. “Het autopsierapport meldt dat hij overleed door een schedelbreuk,” zegt Jiménez. Albán zou tijdens het verhoor uit het raam zijn gesprongen. “Ik weet van de forensisch arts dat zijn longen vol water zaten. De echte doodsoorzaak was verdrinking, vermoedelijk door een uit de hand gelopen marteling. Maar dat stond niet in het rapport.”

Internationaal Strafhof

Diverse internationale organisaties, waaronder Amnesty International, hebben duidelijkheid geëist in de zaken El Junquito en Fernando Albán, maar er gebeurde niets. “Het Openbaar Ministerie begon niet eens een onderzoek, dat is toch ongekend. De nabestaanden zijn niet eens gebeld, alsof er geen dode is gevallen.”

Het is geen toeval, zegt Jiménez. “Niet voor niets verbrak de vorige president, Hugo Chávez, de banden met het Inter-Amerikaans Hof voor de Mensenrechten. Chávez’ opvolger Maduro volgt dezelfde lijn. Hun belang is aan de macht te blijven: ze schuwen geen enkel middel en treden zonder scrupules op tegen iedereen die hun macht in gevaar brengt. Maduro is medeverantwoordelijk.”

In Peru nam Jiménez contact op met Luisa ­Ortega, voormalig hoofdaanklager van Venezuela, die een jaar eerder naar Colombia was gevlucht. Zij nam zijn bewijzen op in een dossier met belastende informatie over het bewind van Maduro, dat ze overdroeg aan het Internationaal Strafhof in Den Haag, waar een voorlopig vooronderzoek loopt. Niet veel later ontdekte Jiménez dat de Venezolaanse geheime dienst hem op de hielen zat en hij vluchtte naar Europa. Nu hij hier is, wil hij – zodra de coronamaatregelen het toelaten – naar Den Haag om zijn documenten zelf aan het Internationaal Strafhof te overhandigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden