PlusAchtergrond

Flashmobs ‘sardines’ strijden tegen de intolerantie in Italië

Ongeveer 35.000 mensen kwamen zaterdag bijeen in Rome.Beeld EPA

De ‘sardines’ willen met protesten in heel Italië laten zien dat niet iedere Italiaan wegloopt met de rechtspopulistische Matteo Salvini. In Rome was dit weekend de grootste demonstratie tot nu toe. ‘Wij zijn tegen fascisme, populisme en intolerantie.’

Als je iets wilt veranderen, moet je iets dóen en niet passief op de bank blijven zitten. Met dat idee in hun hoofden komen tienduizenden Italianen zaterdag in hartje Rome samen. Studenten, gepensioneerden en ouders met kinderen verzamelen zich op het grote plein naast de reusachtige Sint-Jan van Lateranenkathedraal. Ze noemen zich ‘sardines’: ze willen het plein zó vol laten stromen dat iedereen er samengeperst wordt, als sardientjes in blik.

Wat ze willen veranderen, is de sfeer van angst en intolerantie die er volgens hen nu in Italië hangt.

De Romeinse sardines drommen ’s middags in de zon samen en houden geknutselde vissen van karton en aluminiumfolie omhoog. Het gaat er anders aan toe dan bij de grote manifestaties die politieke partijen en vakbonden soms op dit plein houden: er is geen podium en niemand houdt een lange toespraak.

Vanaf een oplegger lezen de organisatoren alleen een artikel uit de grondwet voor: “Iedereen is voor de wet gelijk, ongeacht kleur, geloof, ras, religie en sociale omstandigheden.” En daar wordt voor geklapt.

Daarna zingen de betogers mee met het Italiaanse volkslied. En dat doen ze even later ook met Bella Ciao, het bekende strijdlied van de Italiaanse partizanen die een kleine eeuw geleden tegen het fascistische regime van Benito Mussolini streden.

Flashmob

Deze nieuwe beweging is een maand geleden ontstaan in Bologna, een stad die traditioneel heel links is. Daar vond de eerste manifestatie plaats op de dag dat Matteo Salvini, de leider van de populaire rechts-nationalistische partij Lega, er op campagne was voor de regionale verkiezingen in januari in het gewest Emilia-Romagna. De flashmob was georganiseerd door vier vrienden – allemaal dertigers – om tegengas aan Salvini’s populisme te geven.

Door een plein vol te proppen met duizenden opeengepakte mensen wilden ze laten zien dat niet álle Italianen weglopen met Salvini en diens ‘Italianen eerst’- en ‘Stop de immigratie’-slogans. Er kwamen in Bologna 15.000 sardientjes opdagen. “Wij zijn tegen fascisme, tegen populisme en tegen intolerantie. We zijn vóór democratie en sociale inclusie. Dat is alles,” zei Mattia Santori (32), de woordvoerder van de beweging.

Sindsdien ontstaan er overal spontaan ‘scholen sardientjes’. Tienduizenden mensen dromden samen op pleinen in Florence, Turijn, Napels en Milaan. In Parma, Modena en Latina ging het om kleinere getallen. De manifestatie in de hoofdstad dit weekend is een van de grootste: de Romeinse politie houdt het op een opkomst van 35.000 mensen.

Hebben zulke relaxte flashmobs zin? De deelnemers knikken overtuigd van ‘ja’. Terwijl aan het einde van de middag de laatste zonnestralen op de hoge paraplupijnbomen op het Romeinse plein schijnen, zegt studente Giordana Sofia: “Alle politieke partijen denken momenteel alleen aan hun eigen belangen, ze vertegenwoordigen ons niet meer. Terwijl de rechtse populisten een gespannen klimaat scheppen en de intolerantie ten opzichte van mensen die anders zijn voeden, doen de linkse partijen helaas niets. Wij laten hier nu zien dat we dat verkeerd vinden, en dat het aanwijzen van de immigranten als zondebokken zoals Salvini doet, ons niet koud laat.”

Kat eet vis

Lavinia Miceli, een dierenarts die haar hond heeft meegenomen, vindt het gewoon al heel nuttig om te laten zien dat er echt wel mensen vóór immigratie zijn. “De wereld is mooi omdat mensen zo gevarieerd zijn. De Italianen lijken dat te zijn vergeten. Ze beginnen donkere mensen te haten. We moeten ze wakker schudden.”

In de Italiaanse media wordt druk gespeculeerd of deze nieuwe beweging zou kunnen uitmonden in de oprichting van een politieke partij, net zoals de Vijfsterrenbeweging een partij werd, nadat oprichter en cabaretier Beppe Grillo in 2007 in Bologna een grote manifestatie had gehouden.

Maar woordvoerder Mattia Santori zegt helemaal geen plannen te hebben in die richting. “We weten nog niet hoe we de goede energie die nu vrijkomt kunnen gebruiken om het populisme te stoppen. Daar denken we nog over na,” verklaarde hij in Rome tegenover buitenlandse journalisten.

Ondertussen lijkt Matteo Salvini, die met zijn oppositiepartij Lega in alle peilingen voorop ligt, zich niet druk te maken. Hij nodigde zijn volgers op Facebook laatst uit om foto’s van poezen te posten en kwam zelf met een foto van een katje dat een visje oppeuzelt. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden