PlusNieuws

Evacués klem in Kabul: ‘Ik hoop dat hulp niet te laat komt’

Afghaanse tolken, helpers, lokaal ambassadepersoneel en hun gezinnen die naar Nederland mogen, zijn er nog niet in geslaagd om bij het vliegveld van Kabul te komen. Ook weinig Nederlanders weten de evacuatievluchten te bereiken. Het kabinet kijkt nu naar mogelijkheden om gestrande evacués alsnog naar het vliegveld te krijgen.

Het eerste vliegtuig met 35 Nederlandse evacués uit Afghanistan tijdens de landing op Schiphol.  Beeld Robin van Lonkhuijsen/ANP
Het eerste vliegtuig met 35 Nederlandse evacués uit Afghanistan tijdens de landing op Schiphol.Beeld Robin van Lonkhuijsen/ANP

In het eerste Nederlandse vliegtuig dat gisteren met 79 mensen Kabul verliet, zaten voornamelijk Duitsers. Er zaten slechts negen Nederlanders aan boord. Dat waren de enige landgenoten die het vliegveld hadden bereikt.

In de nacht van donderdag op vrijdag is opnieuw een Nederlandse evacuatievlucht uitgevoerd vanuit Kabul. Daarbij werden 53 passagiers, onder wie één Nederlander, meegenomen. Dat meldt het ministerie van Defensie vrijdagochtend.

“Als een vliegtuig in Kabul landt, is er maar een half uur tot maximaal een uur de tijd voordat het weer moet vertrekken,” legt een woordvoerder van Defensie uit. “We kunnen niet wachten op mensen, maar willen ook niet leeg terugvliegen. Daarom nemen landen ook evacués van elkaar mee.”

Op eigen kracht

Nu de militaire vluchten op gang komen, is het kabinet druk bezig om ervoor te zorgen dat mensen die op de evacuatielijst staan ook daadwerkelijk op Hamid Karzai International Airport kunnen komen. Aan de Tweede Kamer werd gisteren gemeld dat de mensen in kwestie het vliegveld ‘op eigen kracht’ moeten bereiken.

“Natuurlijk kijken we met Buitenlandse Zaken naar alle mogelijkheden die er wel zijn, maar het komt de veiligheid niet ten goede als ik daar in het openbaar iets over zeg,” zei demissionair minister Ank Bijleveld van Defensie. Volgens ingewijden worden ‘alle opties tegen het licht gehouden’. Zo wordt besproken of mensen ‘in de directe omgeving’ van het vliegveld kunnen worden opgehaald. Het is onduidelijk of de 62 commando’s en mariniers, die woensdagavond met een noodteam van de ambassade aankwamen in Kabul, daarbij een rol gaan spelen. Aan de Kamer liet het kabinet eerder weten geen militaire missie op te tuigen om mensen uit Afghanistan te halen.

Gespannen situatie

“De situatie op het vliegveld is nog steeds erg gespannen. Het is niet meer zo chaotisch als in het begin van de week, maar het is zeker geen Schiphol,” zegt een woordvoerder van Defensie. “Af en toe breken mensen door de beveiligingsmuur heen. Amerikaanse soldaten proberen de orde te bewaken.”

De zorgen over de veiligheid van Afghanen die met hun gezinnen wachten op evacuatie neemt toe. “Ik hoop dat hulp niet te laat komt,” zegt advocaat Michael Ruperti. Hij staat een groep bewakers bij die met hun gezinnen nu ook recht hebben op evacuatie naar ons land. “Deze mensen zitten nu ondergedoken en het wordt steeds moeilijker om het vliegveld van Kabul te bereiken.”

Een lid van de Taliban houdt wachtenden rondom het vliegveld van Kabul op afstand. Beeld Hollandse Hoogte
Een lid van de Taliban houdt wachtenden rondom het vliegveld van Kabul op afstand.Beeld Hollandse Hoogte

Afhankelijk van Amerikanen

Er duiken geluiden op dat de Taliban, ondanks hun ‘zachte’ opstelling in hun openbare uitingen, op zoek zijn naar mensen die voor buitenlandse mogendheden hebben gewerkt. Zo citeerde de New York Times gisteren uit een vertrouwelijk VN-document waarin gesteld werd dat als ze niet worden gevonden, de Taliban hun familieleden bedreigt met arrestatie of zelfs met de dood.

Demissionair minister Sigrid Kaag van Buitenlandse Zaken roept de Verenigde Staten daarom op ‘zo lang mogelijk’ op het vliegveld van Kabul te blijven om evacuaties mogelijk te maken. “We zijn met alles afhankelijk van wat de Amerikanen doen.”

Wet van Murphy

De Nederlandse evacuatieoperatie staat onder leiding van kolonel Peter Tankink. Tot voor kort gaf hij nog leiding aan het crisisteam van Defensie op het gebied van corona. Daarvoor was hij onder meer de baas op vliegbasis Volkel, waar een deel van de Nederlandse gevechtsvliegtuigen gestationeerd is.

Als F-16-piloot was hij onder meer actief in de Kosovo-oorlog. In 1999 was hij de eerste vlieger van een Navo-F-16 ooit die een vijandelijk vliegtuig neerhaalde. Met een raket schoot hij een Servische MiG-29 uit de lucht.

Tijdens een lezing in 2003 verklapte hij het geheim van een succesvolle gevechtsmissie. “Men moet op alles zijn voorbereid. Murphy is er altijd. Er gaat altijd wat mis en altijd als je het niet verwacht.”

Uitgevallen toestel

Wat dat betreft wordt hij in Afghanistan aardig op de proef gesteld. Gisteren bleek een van de toestellen die Nederland wil gebruiken om mensen te evacueren defect. “De C-130 wordt gerepareerd, daarvoor moeten onderdelen worden ingevlogen. We hopen dat het toestel zo snel mogelijk de lucht weer in kan.” Volgens de woordvoerder heeft het uitvallen van het toestel geen gevolgen voor de luchtbrug die vanuit de regio wordt opgezet met de luchthaven van Kabul. “Dat wordt door onze partnerlanden opgevangen.”

Vanuit Kabul vliegt Nederland naar ‘een land in de regio’, vermoedelijk naar de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. Ook vliegen er twee Navo-toestellen tussen Kabul en Tblisi die Nederlandse staatsburgers of mensen die op de Nederlandse evacuatielijst staan kunnen vervoeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden