PlusAchtergrond

Europese vakbonden en werkgevers vrezen te snelle afbouw steun

Europese vakbonden en werkgevers vrezen een vloedgolf aan faillissementen en een sociaal bloedbad als tijdelijke coronasteunmaatregelen te snel worden afgebouwd. In heel Europa gaat het in het ergste geval om honderdduizenden bedrijven en tientallen miljoenen werknemers.

null Beeld ANP
Beeld ANP

“Onze economie en arbeidsmarkt zitten in het voorgeborchte van de hel. De werkloosheids- en faillissementscijfers zijn nu dankzij de steunmaatregelen nog relatief laag, maar dat kan heel snel dramatisch veranderen,” aldus Luca Visentini, topman van Het Europees verbond van vakverenigingen Etuc. Deze koepel organiseert 45 miljoen werknemers in 39 Europese landen. Op een top in Porto begin mei, aldus Visentini, moet Europa dat dubbele gevaar van faillissementen en massaontslagen afwenden. De Portugese premier Costa, tot 1 juli fungerend voorzitter van de Europese raad, spreekt dan eerst met de sociale partners en de dag erna met alle regeringsleiders.

Tot nu toe hebben de meeste lidstaten met gesubsidieerde werktijdverkorting en andere vormen van noodsteun hun economie redelijk overeind kunnen houden. Het grote probleem is het gat tussen deze noodsteun, die in veel lidstaten te vroeg dreigt af te lopen, en de betalingen – tot 750 miljard euro - uit de herstelfondsen. Die beginnen eind dit jaar en hebben pas één à twee jaar daarna echt effect. Wordt dat gat niet gedicht, ‘dan krijgen we een ramp’, zegt Visentini. Nederland, Frankrijk en Duitsland vormen een select groepje landen dat het steunbeleid in elk geval al tot midden dit jaar prolongeert.

Ook de Europese werkgevers, verenigd in Business Europe, maken zich zorgen. “Met een buitensporig scherpe intrekking van de steun riskeren we het werk van de afgelopen twaalf maanden ongedaan te maken om levensvatbare bedrijven overeind te houden,” aldus Business Europe-woordvoerder Peter Sennekamp. “Het is belangrijk die verwoestende klifrand te mijden.”

Platformwerkers

Bonden en werkgevers drongen vorig jaar in een brief aan de EU-ministers van Financiën en van Sociale Zaken samen al aan op steunverlenging. Beide zitten nog steeds op die lijn, al lijkt de vakbeweging in haar eisen verder te gaan dan het werkgeversfront. Zo willen de bonden dat het steunregime in alle lidstaten wordt uitgebreid naar platformwerkers en andere ‘niet-standaard’-werknemers.

Ook roepen ze de Europese Commissie en de EU-lidstaten op de tijdelijke opschorting van de schuld- en tekortregels tot zeker 2023 te verlengen en ze daarna definitief te versoepelen. Na de financiële crisis van 2008, aldus Visentini, heeft dat zelfopgelegde financiële keurslijf geleid tot nooit geziene niveaus van werkloosheid, zware druk op het loonoverleg en een decimering van de publieke diensten, met een opstoot van extreemrechts populisme als politieke erfenis.

Garanties

Volgens de Etuc mogen blinde bezuinigingen investeringen en banengroei nooit meer in de weg staan. Maar ze stelt het omgekeerde vast: dat landen nu al noodsteun achterhouden en kiezen voor subsidies in plaats van leningen om te voorkomen dat hun schuld te ver oploopt. “Daardoor blijven bergen geld ongebruikt op de plank liggen,” aldus Etuc-woordvoerder Julian Scola.

Business Europe-voorzitter Pierre Gattaz drong er eind vorig jaar al op aan haast te maken met het herstelpakket. Vorige maand vroeg hij garanties dat de honderden miljarden euros voor herstel Europabreed tot tastbare extra investeringen leiden, en werkgevers zeker in deze herstelperiode niet worden gewurgd door regelzucht. Anders dan Etuc wil Business Europe geen schuldenput. “Op middellange termijn moeten de lidstaten terug naar gezonde overheidsfinanciën,” aldus BE-econoom James Watson.

De grote vraag is wat de Europese leiders gaan doen. Die vraag legde deze site vorige week voor aan het Portugese EU-voorzitterschap, maar tot op heden zonder reactie. Scola van Etuc heeft op basis van de gesprekken tot nu toe hoogstens een begin van een antwoord: “Er is veel sympathie, maar duidelijke steun, engagementen, ontbreken nog.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden