Nieuws

Europees Hof behandelt klacht Nederland tegen Rusland over MH17

Rusland zal zich voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) moeten verantwoorden voor de ramp met vlucht MH17. Het hof in Straatsburg zal een klacht van Nederland tegen Rusland behandelen. Het is voor het eerst dat een internationale rechter zich buigt over de verantwoordelijkheid voor de vliegramp.

Het Parool
Het Nationaal Monument in Park Vijfhuizen, ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de vliegramp met vlucht MH17. Beeld ANP /  ANP
Het Nationaal Monument in Park Vijfhuizen, ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de vliegramp met vlucht MH17.Beeld ANP / ANP

Nederland houdt Rusland verantwoordelijk voor het neerhalen van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Nederland diende in 2020 een klacht in tegen Rusland bij het EHRM. Volgens Nederland heeft Rusland een belangrijke rol gehad bij het neerhalen van MH17. Nederland vindt dat Moskou niet genoeg onderzoek heeft gedaan, en onvoldoende heeft meegewerkt aan de Nederlandse verzoeken tot strafrechtelijk onderzoek. Het frustreren van het onderzoek, stelselmatig ontkennen en desinformatie verspreiden veroorzaakt extra leed bij de nabestaanden.

Het Europees Hof moest eerst besluiten of het de klacht in behandeling neemt. Dat kan pas als alle rechtsmiddelen in het aangeklaagde land benut zijn. Omdat er weinig vertrouwen is in de onafhankelijkheid van de Russische rechtspraak, stapte Nederland direct naar het hof in Straatsburg.

Controle over gebied

Als het hof Rusland uiteindelijk schuldig acht, is dat van grote politieke betekenis. Het kan Moskou ook veroordelen tot het betalen van schadevergoedingen. De uitspraak kan nog wel jaren op zich laten wachten.

Rusland probeerde het hof in Straatsburg tevergeefs ervan te weerhouden de zaak in behandeling te nemen. Het beweerde dat het niets te vertellen had in Oost-Oekraïne toen in 2014 van daaruit de Buk-raket werd afgeschoten die MH17 fataal werd. Volgens Moskou waren de rebellen de baas op Oekraïens grondgebied.

Nederland stelde bij het hof dat Rusland het destijds wel degelijk voor het zeggen had in Oost-Oekraïne. Daarin wordt het land gesterkt door het vonnis van de Nederlandse rechtbank in het MH17-strafproces. Afgelopen november werden drie verdachten veroordeeld tot levenslange celstraffen, omdat ze betrokken waren bij het binnenhalen, vervoeren en inzetten van de raket. De rechter oordeelde dat Rusland de ‘effectieve controle’ over het rebellengebied had en dus wel degelijk nauw betrokken was bij de ramp.

Kans laten lopen

Er kwam woensdagmiddag geen Russische delegatie opdagen bij het hof. “Rusland laat zo de kans lopen opnieuw het podium te pakken om zijn kijk op de feiten te verspreiden,” zegt internationaal strafrechtdeskundige Marieke de Hoon.

Dat gebeurde wel vorig jaar, toen beide partijen hun verhaal mochten doen voor de rechters. Toen lichtte de Russische delegatie haar eigen lezing van de feiten uitvoerig toe en probeerde zij tot woede van MH17-nabestaanden Oekraïne de schuld in de schoenen te schuiven.

Maar Rusland zou ditmaal niet het woord krijgen in de rechtszaal en zou aangewezen zijn op de vele verzamelde journalisten, vertelt De Hoon. Het hof leest slechts zijn besluit voor en hamert dan af. Bovendien doet het land het EHRM af als een partijdige ‘neprechtbank’, die door het Westen wordt gebruikt om Rusland zwart te maken. Moskou trekt zich al jaren weinig aan van het hof in Straatsburg en heeft zich er sinds vorig jaar helemaal aan onttrokken.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden