Plus

Europarlement wil af van camera’s van ‘bedrijf dat strafkampen in China bewaakt’

Het Europees Parlement dreigt de omstreden Chinese warmtecamera’s, krap een jaar na plaatsing, alweer de deur uit te gooien. Dit tot grote frustratie van de fabrikant.

De plenaire zaal van het Europees Parlement in Brussel. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
De plenaire zaal van het Europees Parlement in Brussel.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De reden: de Amerikaanse beschuldiging dat diezelfde fabrikant ook surveillanceapparatuur heeft geleverd aan Chinese strafkampen in Xinjiang, waar een miljoen Oeigoeren worden ‘heropgevoed’.

Hikvision, met ruim 40.000 man personeel actief in meer dan 150 landen, claimt onder meer in mails aan het AD van onbesproken gedrag te zijn. Het bedrijf ontkent ook nadrukkelijk elke link tussen de strafkampen en zijn camera’s ‘of medewerking aan andere projecten waar mogelijk sprake kan zijn van mensenrechtenschendingen’. Maar initiatiefnemer Lara Wolters (PvdA) wil geen enkel risico lopen dat het parlement zaken doet met een bedrijf dat mensenrechten schendt.

Om de Hikvision-camera’s uit het parlement weg te krijgen, gebruikt ze een slimmigheidje: kwijting onthouden aan de aanschaf. Bij de stemming komende woensdag rekent ze blind op een meerderheid. “Eerder dit jaar kreeg ik zeer brede steun voor mijn initiatief voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dan kan het niet zo zijn dat wij er voor onszelf andere regels op nahouden. En al helemaal niet omdat het parlement een voorbeeldfunctie heeft.”

Wolters treedt met haar actie, namens de 146 leden tellende sociaaldemocratische fractie, in de voetsporen van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen, die eerder mede namens 35 collega’s EP-voorzitter Sassoli al vroeg de camera’s, bedoeld om het parlement coronavrij te houden, te verwijderen. Sassoli wilde dat wel, maar voorzag juridische problemen wegens contractbreuk. Ruissen: “Wij waren een beetje vastgelopen, en daarom ben ik heel blij met deze vervolgstap van Lara. Mijn steun heeft ze.”

Oeigoeren

Wolters zelf ziet om nog twee andere redenen een grote slagingskans. De eerste is de stap van Beijing, vorige maand, om een reeks Europese politici – onder wie vijf Europarlementariërs en D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma – in de ban te doen. Dit gebeurde ook al vanwege hun kritiek op de strafkampen voor Oeigoeren. Wolters: “Dat is hier heel slecht gevallen, en dat is het parlement nog niet vergeten.” Woensdag is er ook een debat over die Chinese sancties, met EU-buitenlandchef Borrell.

En daarnaast: dat het Parlement in 2019, het jaar waarop de kwijting betrekking heeft, de Sacharovprijs voor vrijheid van denken toekende aan de Oeigoerse mensenrechtenacitivist Ilham Tohti, die in 2014 na een schijnproces tot levenslang is veroordeeld. Wolters in haar voorstel: ‘Dat maakt het gebruik van warmtecamera’s van dit bedrijf in het parlement onaanvaardbaar.’

‘Intimidatie’

Hikvision, beducht voor zijn reputatie, blijkt de Europese politiek op de voet te volgen. Eind maart, toen Wolters haar kwijtingsvoorstel net had ingediend bij de begrotingscontrolecommissie, kreeg ze post uit China. Daarin stond dat de camerabouwer helemaal niets met Xinjiang (de provincie waar de overwegend islamitische Oeigoeren leven) te maken heeft, en de enige vestiging die Hikvision er heeft er één is voor lokale marketing en verkoop. Of ze dus haar amendement maar even wilde aanpassen.

Wolters: “Als je zo’n felle reactie krijgt, gaan natuurlijk alle alarmbellen af. Dit begint toch wel te voelen als intimidatie. Ik heb teruggeschreven dat het bij ons een democratisch recht is van parlementsleden om zich uit te spreken.”

In haar brief aan vicepresident Jeffrey He: ‘Het lijkt me dat de betrokkenheid van uw bedrijf bij de massale bewaking van Oeigoeren in Xinjiang voldoende gedocumenteerd is. Vorig jaar concludeerde de ethische raad van het Noorse overheidspensioenfonds dat Hikvision deelneemt aan projecten, waaronder ‘de productie, installatie en werking van bewakingssystemen voor de autoriteiten in Xinjiang’, ook in moskeeën en detentiekampen. En dat uw bedrijf op de hoogte was van het doel van de technologie. Bovendien heeft de Amerikaanse overheid uw bedrijf in 2019 op de zwarte lijst gezet vanwege steun aan ‘de uitvoering van China’s campagne van onderdrukking, willekeurige massadetentie en hoogtechnologische bewaking van Oeigoeren’.’

En tot slot: ‘U weet waarschijnlijk dat ons parlement heeft gewerkt aan een wetgevend kader voor verantwoord ondernemen (…) Een kernprincipe in dit raamwerk is de omkering van de bewijslast: bedrijven moeten zelf aantonen dat ze niet bijdragen aan schending van mensenrechten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden