PlusAchtergrond

Europa zucht, steunt en mort tijdens tweede coronagolf

Europa probeert met man en macht de tweede coronagolf in te dammen. Straten blijven in de avonduren leeg en het sociale leven wordt platgelegd om een nieuwe lockdown te voorkomen. Nu de teugels opnieuw worden aangehaald, groeit ook het verzet. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) slaat alarm over Europa.

Beeld AFP

Op de site van het Europees Centrum voor ziektebestrijding en preventie (ECDC) kleurt de kaart van Europa alsmaar roder. Het aantal besmettingen stijgt rap. Records sneuvelen. Steeds meer landen passeren de grens van 240 coronabesmettingen per 100.000 inwoners.

De afgelopen tijd is geprobeerd algehele lockdowns, zoals eerder dit jaar, te voorkomen en de economische schade te beperken. Maar een mondkapjesplicht op openbare plekken, vervroegde sluiting van cafés en restaurants en een verbod op grote bijeenkomsten voldoen niet.

Genoodzaakt

Het coronavirus grijpt opnieuw zo snel en genadeloos om zich heen, dat regeringen genoodzaakt zijn meer beperkingen op te leggen. De Wereldgezondheidsorganisatie WHO maant Europa om heel snel aanzienlijk meer inspanningen te leveren in de strijd tegen het coronavirus.

“We zien zeer, zeer hoge besmettingspercentages en een toenemend gebrek aan capaciteit om effectief contactonderzoek te doen,” zegt WHO-topexpert Mike Ryan. “Dat zal de ziekte verder de duisternis in drijven.”

Het is gevaarlijk de controle los te laten, aldus Ryan. Hij vreest dat het verloop van de ziekte steeds onduidelijker wordt en de bestrijding lastiger. De deskundige roept de Europese landen op meer maatregelen te nemen.

Dit weekend kondigden Spanje en Italië al strengere maatregelen aan. In Frankrijk geldt nu voor 46 miljoen Fransen - twee derde van de bevolking - in 54 departementen een avondklok (21.00 tot 06.00 uur). President Emmanuel Macron zegt dat hij geen andere keus heeft dan het sociale leven te beperken, nu het land meer dan 1 miljoen besmettingen telt. “We moeten dit doen.”

Avondklok

In België geldt ook een avondklok en blijven alle scholen in de herfstvakantie langer dicht. In Wallonië en de regio Brussel gelden strengere beperkingen, maar ook de Vlaamse regering beraadt zich op verdere maatregelen.

Viroloog Steven Van Gucht roept iedereen op zoveel mogelijk thuis te blijven. “We zitten in de kritieke fase van de epidemie. Wat we nu doen, zal doorslaggevend zijn voor de ziekenhuiscijfers binnen 10 dagen. De grootste hefboom hebben we zelf in handen. Dit is de moeilijkste periode.”

De Britse regering zinspeelt ook op extra maatregelen. Het land is met bijna 45.000 sterfgevallen het zwaarst getroffen wat het aantal doden betreft. In het hele land geldt een avondklok (22.00 uur). In de grootste risicogebieden, met name in het noorden, gelden strengere regels. Daar zijn cafés gesloten en wordt bezoek thuis niet toegestaan.

Duitsland is relatief minder hard geraakt, maar het aantal besmettingen stijgt. In de deelstaat Beieren blijven in twee gemeenten scholen dicht en moeten mensen thuis blijven vanwege een uitbraak. Het vertrouwen in de economie neemt af. De aandelen en olieprijzen dalen. “We gaan zeer, zeer moeilijke maanden tegemoet,” zegt bondskanselier Angela Merkel.

Lockdown light

Duitse media melden dat de regering van Merkel een ‘lockdown light’ wil instellen. Voor onder meer scholen, evenementen en de horeca komen er nieuwe beperkingen. Merkel zal daarover woensdag overleggen met de premiers van de zestien Duitse deelstaten. Volgens een regeringswoordvoerder komen er zeker verscherpte maatregelen.

Angela Merkel.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Denemarken verlaagt het maximumaantal mensen op bijeenkomsten van vijftig naar tien. Dat geldt niet voor sportwedstrijden in stadions en bij begrafenissen. Na 22.00 uur mag geen alcohol meer worden geschonken en ook in openbare ruimtes geldt nu een mondkapjesplicht.

Feesten zijn voorbij

Zelfs Zweden, dat aanvankelijk met een controversiële aanpak – alles bleef open – succes boekte, ziet een stijging van het aantal besmettingen. Nachtclubs mogen vanaf 1 november maximaal vijftig mensen binnenlaten. “Feesten zijn vanaf nu voorbij,” zegt premier Stefan Löfven.

Nu de maatregelen strenger worden, groeit de onvrede onder burgers en (horeca-)ondernemers. Dit weekend liep het bij verschillende demonstraties uit de hand.

In Napels raakten honderden jongeren slaags met de politie toen ze protesteerden tegen de avondklok. “We staan op de rand van een tragedie, we hebben een nationale lockdown nodig,” zei de regionale president Vincenzo de Luca.

Rellen in Napels.Beeld EPA

Brandbommen

In Berlijn gooiden vandalen brandbommen naar het gebouw van het Robert Koch-instituut, het Duitse RIVM. In Slowakije liep een protest tegen nieuwe beperkingen uit op rellen voor het regeringsgebouw.

In Londen gingen duizenden mensen de straat op na een oproep van ‘Save our Rights UK’. Ze verzetten zich tegen de mondkapjesplicht en de ‘tirannie’. Zeker achttien mensen zijn gearresteerd en drie agenten raakten gewond.

‘Pandemiemoeheid’

Het ECDC waarschuwt dat ‘pandemiemoeheid’ een grote bedreiging is voor de bestrijding van het virus. Het centrum doet een ‘dringende oproep tot gezamenlijke actie’. De EU-landen moeten de bevolking ‘opnieuw motiveren’ om zich weer aan de coronaregels te houden.

Sommige regeringsleiders spelen in op het gevoel van burgers. “We zullen deze maand pijn lijden, maar als we op onze tanden bijten, kunnen we in december weer ademen,” stelt de Italiaanse premier Guiseppe Conte.

De Ierse premier Michael Martin praat zijn volk moed in, nu zijn land in een strikte lockdown zit. De Ieren moeten de komende zes weken thuis zitten. Als ze naar buiten gaan voor beweging of een frisse neus, dienen ze binnen een straal van vijf kilometer te blijven.

“De dagen worden kouder en korter,” zegt Martin. “Maar zelfs met de komst van de winter is er hoop en licht. Als we de komende zes weken doorkomen, krijgen we de gelegenheid om Kerstmis op een zinvolle manier te vieren.”

Zelfs premier Erna Solberg van Noorwegen, dat een van de laagste besmettingspercentages van Europa heeft, maakt zich grote zorgen. “De situatie gaat van kwaad tot erger.”

Noorwegen telt een recordaantal coronapatiënten in de ziekenhuizen sinds mei. Ook worden steeds meer ouderen getroffen. “Er is een aanzienlijk risico dat het aantal zal blijven stijgen, zoals we in de rest van Europa hebben gezien,” zegt Solberg.

De Noorse regering zal niet schromen harder op te treden. “In de hoop dat we hierdoor normaal Kerst kunnen vieren met onze naaste familie. November zal moeilijker zijn dan we hadden verwacht. Iedereen moet elke dag verstandige beslissingen nemen, ook al vraagt dat veel van ons. Het alternatief is meer besmettingen, meer ziektes, meer doden en nog strengere maatregelen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden