Plus

EU-leiders praten over heel veel geld: alle ogen op Rutte

Premier Giuseppe Conte van Italië in gesprek met Mark Rutte.Beeld AFP

De Europese leiders zijn vrijdag bij elkaar om te praten over bijna 2000 miljard euro. Het gaat over het coronaherstelfonds en de meerjarenbegroting. Een akkoord is nog ver weg en de ogen zijn onder meer gericht op Nederland.

Waarom zo veel geld?
Het is inderdaad veel, meer dan ooit zelfs. De meerjarenbegroting (tot en met 2027) bedraagt in het voorstel van Charles Michel, de voorzitter van de Europese Raad, 1074 miljard. Dat is een compromisvoorstel. Sommige landen, waaronder Nederland, willen dat het minder wordt. De Europese Commissie zet iets hoger in, het Europees parlement nog hoger. Daar komt bij dat de leiders het ook eens moeten worden over een noodfonds dat de landen moet helpen die het ergst getroffen zijn door de coronacrisis. Dat zijn met name Spanje en Italië, maar zeker niet alleen die twee. Dit noodfonds zou 750 miljard moeten bedragen.

Wat zijn de knelpunten?
Om te beginnen de hoogte van de meerjarenbegroting. De wensen liggen echter niet heel erg ver uit elkaar, dus de verwachting is dat hier wel een compromis wordt gevonden. Het grootste knelpunt is het corona-noodfonds, en dan met name de manier waarop het is samengesteld. Van de voorgestelde 750 miljard zou er 250 moeten worden uitgekeerd via leningen. De rest zouden subsidies moeten zijn;  giften, dus. Daar is een aantal landen fel tegen.

Minister-president Mark Rutte bezocht vorige week bondskanselier Angela Merkel in in aanloop naar de extra Europese Raad. Beeld ANP

Welke landen liggen dwars?
Dat zijn met name Nederland, Oostenrijk, Zweden en Denemarken, ook wel de Vrekkige Vier genoemd. Hun standpunt: wij gaan geen gratis geld geven aan landen die hun zaakjes niet op orde hebben. Het geld voor dat coronafonds moet namelijk geleend worden op de kapitaalmarkt. En wat je leent, moet je ook terugbetalen. De Vrekkige Vier zijn bang dat landen als Italië en Spanje daartoe niet in staat zullen zijn, waardoor de belastingbetalers uit andere delen van de EU hiervoor moeten opdraaien.

Is er een uitweg?
Nederland en zijn kompanen hebben steeds gezegd dat ze onder geen enkele voorwaarde akkoord zullen gaan met subsidies. De laatste stand van zaken is echter dat subsidies wel een mogelijkheid zijn, maar alleen als daar zeer strikte voorwaarden aan worden verbonden. Als landen geld willen uit het fonds moeten ze niet alleen met een goed doortimmerd plan komen waar ze het aan willen uitgeven, maar moeten ze ook aangeven welke economische hervormingen ze gaan doorvoeren om in de toekomst beter bestand te zijn tegen crises als deze.

Angela Merkel, Emmanuel Macron en Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad.Beeld AP

Zijn er nog meer hobbels?
Jazeker. Elk land heeft zijn voorwaarden, eisen en wensen. Het gaat immers om heel veel geld. En iedereen wil zoveel mogelijk ontvangen en zo min mogelijk betalen. Dan is er verder een land als Polen dat alleen maar akkoord zegt te gaan met de begroting als de koppeling tussen fondsen en klimaatdoelen wordt losgelaten. En Hongarije wil ook best ‘ja’ zeggen, maar alleen als niemand zich meer bemoeit met de stand van zijn rechtsstaat.

Komen ze eruit?
Waarschijnlijk niet. En zaterdag misschien ook niet. Zondag dan? Wie weet. Misschien is zelfs wel een extra top nodig. Premier Mark Rutte schatte vrijdagochtend bij aankomst in Brussel de kans op een snel akkoord op ‘minder dan 50 procent’. Al zei hij wel dat het nog steeds mogelijk is: “Een akkoord is voor Nederland heel belangrijk.” Hij gaat ook niet ‘amechtig en onmachtig’ zwaaien met een veto. “Dat vind ik nooit zo sterk.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden