PlusAchtergond

EU en Turkije kunnen niet met en niet zonder elkaar

Natuurlijk zal het gaan over China, Belarus en Navalny. Maar op aandringen van Griekenland en Cyprus is er eigenlijk één hoofdonderwerp tijdens de EU-top: Turkije.

Het boorschip met het escorterende Turkse marineschip.Beeld Reuters

De laatste keer dat de Europese Raad bijeen kwam, had Turkije net een boorschip de Middellandse Zee opgestuurd, op zoek naar aardgas. Een volgens Ankara voor de veiligheid meegestuurd marineschip ging vervolgens gevaarlijk dicht bij de toegesnelde Griekse marine ging ‘oefenen’.

Ankara en Athene hebben hun marineschepen na bemiddeling door de Navo teruggetrokken, maar eens te meer werd duidelijk hoe zeer snelle escalatie op de loer ligt wanneer Turkije zijn tanden laat zien. De EU stond vorig jaar als aan de grond genageld toen het land Syrië binnenviel. In Libië staat de Unie oog in oog met de Turken, waar Parijs krijgsheer Khalifa Haftar steunt en de Turken met het regeringsleger meevechten. Het recentste voorbeeld is het conflict rondom de Armeense enclave Nagorno-Karabach in Azerbeidzjan, waar Turkije zich ondubbelzinnig achter de Azeri’s heeft geschaard.

Turkije heeft in 1974 het noordelijke deel van het zelfstandige Cyprus bezet. Griekenland koos bij die bezetting de zijde van de regering in Nikosia en sindsdien staan beide Navo-landen er tegenover elkaar.

Een voor allen..

Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad, heeft onlangs een bezoek aan Cyprus gebracht om zijn solidariteit te betuigen. Maar solidariteit is iets anders dan een gevoel van veiligheid. Cyprus en Griekenland willen actie tegen Turkije, in de vorm van sancties of op een andere manier. Om haar eis kracht bij te zetten, torpedeert de Cypriotische regering tot nu toe pogingen van de EU om sancties uit te vaardigen tegen de Belarussische president Aleksandr Loekasjenko. Die werd in augustus onder zeer twijfelachtige omstandigheden herkozen, en slaat binnenlands elke vorm van protest daartegen keihard neer.

Cyprus staat in het verzet tegen sancties voor Loekasjenko, hoe vervelend ook, in zijn recht. Het besluitvormingsproces voor buitenlandse aangelegenheden is in Brussel namelijk zo opgebouwd, dat alleen unanieme beslissingen tellen. Cyprus kan zo eventuele sancties tegen Minsk gijzelen, tot het zijn zin krijgt.

Volgens de website Politico komt er donderdag en vrijdag in Brussel mogelijk nóg een Turkije-gerelateerd vraagstuk ter tafel. EU-commissaris Josep Borrell (Buitenlandse Zaken) zou een tien kantjes tellend concept hebben opgesteld voor een EU-missie naar Libië. Waarschijnlijk een waarnemersmissie, maar mogelijk met een militaire component. Borrell zou het plan vorige maand overigens al hebben gedeponeerd tijdens een top van Europese Defensieministers en vond toen amper medestanders.

Turkijedeal

In 2016 waren de EU en Turkije nog dikke maten. In ruil voor miljarden euro’s Europees hulpgeld toonde het land zich bereid vluchtelingen terug te nemen en de grenzen te verstevigen, om zo mensensmokkel in Europese richting te voorkomen. De ontevreden Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft dat akkoord in februari opgeblazen, omdat de EU zijn financiële verplichtingen niet nakomt.

De cynische realiteit is dat Turkije tot februari een welkom stootblok vormde voor de vluchtelingenstroom naar de EU. Die heeft weer vorm gevat, met alle gevolgen van dien. Als de Europese Unie vast wil blijven houden aan het beperkt opnemen van vluchtelingen, is toenadering tot Turkije onvermijdelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden