Plus Analyse

Erdogan wil de macht van de Koerden voorgoed breken

President Recep Erdogan werkt met het grote Turkse offensief in Syrië aan een gedurfd plan: hij wil er voorgoed de macht van de Koerden ­breken.

President Recep Tayyip Erdogan tijdens een speech. Beeld Str/EPA

Erdogans plan in Syrië, onder de naam Operatie Vredeslente, bestaat uit twee fasen: allereerst moeten de Turkse strijdkrachten de Koerden verdrijven uit door hen gecontroleerd gebied in het noordoosten van Syrië. Of zoals Erdogans woordvoerder, Fahrettin Altun, het noemt: “Het wordt tijd het gebied te bevrijden van het juk van deze gangsters.” In andere Turkse verklaringen wordt gesproken van ‘terroristen’.

Die ‘terroristen’ zijn belangrijke bondgenoot geweest van de Verenigde Staten in de strijd in zowel Irak als Syrië tegen Islamitische Staat (IS). Maar Erdogan ziet hen als terroristen, net als de Koerden in zijn eigen land. De Koerden dromen al decennia over de vestiging van een staat in delen van Turkije, Syrië, Iran en Irak; een nachtmerriescenario voor Erdogan.

De Turkse president heeft de laatste jaren knarsetandend moeten aanzien hoe de Koerden langs de zuidgrens van zijn land in Syrië terrein wonnen. Ze voerden daar een succesvolle strijd tegen IS en het regime van dictator Bashar al-Assad. Met de aanval wil hij hen terugdringen, en daarmee de opleving Koerdische invloed in de regio in de kiem smoren.

Bufferzone

Als de Koerden zijn verslagen of zijn verdreven, zal Turkije een door het ­leger gecontroleerde bufferzone creëren. Daar zullen vervolgens 2 miljoen Syrische vluchtelingen worden gevestigd, van wie sommigen al acht jaar in Turkse kampen verblijven.

Met die grootscheepse repatriëring wil Turkije op langere termijn voor­komen dat de Koerden kunnen terugkeren. Deze 2 miljoen vluchtelingen hebben geen Koerdische achtergrond. Het zijn moslims uit andere ­delen van Syrië, en bovendien is het in strijd met VN-verdragen over de opvang van vluchtelingen.

In het Westen wordt gevreesd dat IS door de Turkse belegering de kans krijgt om zich te hergroeperen. Het kalifaat mag dan ten val zijn gebracht, de duizenden IS-strijders die in de afgelopen jaren gevangen zijn genomen, worden momenteel door de Koerden in Syrië bewaakt.

Officieel heet het in Ankara dat Turkije in Syrië het stokje van de Amerikanen zal overnemen in de strijd tegen IS, met instemming van Donald Trump. Maar de Koerden hebben aangegeven dat zij bij een aanval hun troepen nodig hebben voor de tegenaanval. Het bewaken van IS-gevangenen kunnen zij niet tegelijkertijd erbij doen.

‘Ergste van het ergste’

Dat Amerikanen er ook niet op vertrouwen dat de overdracht van de gevangenen van de Koerden naar de Turken soepel zal lopen, getuige de tweet van de Amerikaanse president dat zijn leger twee belangrijke IS-voormannen bij het terugtrekken uit het gebied heeft meegenomen. ‘In het geval de Koerden of Turkije de controle verliezen, hebben het Amerikaanse leger in elk geval twee militanten die worden gelinkt aan onthoofdingen naar een veilige locatie meegebracht. De twee zijn de ergste van het ergste’, tweette Trump.

Kritiek dat Trump de Koerden in de steek liet, wuifde hij weg. ‘Het is niet dat ze met ons hebben gevochten in Normandië, ze waren alleen geïnteresseerd in hun eigen land.’

Het terugtrekken van de Amerikanen uit het gebied zorgt nu al voor machtsverschuivingen. Aan de zijde van Turkije hebben inmiddels Syrische opstandelingen zich aangesloten. Poetin grijpt de ingrijpend gewijzigde situatie op het slagveld nu aan om de Koerden aan zich te binden. Volgens hem zouden zij er nu goed aan doen om zaken te doen met de regering in Damascus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden