PlusReportage

Erdogan machteloos tegenover Russen zonder steun Navo

Turkije claimt 309 soldaten van Assad te hebben gedood. Syrische rebellen vechten in Idlib door tegen het Assad-regime.Beeld AFP

President Erdogan zwoer wraak, nadat het Syrische regime minstens 33 Turkse soldaten gedood had. Maar hij kan geen kant op.

De inwoners van Antakya (Antiochië), een Turkse stad vlak bij de grens met Syrië, geven hun bloed met liefde. In het historische stadscentrum staat een rij mensen bij een tent van hulporganisatie Kizilay, het Turkse Rode Kruis. Vrijwilligers prikken vakkundig in de uitgestrekte armen.

“Onze soldaten hebben ons bloed nodig, dus doen wij wat nodig is,” zegt Emre Oral (18) trots. Maar onder zijn vaderlandsliefde schuilt bezorgdheid. “Ik kon vannacht niet slapen,” geeft hij toe. “We zijn de hele nacht opgebleven om het nieuws te volgen.”

Het bloed van de tiener gaat naar een ziekenhuis in de grensplaats Reyhanli, zo’n dertig kilometer verderop. Daar zijn donderdagavond de lijken en zwaargewonde lichamen van tientallen Turkse soldaten binnengedragen. De militairen werden eerder die dag geraakt bij een luchtaanval in de Syrische provincie Idlib, vermoedelijk door het Assad-regime. Het officiële dodental stond vrijdagmiddag op 33 en zal naar verwachting nog stijgen.

Het Turkse presidentieel paleis meldt dat het regeringsleger inmiddels 309 soldaten van het Assad-regime heeft ‘geneutraliseerd’. Een vergeldingsactie. Maar de vraag is: wat doet Turkije hierna?

Diplomatieke uitweg

Dat hangt ervan af wie de vijand daadwerkelijk is. Want hoewel de Turkse autoriteiten de luchtaanval uit voorzichtigheid toeschreven aan het Syrische regime, is glashelder dat Assad verantwoording aflegt aan Moskou. Niet alleen controleren de Russen het luchtruim boven Idlib en moeten ze dus van de aanval geweten hebben, het is zelfs goed mogelijk dat de Turkse soldaten gedood zijn door Russische gevechtsvliegtuigen, zo schreef de ervaren Turkse militaire analist Metin Gurcan op de nieuwssite Al Monitor.

Uit vrees de Russische beer in de bek te moeten kijken, zoekt Ankara tevergeefs naar een diplomatieke uitweg. Al weken probeert Erdogan zijn persoonlijke relatie met president Poetin in te zetten om ervoor te zorgen dat Assad zijn offensief staakt en zich terugtrekt achter de in Idlib gestationeerde Turkse grensposten. Maar Poetin speelt een cynisch spel: hoe langer hij de onderhandelingen rekt, hoe meer tijd er voor Assad is om zijn offensief door te zetten.

In die zin was de luchtaanval op de Turkse militairen een reality check: als het Turkse leger Assad echt wil stoppen, moét het langs Rusland. Een enorm risico, dat Ankara alleen aankan met de onvoorwaardelijke steun van de Navo.

Maar die komt er niet. Terwijl het glashelder is dat de Turken luchtsteun nodig hebben om de Russische overmacht aan te kunnen, sprak Navo-secretaris-generaal Jens Stoltenberg donderdag slechts van welgemeende condoleances en deed hij vage beloftes over ‘sterke politieke steun’. De Navo zoekt geen confrontatie met de Russen, zeker niet vanwege een doel waar het westerse bondgenootschap toch allang niet meer in gelooft – de strijd tegen Assad.

Koerdische strijders

Datzelfde geldt voor een groot deel van de Turkse oppositie. Waar eerdere Turkse operaties tegen Koerdische strijders in Noord-Syrië brede politieke steun kregen, vraagt de grootste Turkse oppositiepartij CHP zich dit keer hardop af wiens oorlog Erdogan in Syrië uitvecht. Nog meer dan het Westen stuurt de Turkse oppositie aan op verzoening met het Assad-regime.

Hoewel veel Turken plichtsgetrouw achter hun soldaten staan, blijft het onduidelijk waar die ingezet kunnen worden. Zelfs de achttienjarige Oral lijkt zich daarvan bewust. “De geschiedenis leert dat iedereen die Turkije aanraakt zijn verdiende straf krijgt,” begint hij stoer, maar voegt daar snel aan toe: “Maar natuurlijk willen we om de tafel. Turkije wil vrede.”

Blok bepleit overleg 

Syrische vluchtelingen in Turkije togen vrijdag richting Europa, nadat een Turkse functionaris had verklaard dat de deal met Europa van de baan is om de Syriërs niet door te laten reizen. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken en de Europese Unie stelden vrijdagavond nog geen bevestiging te hebben van een Turkse ommezwaai.

Minister Stef Blok bracht zijn condoleances over aan zijn Turkse ambtgenoot.

Blok blijft Syrië en Rusland oproepen de aanvallen op de Syrische bevolking in Idlib per direct te stoppen. De hulpinstanties kunnen het grote aantal vluchtelingen niet meer aan. Volgens hem bieden alleen politieke onderhandelingen een uitkomst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden