Plus Nieuws

Er is weer eens heibel over het Duitse volkslied

 In Duitsland is er weer eens heibel over het volkslied. Dit keer ligt een radicaal idee op tafel: vervang het hele lied.

Beeld ANP

Aanstichter van de huidige controverse is Linke-politicus Bodo Ramelow, minister-president van de oostelijke deelstaat Thüringen. Het volkslied herinnert hem te veel aan de nazi’s, zei hij donderdag in de krant Rheinische Post. Hij krijgt ‘het beeld van de nazi-marsen van 1933 tot 1945' niet uit zijn hoofd. Vorig jaar was er al ophef over het voorstel om de woorden ‘Vaterland’ en ‘brüderlich’ - te mannelijk voor sommigen - door ‘Heimatland’ en ‘couragiert’ te vervangen. Nu is het voorstel om het hele lied te vervangen.

Duitsland gebruikt het derde couplet van het 19de-eeuwse ‘Lied der Deutschen’ of ‘Deutschlandlied’ als volkslied. De Weimar-republiek voerde het lied in 1922 in. Maar na de oorlog verboden de geallieerden het lied en werd vooral het eerste couplet - met de zin ‘Deutschland über alles’ - taboe. Het was, samen met het NSDAP-partijlied, door de nazi’s als volkslied gebruikt.

Nu zingen de Duitsers dus alleen de derde strofe, dat begint met ‘Einigkeit und Recht und Freiheit’. Voor Bodo Ramelow smaakt het lied nog steeds te veel naar nazitijden. Hij noemt nog een reden om het af te schaffen. In Oost-Duitsland, de voormalige DDR, schoot het na de hereniging in 1990 geen wortel: vele Oost-Duitsers zingen het volkslied volgens hem nog altijd niet.

Ramelow pleit voor ‘een werkelijk gemeenschappelijk volkslied’. “Iets helemaal nieuws. Een nieuwe tekst die zo uniek is dat iedereen zich ermee kan identificeren en kan zeggen: dat is van mij.” Hij denkt aan de ‘Kinderhymne’ van Bertold Brecht, geschreven uit protest tegen Konrad Adenauer, die in 1950 demonstratief de derde strofe van het Deutschlandlied liet zingen.

Het idee van Ramelow roept veel weerstand op. Een enkeling valt hem bij, zoals de minister-president van de oostelijke deelstaat Brandenburg. Die noemt Ramelows idee ‘sympathiek en begrijpelijk’: zo’n nieuw volkslied had er al in 1990 moeten komen, vindt hij. De meesten verwerpen zijn plan. Bondskanselier Angela Merkel vindt het volkslied ‘heel mooi’, liet ze weten.

“Nergens vallen zulke discussies op zo vruchtbare grond als in Duitsland,” verzucht commentator Kai Müller in de krant Der Tagesspiegel, de stroom aan reacties overziend. “De Duitsers houden niet van hun volkslied. Dat is weinig verrassend. Ze houden vooral niet van zichzelf.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.