Nieuws

‘Enorme doorbraak’ farmaceut Pfizer: Coronavaccin voor 90 procent effectief én veilig

Pfizer lijkt als eerste met een vaccin tegen corona op de markt te gaan komen. Eind deze maand volgt een marktaanvraag, meldt de Amerikaanse farmaceut. Uit de nieuwste onderzoeksresultaten van Pfizer, die vandaag zijn gepubliceerd, blijkt dat het vaccin enorm goed aanslaat.

Pfizer lijkt de eerste te zijn met een effectiviteitsgraad van 90 procent.Beeld Anadolu Agency/NP

Het gaat om de eerste resultaten van het fase drie onderzoek, het laatste stadium voordat een vaccin de markt op mag. In die fase wordt een vaccin op ruim 43.000 mensen getest. Uit een eerste analyse blijkt dat 94 proefpersonen het coronavirus kregen. Het overgrote deel - ruim 90 procent - zat echter in de placebogroep, meldt Pfizer.

Dat betekent dat het vaccin een effectiviteitsgraad van zeker 90 procent lijkt te hebben. Dat is veel hoger dan verwacht en nodig is om een vaccin op de markt te mogen brengen. Ter vergelijking: de meeste vaccins hebben een effectiviteitsgraad van rond de 80 procent.

Voorlopig zijn tijdens de studies van het vaccin ook nog geen grote problemen op het gebied van bijwerkingen ontstaan, meldt de Amerikaanse farmaceut.

Hoewel nog niet alle resultaten binnen zijn, spreekt Pfizer-directeur Albert Bourla van een ‘enorme doorbraak’: “Met dit nieuws zijn we een behoorlijke stap dichterbij een vaccin dat een einde moet maken aan deze wereldwijde gezondheidscrisis.”

Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, noemt de resultaten van Pfizer ‘beter dan verwacht’. “Dit is goed nieuws, zeker op korte termijn. Het lijkt er nu echt op dat het vaccin in ieder geval voor enige tijd een goede bescherming biedt tegen het coronavirus.”

Addertje onder het gras

Toch is er nog wel een addertje onder het gras, zegt Huckriede: “De vraagt blijft in hoeverre het vaccin op langere termijn werkzaam is. Dat is aan de hand van deze resultaten nog niet te zeggen.” Ze verwacht dat de hoge effectiviteit van ruim 90 procent ook geen stand houdt. “Dat zal op termijn wel iets gaan dalen.”

Ook is de vraag wat het nieuws betekent voor andere vaccinprojecten, vervolgt Huckriede. “Op het moment dat je weet dat er een werkzaam vaccin tegen corona op de markt is, kun je je afvragen in hoeverre het nog ethisch is om bij andere vaccinonderzoeken proefpersonen een placebo voor te schotelen. Dat is een lastige discussie die nu binnen de wetenschap gaat spelen en waar niet zo snel een bevredigend antwoord op te geven is.”

Ook Marjolein Kikkert, moleculair viroloog aan het Leiden University Medical Center (LUMC), is positief verrast door het nieuws. “Het lijkt er nu echt op dat we een werkzaam vaccin tegen corona hebben. Een effectiviteit van meer dan 90 procent is echt enorm hoog. Ook bijzonder: Pfizer maakt gebruikt van een mRNA-techniek. Er is niet eerder aan de hand van mRNA een vaccin tegen een virus op de markt gebracht.”

Het grote voordeel van mRNA: het is veilig - want er wordt geen gebruik gemaakt van bestaand virus - en makkelijk te produceren. Kikkert: “Ik verwacht daarom dat dit vaccin op korte termijn op grote schaal kan worden gedistribueerd, doch daarvoor moet wel eerst nog toestemming worden gegeven.” 

Een mogelijk struikelblok, misschien niet voor rijke landen als Nederland maar wel voor armere landen met gebieden die moeilijker toegankelijk zijn: het mRNA-vaccin moet extreem koud worden bewaard, in het geval van Pfizer op temperaturen tot min 80 graden. Dat maakt de distributie veel complexer.

Aanvullende resultaten

Pfizer, dat samenwerkt met de Duitse farmaceut BionTech, hoopt de aankomende twee weken de aanvullende resultaten te publiceren. Ondertussen wil de farmaceut een marktaanvraag doen bij de FDA, de Amerikaanse gezondheidsautoriteiten. Die stellen als eis dat een vaccin minimaal 50 procent effectief is: die doelstelling lijkt ruimschoots gehaald.

Ook Nederland heeft, samen met de andere lidstaten van de Europese Unie, miljoenen doses van het Pfizer-vaccin besteld. In Europa worden vaccins gekeurd door het EMA, het Europees Geneesmiddelen Agentschap. Het vaccin is daar al in rolling review, laat een woordvoerder weten: “Daarbij analyseren we de data die wel al hebben, zo kunnen we snel handelen zodra alle resultaten binnen zijn.” 

Productie

Het is overigens niet zo dat alle vaccins meteen klaar zijn als het middel wordt toegelaten op de markt. Pfizer produceert het vaccin in onder meer de VS, België en Duitsland. Dit jaar zouden al 100 miljoen doses beschikbaar kunnen zijn, meldde de farmaceut eerder. In 2021 zouden er 1,3 miljard vaccins geproduceerd kunnen worden.

Het is niet bekend hoeveel de Europese Commissie betaalt voor het vaccin. In de VS sloten Pfizer en BioNTech een deal van 1,95 miljard dollar voor 100 miljoen doses. Dat is dus 19,50 dollar per injectie, en 39 dollar voor de benodigde twee.

Niet tegen kostprijs

Andere rijke landen hoeven niet op korting te rekenen, stelde het bedrijf eerder al. “Ik vind het ontzettend verkeerd," zei Pfizer-baas Bourla zelfs over het leveren van vaccins tegen kostprijs. Zijn stelling: een bedrijf moet geld verdienen, ook in deze ongekende crisis. Niet onbelangrijk om te melden: Pfizer en BioNTech ontwikkelen hun vaccin naar eigen zeggen zonder subsidie.

De aandelenbeurzen stijgen naar aanleiding van het vaccinnieuws van Pfizer. Ook de nog voor zijn herverkiezing strijdende Amerikaanse president Donald Trump, die miljarden investeerde in de ontwikkeling van coronavaccins, laat op Twitter al van zich horen. ‘Aandelenbeurzen stijgen fors, er komt snel een vaccin, 90 procent effectiviteit. Zulk goed nieuws!’ schrijft Trump.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden