null

PlusNieuws

En wéér werden de rijken veel rijker, en de armen armer: Oxfam pleit voor miljardairsbelasting

Beeld Getty Images

Zo’n 1,7 miljard werkenden wereldwijd zagen hun koopkracht afgelopen jaar dalen door de hoge inflatie; 820 miljoen mensen leden honger. Aan de andere kant van het spectrum was er voor miljardairs echter geen centje pijn: die konden weer 26.000 miljard (!) dollar bijschrijven bij hun vermogens.

Peet Vogels

Vandaag begint in het Zwitserse Davos het ­World Economic Forum (WEF) , de jaarlijkse bijeenkomst van de rijken en machtigen op deze aarde. Voor ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib het moment om het jaarlijkse overzicht over de ontwikkeling van rijkdom en armoede. te publiceren.

Het is inmiddels het tiende jaar dat het rapport, dit jaar onder de titel Survival of the Richest, uitkomt. En in al die tien jaar is de conclusie dezelfde: de rijken worden rijker, de armen krijgen de kruimels.

Zo ook de afgelopen jaren. De rijkste 1 procent van de wereldbevolking zag het vermogen met 26 biljoen dollar groeien, twee derde van de totale welvaartsgroei. De onderste 90 procent van de wereldbevolking daarentegen mocht 4 biljoen onder elkaar verdelen.

“Helaas werkt het economisch systeem nog steeds meer voor de rijken dan voor de armen,” zegt Esmé Berkhout, beleidsmedewerker bij Oxfam Novib. Dat blijkt: van elke wereldwijde belastingdollar is maar vier cent afkomstig uit vermogensbelasting. Uit het rapport blijkt dan ook dat de helft van de superrijken in landen woont waar geen vermogensbelasting wordt geheven.

Honderden privéjets

Voor Berkhout is duidelijk dat het economisch systeem te veel de rijken bevoordeelt. “Door hun vermogen hebben ze macht en invloed.” En die invloed gebruiken ze om hun vermogen te beschermen tegen belastingen.

Onder de vorige Amerikaanse president Donald Trump werd in de Verenigde Staten de belasting voor rijken juist verlaagd. Daar profiteerde hij zelf ook van. Het idee achter die belastingverlaging was dat rijken op die manier meer geld in de economie konden pompen. Daar zou iedereen beter van worden, het zogenaamde trickle-down-effect. “Maar dat werkt niet,” ziet Berkhout. “En het besef dat die redenering onzin is, is breed gedeeld.”

Een ander probleem is dat de rijken extreme vervuilers blijken te zijn. Een miljardair stoot veel meer CO2 uit dan iemand die op of net boven het bestaansminimum leeft. “Dat komt door hun levensstijl; grote huizen met zwembaden en door bijvoorbeeld het gebruik van privéjets,” aldus Berkhout.

Wat dat betreft geeft het World Economic Forum een verkeerd signaal af: de verwachting is dat er tientallen of honderden privéjets naar Davos vliegen de komende week.

Grote vermogens extra belasten

Oxfam Novib pleit voor een extra belasting op grote vermogens. Het rapport stelt dat een extra belasting van 5 procent genoeg oplevert om twee miljard mensen uit de armoede te halen. Dat is ongeveer een kwart van de wereldbevolking.

Een belasting op grote vermogens wordt vaak gezien als een ‘jaloeziebelasting’. Maar daar is volgens Berkhout geen sprake van. “Juist het huidige systeem is ontwrichtend voor de economie. De euro’s of dollars zijn aan de onderkant veel harder nodig dan aan de top. Vooral arme landen hebben meer geld nodig om te investeren in onderwijs en gezondheidszorg.”

De invoering van zo’n belasting zal niet eenvoudig zijn. Er moet bijvoorbeeld een internationaal vermogensregister komen. “Ook de bedrijfswinsten van grote multinationals moeten zwaarder belast worden,” bepleit Berkhout. Nu kunnen die bedrijven nog veelal hun winst verschuiven naar landen waar ze weinig belasting hoeven te betalen. Nederland staat al jaren bekend als een belastingparadijs voor multinationals.

De politieke bereidheid om vermogens en bedrijfswinsten zwaarder te belasten lijkt niet erg groot. Toch is berkhout optimistisch. “We zien dat internationaal het besef groeit dat niet de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Het debat wordt wereldwijd meer gevoerd, ook in Nederland. Publieke druk is cruciaal om het onderwerp op de politieke agenda te krijgen.”

Een argument tegen de rijkenbelasting is dat rijken en bedrijven gewoon naar een ander land verhuizen als ze meer belasting moeten gaan betalen. Berkhout gelooft daar niet in. “Individuen en ook bedrijven zijn toch geworteld in een land. Die vertrekken niet zomaar.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden