Nieuws

EMA start met beoordeling van Chinees coronavaccin

Het Europees medicijnagentschap EMA is begonnen met de versnelde beoordeling van Sinovac. Het Chinese coronavaccin werkt op basis van geïnactiveerd virus. In theorie roept dat type vaccin een bredere bescherming op tegen de vele virusvarianten.

Een zorgmedewerker in Bangkok, Thailand, prepareert een dosis van het Sinovac-vaccin. Beeld AFP
Een zorgmedewerker in Bangkok, Thailand, prepareert een dosis van het Sinovac-vaccin.Beeld AFP

Een vaccin uit China? Hoewel Europese geneesmiddelen zonder Chinese grondstoffen niet geproduceerd kunnen worden, roept de mogelijke introductie van Sinovac wellicht argwaan op bij Nederlanders. Ook vanuit geopolitieke hoek kun je vraagtekens zetten bij vaccinatiehulp uit China.

Vanuit gezondheidsperspectief is het vaccin echter interessant. Sinovac werkt op basis van geïnactiveerd virus. Dat type vaccin is in principe beter bestand tegen virusvarianten dan de vaccins die Nederland nu heeft: middelen die werken met boodschapper-rna (Pfizer en Moderna) of verkoudheidsvirussen (AstraZeneca, Johnson & Johnson).

Dat stelde Frans Meijman, lid van de vaccinatiecommissie van de Gezondheidsraad, al eerder op persoonlijke titel in Het Parool. De theorie wordt onderschreven door emeritus-hoogleraar vaccinontwikkeling Ben van der Zeijst en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid). Vaccins op basis van geïnactiveerd virus kunnen ‘theoretisch een bredere immuunrespons opwekken’, zo schreef De Jonge op 10 maart in antwoord op Kamervragen over het pleidooi van Meijman om het vizier nadrukkelijker te richten op dit type vaccin.

Chemische bewerking

Hoe werkt Sinovac precies? Het vaccin bevat een geïnactiveerde variant van het coronavirus. Door chemische bewerking kan het virus zich na vaccinatie niet vermeerderen in het lichaam, waardoor het ontvangers niet ziek maakt. Belangrijke eiwitten van het virus blijven na de chemische bewerking wel bestaan. Die roepen een afweerrespons op. Daarmee beschermt het lichaam zich als het echte virus op de deur klopt.

De vaccins die Nederland nu gebruikt zijn vooral gericht op een specifiek deel van het virus: het spike-eiwit. Dat eiwit muteert echter voortdurend, zodat het bij elke nieuwe virusvariant de vraag is of een vaccin nog voldoende werkt.

De immuunrespons van Sinovac is gebaseerd op een breder palet viruseiwitten. “Zo ontstaat een immuunrespons die in potentie beter is opgewassen tegen virusvarianten,” aldus Meijman. Een vaccin als dit heeft Nederland de komende maanden en jaren nodig om niet opnieuw te worden overvallen, denkt de voormalige Amsterdamse huisarts en emeritus hoogleraar medische publiekscommunicatie. Het Indiase Bharat Biotech en Franse Valneva maken vergelijkbare vaccins.

De theorie van bredere bescherming is bij het coronavirus echter nog niet bewezen. De versnelde beoordelingsprocedure die het Europees Geneesmiddelenbureau EMA op verzoek van Sinovac uitvoert, kan daaraan bijdragen. Ook bekijkt het EMA of de productie van het vaccin voldoet aan de hoge standaarden.

Tevens worden de al uitgevoerde studies met Sinovac tegen het licht gehouden, waarna een afweging volgt tussen effectiviteit en risico’s. Naar verwachting gebeurt dat binnen enkele maanden. Bij goedkeuring kan ook Nederland gebruik maken van Sinovac, maar het ministerie van Volksgezondheid wil er niet op vooruitlopen (zie kader).

Effectiviteit

Uit onderzoek door Sinovac in Turkije, Chili, Indonesië en Brazilië, waar al wordt geprikt met het vaccin, blijken twee prikken minder effectief in het voorkomen van milde infecties dan bijvoorbeeld Pfizer en Moderna; 51 procent versus meer dan 90 procent. Sinovac is echter minstens zo effectief is bij het voorkomen van besmettingen die een lichte medische interventie (84 procent) noodzakelijk maken. Ziekenhuisopname en sterfte worden volgens de studie volledig voorkomen: 100 procent effectiviteit.

Een recentere studie van de Chileense overheid naar Sinovac laat minder goede resultaten zien: een effectiviteit van 67 procent tegen milde infectie, maar het voorkomen van ziekenhuisopnamen (85 procent) en sterfte (80 procent) ligt lager. Pfizer is volgens standaarden van de Amerikaanse medicijnwaakhond FDA bijvoorbeeld 95 procent effectief tegen ernstige ziekte.

Bekende methode

Vaccins op basis van geïnactiveerd virus worden in Nederland al jaren op grote schaal gebruikt. De vaccins tegen difterie, hepatitis B, polio, kinkhoest en tetanus maken al decennia deel uit van het Rijksvaccinatieprogramma.

De coronavaccins die nu in Nederland worden gebruikt, zijn moderner. Als blijkt dat ze niet voldoende beschermen tegen nieuwe virusvarianten, kunnen ze worden aangepast. Dat neemt wel tijd in beslag. Ook is de herhaling van vaccinatierondes een enorme winstmachine voor farmaceutische bedrijven. Pfizer, bijvoorbeeld, verwacht ruim 20 miljard te verdienen aan de eerste vaccinatieronde.

Reactie ministerie van Volksgezondheid

“Het ministerie kijkt zoals altijd naar alle vaccins die ons kunnen helpen om sneller uit deze pandemie te komen. Vaccins moeten daartoe veilig en effectief worden verklaard door EMA, bij voorkeur in de EU worden geproduceerd en ze moeten in grote volumes, snel beschikbaar zijn. Op dit moment is er nog geen vooruitzicht op een markttoelating van dit vaccin. Het is nu dan ook nog niet te zeggen of Nederland dit vaccin eventueel in een later stadium aan onze portfolio zal willen toevoegen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden