PlusAchtergrond

Eindelijk schot in moordzaak journalist Khashoggi

Justitie in Turkije heeft twintig Saoediërs aangeklaagd voor de moord op journalist Jamal Khashoggi, anderhalf jaar geleden in het Saoedische consulaat in Istanboel.

Een ceremoniële uitvaart voor Khashoggi in november 2018 in Istanboel.Beeld Reuters

De moord op Jamal Khashoggi – in oktober 2018 – bracht een wereldwijde schok teweeg. Toch verliep het onderzoek naar de toedracht moeizaam. Met de aanklacht die nu in Turkije op tafel ligt, lijkt eindelijk schot in de zaak te komen. Gisteren zijn achttien mensen aangeklaagd voor het uitvoeren van de moord. Tegen hen zijn levenslange gevangenisstraffen geëist.

Twee anderen zijn aangeklaagd voor het aanzetten tot moord ‘met monsterlijke bedoelingen’. Pikant is dat deze twee afkomstig zijn uit de hoogste Saoedische kringen: Ahmed al-Asiri, een voormalig kopstuk van de Saoedische inlichtingendienst, en Saud al-Qahtani, een oud-adviseur van het Saoedische koningshuis.

Khashoggi stond bekend als criticus van dat koningshuis en in het bijzonder kroonprins Mohammed bin Salman. De journalist, die onder meer voor The Washington Post werkte, liep op

2 oktober 2018 het consulaat van Saoedi-Arabië in Istanboel binnen om formulieren op te halen en het huwelijk met zijn Turkse verloofde te regelen. Zij stond tevergeefs op hem te wachten. Khashoggi kwam niet levend naar buiten. Volgens Turkije werd hij in het consulaat gedood en is zijn lichaam in stukken gehakt.

Mercedesbusje

In de dagen na de moord circuleerden berichten over een groep Saoediërs die op de dag van de moord met privévliegtuigen een bliksembezoek aan Istanboel had gebracht. Ook doken beelden op van een zwart Mercedesbusje dat eerst bij het consulaat en later bij het huis van de consul stond geparkeerd.

Het officiële onderzoek naar de moord kwam zowel in Turkije als in Saoedi-Arabië traag op gang. De verstoorde verhoudingen tussen Ankara en Riyad hielpen daarbij niet. Zo beschuldigden de Turken de Saoediërs ervan sporenonderzoek in het consulaat te dwarsbomen. Ook stoorde het Ankara dat Riyad de verdachten niet wilde uitleveren. Op hun beurt klaagden de Saoediërs dat de aanklager in Istanboel niet inging op een verzoek om informatie te delen.

De aanklacht die Turkije nu heeft geformuleerd, is onder meer gebaseerd op opnames van mobiele telefoongesprekken van de verdachten, beelden van hun aankomst in en vertrek uit Turkije, verklaringen van getuigen en informatie van de telefoon, laptop en iPad van Khashoggi zelf.

Veel details werden gisteren niet bekend­gemaakt. Wel liet de aanklager weten dat de verdachten met elkaar overeen zouden zijn gekomen dat ze Khashoggi zouden vermoorden als hij zou weigeren met hen naar Saoedi-Arabië te vertrekken.

Verantwoordelijk, maar niet schuldig

Saoedi-Arabië verklaarde aanvankelijk niets met de dood van de journalist te maken te hebben. Later veranderde de toon vanuit Riyad. Kroonprins Mohammed bin Salman ontkende opdracht te hebben gegeven tot de moord, maar zei wel verantwoordelijkheid te nemen als de facto leider van het land.

Vijf verdachten van wie de identiteit niet bekend werd gemaakt, kregen vorig jaar de doodstraf opgelegd, drie anderen een gevangenisstraf. Een aanfluiting noemden de Verenigde Naties de rechtszaak in Saoedi-Arabië, omdat ‘het brein achter de moord’ niet terechtstond.

Over de aanklachten die nu in Turkije zijn bekendgemaakt, sprak de VN zich gisteren met meer tevredenheid uit. “Ze vormen een duidelijk tegenwicht voor de manier waarop Saoedi-Arabië met de rechtspraak spot,” zei speciaal VN-rapporteur voor Mensenrechten Agnès Callamard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden