Plus

Eerste week George Floyd-proces laat wereldschokkend drama uit alle hoeken zien

In de eerste week van het proces tegen de agent die George Floyd (46) doodde met een knieklem, kwam alles nog eens in beeld. Telefoons van passanten, bodycams van politiemannen en andere camera's legden het drama uit vele hoeken vast.

null Beeld EPA
Beeld EPA

Video’s speelden een belangrijke rol in de eerste week van de getuigenissen. Al meteen na zijn openingsverklaring verwees aanklager Jerry Blackwell naar de 9 minuten en 29 seconden durende video van tiener Darnelle Frazier die viraal ging. Zij filmde met haar telefoon hoe Floyd in doodsangst bijna dertig keer zei dat hij niet kon ademen.

De inmiddels ontslagen agent Derek Chauvin (45) had daar geen boodschap aan, zo bleek uit de beelden. Volgens zijn advocaat reageerde Chauvin volgens het boekje, zoals hij was opgeleid. Chauvin lijkt dat tijdens zijn daad ook toe te lichten naar collega's als hij ‘een forse man, waarschijnlijk onder invloed’ tegen de grond drukt.

De als agressief bekendstaande agent leek allerminst geïnteresseerd in waar het hier eigenlijk om ging. Geen bankovervaller had hij te pakken, geen gewelddadige straatrover, maar een stevige zwarte man die net had betaald met een vals briefje van twintig. Chauvin staat nu terecht op verdenking van onder meer moord zonder voorbedachten rade en doodslag.

“Als ik het biljet niet had aangenomen had dit allemaal voorkomen kunnen worden.” Het was een klein zinnetje dat blijft hangen na de eerste week van het proces tegen ex-politieman Chauvin. Het buitensporige geweld tegen Floyd was voor velen in de zwarte gemeenschap akelig herkenbaar. De knieklem zorgde wereldwijd voor verontwaardiging en een heropleving van de Black Lives Matter-protesten.

Vals briefje van twintig

En het begon allemaal heel banaal, zo was op de beelden uit de winkel te zien. Een onbeduidend voorval eigenlijk, maar met onvoorstelbare gevolgen. Het valse briefje van twintig leidde tot een incident dat wereldnieuws werd. Nu al staat vast dat de juryuitspraak onder een vergrootglas zal worden gelegd.

Indrukwekkend was daarom de getuigenis van Christopher Martin, de 19-jarige kassamedewerker van de winkel waar Floyd sigaretten had gekocht. “Ik zag een blauw pigment dat je normaal op een biljet van 100 dollar ziet, ik vond dat raar en ik dacht dat het niet klopte,” vertelde een zichtbaar nog steeds aangeslagen Martin. Hij was kapot van wat er daarna allemaal gebeurde en voelde zich schuldig. Maar had hij anders kunnen reageren? Als een kassamedewerker per ongeluk nepgeld aanvaardt, wordt dat van zijn of haar salaris afgeschreven, vertelde de tiener.

Hij accepteerde aanvankelijk het briefje van twintig, maar bij nader inzien informeerde hij zijn baas. Die droeg hem op Floyd terug te roepen. Martin vertelde dat Floyd onder invloed van drugs leek te zijn toen hij in de winkel was, maar ook dat hij ‘heel vriendelijk, benaderbaar en spraakzaam’ was. Buiten was het team van de inmiddels ontslagen politieman Derek Chauvin al gearriveerd en die had al een andere inschatting van Floyd gemaakt.

‘Je kunt dit niet winnen’

Veelzeggend voor de sfeer in de stad en waar diverse zwarte commentatoren in de Amerikaanse media op aansloegen was de getuigenis van een oudere zwarte man. Charles McMillian (61) had het allemaal eerder gezien, leek het. Je hoorde hem in een video naar de agenten schreeuwen dat ze moesten stoppen. Naar George Floyd riep McMillian: “Je kunt dit niet winnen.”

Floyd lag toen al geboeid op de grond en had geen enkele kans nog te ontsnappen. De methode van agent Chauvin werd niet gedeeld door zijn collega's. “Politiemensen worden getraind om mensen die tegen de grond zijn gewerkt op hun zij te leggen zodat ze kunnen blijven ademen,” zei een van hen.

De advocaat van Derek Chauvin - tegen wiens handelen eerder in zijn carrière een waslijst aan klachten was ingediend wegens agressief optreden wat leidde tot twee formele berispingen - gaf diverse keren aan dat er geen oorzakelijk verband hoefde te zijn tussen de afknelling door de politieman en het overlijden van de verdachte. Volgens advocaat Eric Nelson waren het eerder Floyds drugsgebruik en onderliggende gezondheidsproblemen die tot zijn dood hadden geleid.

Chronische pijn

De getuigenis van Floyds witte vriendin Courteney Ross (45) gaf een draai aan dat verhaal. Floyd was, vertelde zij, net als zijzelf, verslaafd aan pijnstillers. “Ons verhaal is een klassiek verhaal van veel Amerikanen. We worstelden allebei met chronische pijn. Bij mij in mijn nek, bij hem in zijn rug.”

Wat ook opviel was dat dit geen verhaal was van agenten die onder grote druk stonden en zelf in het nauw waren gekomen, omdat een meute omstanders zich dreigend verzette tegen wat ze zagen. Meer dan een handvol getuigen waren er niet en ze waren van alle leeftijden en van diverse afkomst. Floyd had een witte vriendin. De toevallig aanwezige brandweervrouw die vergeefs vroeg of ze zijn polsslag mocht nemen was ook wit. Niemand lukte het Derek Chauvin te laten stoppen met zijn knieklem op de nek van George Floyd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden