Eenheidsworst zonder vrouwen

Republikeinen in de VS slaan alarm: hun partij kampt met een ernstig tekort aan vrouwen. Ze worden niet gezien en keren de partij de rug toe. ‘Word eens wakker, dudes.’

Huis van Afgevaardigden Beeld AFP

Het contrast is markant als de nieuwe leden van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden worden beëdigd. De Democraten sturen een kleurrijke club mannen en vrouwen als eerstejaars volksvertegenwoordiger naar Washington - hun vak is een bonte mix van huidskleuren en kostuums. Er zijn stropdassen en mantelpakjes, een traditionele jurk van de Pueblo-indianen, een Palestijns gewaad, grote gouden oorringen, een hoofddoek.

Aan de Republikeinse kant van de zaal zitten de banken vol witte heren in donker maatpak. Variatie zit vooral in de locatie van hun haarlijn. In hun midden zit een enkele vrouw in rode jurk, maar het beeld van de Republikeinse partij is dat van een mannenclub. Een ‘directievergadering van een bedrijf uit de jaren vijftig’, omschrijft Stuart Stevens, strateeg van George W. Bush en Mitt Romney. Het moet iedereen die geeft om de partij rillingen bezorgen, zegt Stevens in een tweet. ‘Een basiswet in de politiek: wees de toekomst, niet het verleden.’

Dertig jaar geleden, in 1989, zaten in het 435-koppige Huis van Afgevaardigden 16 Democratische en 13 Republikeinse vrouwen. Anno 2019 hebben de Democraten 89 vrouwelijke leden. En de Republikeinen? Opnieuw 13. En onder senatoren zijn ze haast even zeldzaam.

Tegen abortus

Wat is er aan de hand? De Democraten doen hun best aarzelende vrouwen een zetje in de rug te geven. Er zijn organisaties die miljoenen uitgeven aan hun campagnes en speciale trainingen, zoals Emily’s List. “Er is geen equivalent aan de Republikeinse kant,” zegt Kelly Dittmar, politicoloog van Rutgers University en gespecialiseerd in gender in de politiek. In de Republikeinse partij wordt ‘identiteitspolitiek’ vermeden, legt ze uit. Het gaat om kwaliteiten, niet om sekse of afkomst, is het idee. Programma’s specifiek gericht op vrouwen passen niet in die visie.

Vrouwen worden juist vaak naar voren geschoven in moeilijke districten, waar het erom spant of de Republikeinen wel kunnen winnen, ziet Liz Mair, politiek adviseur die voor diverse Republikeinse kandidaten werkte. “Als er problemen zijn, mag een vrouw het oplossen - dat zie je in het bedrijfsleven ook.”

De vrouwen die in de Republikeinse partij de top halen, zijn vaak ondernemers. Met hun bedrijf kunnen ze meer verschil maken in hun gemeenschap dan in de trage bureaucratie van Washington, waar ze ook nog eens mikpunt kunnen zijn van tegenstanders en media.

Het Capitool, waar het Amerikaanse Congres zetelt. Beeld afp

Daarbij heeft de partij meer en meer extreme standpunten in dossiers die met name vrouwen aangaan, zoals abortus. Vrouwen die vóór het recht op abortus zijn, kondigden in de zomer in The New York Times aan dat ze de partij de rug toekeren, omdat die in de greep is geraakt van ‘extremisten’. Ze bespeuren ‘vijandigheid’ tegenover vrouwen. “Als pro-choice Republikeinen (voor het recht op abortus) weigeren we een partij te steunen die terecht de labels antivrouw en antigezondverstand heeft gekregen.”

En dan is er nog het gezicht van de partij, Donald Trump. Onder hem is de partij een bolwerk van masculiniteit. Hij verdedigt mannen die zijn beschuldigd van seksueel misbruik of huiselijk geweld. Trump kreeg zelf te maken met aantijgingen van seksuele intimidatie, blijkt vermeende minnaressen zwijggeld te hebben betaald en noemde vrouwen in tweets ‘paardenkop’ of ‘hond’.

Laatste zwarte vrouw

De vrees bestaat dat vrouwelijke kiezers zich verder afkeren van de Republikeinse partij. In 1994 noemde 42 procent van de vrouwelijke kiezers zich nog Republikein, in 2017 was dat nog maar 37 procent. Onder jonge vrouwen zei meer dan twee derde van 18 tot 34 jaar vorig jaar zichzelf te zien als Democraat. En dat terwijl vrouwen doorgaans vaker gaan stemmen dan mannen.

“Wakker worden, dudes,” zei vertrekkend afgevaardigde uit Florida Ileana Ros-Lehtinen in een interview met politieke krant The Hill: “We moeten meer doen, of het land kijkt op ons neer als de politieke partij van onze grootouders.”

Zwarte vrouwen zijn al helemaal een zeldzaamheid in Republikeinse kringen. De laatste Republikeinse zwarte vrouw in het Congres, Mia Love uit Utah, nam deze week afscheid. Ze sprak in een afscheidsartikel van ‘falen’. “We hebben gefaald, in het overbrengen van onze boodschap aan en zoeken naar verbinding met vrouwen en minderheden.”

Elise Stefanik, een jonge afgevaardigde uit New York en tot voor kort hoofd recruitment van de Republikeinen in het Congres, besloot actie te ondernemen. Ze richtte een organisatie op die specifiek vrouwen klaarstoomt voor de politiek. “Ik heb er genoeg van dat dit een issue is in onze partij,” zei ze vorige maand. “Ik wil proberen het type kandidaat dat we hebben te veranderen.”

Partijrecruiter

Maar dat stuit op weerstand. Haar opvolger als partijrecruiter, Tom Emmer, noemde haar plannen ‘een fout’. Geslacht, afkomst of religie moeten geen rol spelen in de selectie van een kandidaat, vindt hij.

Liz Cheney, topvrouw van de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden: “We hebben diversiteit nodig. Maar we moeten ook zorgen dat we begrijpen dat alleen vrouw-zijn niet betekent dat je het juiste doet. Ook vrouwen maken slecht beleid.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden