Plus

Een zee-ijsvrije zomer in de Noordpool komt dichterbij

Beeld Getty Images

Het drijvende zee-ijs in de poolzeeën kromp deze zomer tot een alarmerende omvang, zeggen Amerikaanse onderzoekers. Een zee-ijsvrije zomer in de Noordpool komt dichterbij. ‘We zien geen enkele verbetering.’

Een gebied grofweg tien keer zo groot als Duitsland, een drijvend ijsplateau van 3,74 miljoen vierkante kilometer. Dat was er volgens onderzoekers van het National Snow and Ice Data Center (NSIDC) op 15 september nog over van het zee-ijs dat drijft in de poolzeeën die worden omsloten door Alaska, Groenland, Canada, Noorwegen en Rusland.

In het begin van jaren tachtig was de oppervlakte zee-ijs in de zomer nog twee keer zo groot. Sindsdien is de jaarlijkse minimum­oppervlakte van het zee-ijs in de wereld fors afgenomen. Elk decennium is de oppervlakte ijs 13 procent minder geworden, met name rond de Noordpool. Het is volgens het Amerikaanse onderzoekscentrum de zoveelste indicatie dat een seizoensgebonden ijsvrije Noordpool dichterbij komt als gevolg van klimaatverandering.

”We zien geen enkele verbetering,” aldus NSIDC-directeur Mark Serreze maandag in een statement. “De veertien jaren met het minste ijs op de Noordpool hebben zich in de afgelopen veertien jaar voorgedaan.”

Temperatuurstijgingen

De metingen van het zeeijs worden nu veertig jaar verricht; alleen in 2012 was er nog minder zeeijs rond de Noordpool dan dit jaar. En het is nog niet zeker dat de minimumwaarde van

dit jaar al is bereikt, want het gaat volgens de ­onderzoekers om een voorlopig minimum: een korte warme periode of wisselende winden zouden nog meer ijs kunnen laten smelten.

Veel wetenschappers verwachten dat over twintig à dertig jaar ’s zomers al het Noordpoolijs op zee gesmolten zal zijn.Beeld Scientific Visualization Studio

Grote delen van de Noordpool hadden deze ­zomer te maken met grote temperatuurstijgingen. Eind juni kende Siberië recordtemperaturen: in het Russische Verchojansk, dat binnen de poolcirkel ligt, wees het kwik één dag bijna 38 graden Celsius aan.

IJsberen verliezen hun huis

“Het lijkt erop dat 2020 de boeken zal ingaan als het jaar waarin elke plausibele ontkenning van klimaatverandering voorgoed onderuit werd gehaald,” aldus Serreze. Hoewel de aarde door de eeuwen heen natuurlijke veranderingen van het klimaat heeft gekend, wijzen talloze onderzoeken erop dat de huidige opwarming wordt aangejaagd door uitstootgassen als CO2.

De coronapandemie kan mogelijk zorgen voor de eerste wereldwijde afname van deze gassen in jaren, maar het is onzeker of die doorzet: in China begint de industrie alweer op het oude ­niveau te draaien.

Veel wetenschappers, onder wie die van het Nederlandse weerinstituut KNMI, verwachten dat over twintig à dertig jaar ’s zomers al het Noordpoolijs op zee gesmolten zal zijn.

Het smeltende ijs veroorzaakt een neerwaartse spiraal, want dat versnelt de opwarming van de Noordpool. IJs reflecteert het meeste zonlicht dat erop schijnt – en dus de warmte. Een ijsvrij oceaanoppervlak is donkerder en absorbeert meer zonnestralen en warmte. Dat leidt tot méér opwarming en méér ijsverlies.

Het verdwijnen van het Noordpoolijs kan aan de ecosystemen in de oceaan aanzienlijke schade toebrengen, zegt Serreze. “Met minder zee-ijs neemt de bloei toe van fytoplankton, dat voor veel dieren als voedsel dient, maar roofdieren als ijsberen verliezen hun huis.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden