PlusProfiel

Een oud-guerrillero als president? Hij moet eerst de ‘Colombiaanse Donald Trump’ verslaan

Campagnebillboard van Gustavo Petro in de miljoenenstad Cali. Petro maakte deel uit van de guerrillabeweging M19. Beeld AFP
Campagnebillboard van Gustavo Petro in de miljoenenstad Cali. Petro maakte deel uit van de guerrillabeweging M19.Beeld AFP

Krijgt Colombia voor het eerst een linkse president, een oud-guerrillero bovendien? De streng beveiligde Gustavo Petro maakt een goede kans, maar moet wel onder anderen ‘de Colombiaanse Donald Trump’ verslaan.

Sam de Graaff

Manizales is de koffiehoofdstad van Colombia. Een enorme kathedraal, groene bergen, een kabelbaan – veel Colombiaanser wordt het niet. Begin deze maand zou presidentskandidaat Gustavo Petro de stad twee dagen aandoen. De stemmen van de 400.000 inwoners kan hij goed gebruiken.

Alleen, Petro kwam niet, te gevaarlijk. Zijn beveiligingsteam had aanwijzingen ontvangen dat er een aanslag zou worden gepleegd. Volgens Petro hadden politieke tegenstanders een lokale drugsbende betaald voor het moordplan.

Toen Petro enkele dagen later het podium op stapte in een andere stad, werd hij omringd door beveiligers met kogelwerende schilden. Petro zelf droeg een kogelvrij vest. Zijn zestig bodyguards kregen versterking van politieagenten.

Diezelfde Gustavo Petro (62) staat – naar het zich laat aanzien – op het punt om president van Colombia te worden. Zondag staat de eerste verkiezingsronde op het programma. Haalt hij daarin geen meerderheid, dan volgt in juni een tweede ronde tussen de twee best scorende kandidaten. In de peilingen gaat Petro al geruime tijd aan kop.

Nooit eerder een linkse president

Wie president van het door geweld geteisterde Colombia wil worden, moet rekening houden met aanslagen. In de vorige eeuw vijf werden presidentskandidaten vermoord, om nog niet te spreken over de honderdduizenden Colombianen die de dood vonden in de strijd tussen de overheid, de Farc en vele andere, onbekendere guerrillagroepen, drugsbaronnen en paramilitaire organisaties (en alle mogelijke combinaties daarvan).

Zeker linkse kandidaten liepen gevaar: drie van de vijf vermoorde presidentskandidaten waren links, de anderen liberaal. Nooit eerder had Colombia een linkse president. Petro kent die geschiedenis. “Het spook van de dood omringt ons,” zei hij eerder tegen persbureau AFP. “Ik word er continu aan herinnerd als ik in een mensenmassa sta, op een podium. Iemand zou kunnen schieten.”

Petro komt uit een boerenfamilie. Als student werd hij lid van guerrillabeweging M19. Anders dan de Farc, die veelal vanuit de jungle opereerde, was de M19 veel actief in de stad. Daar werden ze bekend met opmerkelijke acties. Zo stalen ze het zwaard van vrijheidsstrijder Simon Bolivar en gijzelden ze in 1980 vijftien ambassadeurs in de ambassade van de Dominicaanse Republiek.

Onschuldig was M19 niet, integendeel. Bij de ambassade stierf alleen een guerrillero, maar bij een gijzeling in het Hooggerechtshof in Bogotá vielen meer dan honderd doden. Hoewel Petro (voor zover bekend) niet betrokken was bij de acties, belandde hij uiteindelijk wel in de cel vanwege wapenbezit. In zijn memoires schrijft hij dat hij werd gemarteld door het leger.

Colombiaanse Donald Trump

Petro’s running mate, Francia Márquez, kan de eerste zwarte vicepresident van het land worden. Hun agenda: het pensioen- en zorgstelsel hervormen, de war on drugs terugschroeven, de winning van fossiele brandstoffen afbouwen en – vooral – de ongelijkheid terugdringen. Weinig landen zijn volgens de Wereldbank zo ongelijk als Colombia. Juist daarom slaat Petro’s sociale boodschap zo aan.

Politieke ervaring heeft Petro al: tussen 2012 en 2015 was hij burgemeester van hoofdstad Bogotá. Het was een, zacht gezegd, chaotisch ambtstermijn waarin hij de armoede terugdrong, maar ook tijdelijk werd geschorst na geruzie over de vuilophaal.

Die onrust in zijn politieke verleden is een van de kritiekpunten die zijn politieke tegenstanders aanhalen. Dat, en het idee dat zijn hervormingen buitenlandse investeerders zou afschrikken. Zijn tegenstanders vergelijken Petro met de Venezolaanse leiders Chávez en Maduro – volgens Petro ten onrechte.

Lange tijd was de rechtse Federico Gutiérrez de belangrijkste opponent van Petro. Maar inmiddels werpt ook de 77-jarige zakenman Rodolfo Hernández zich op als serieuze kanshebber. Hernández wordt omschreven als de Colombiaanse Trump of Berlusconi: een (te) zelfverzekerde zakenman en politiek outsider, niet wars van controversiële uitspraken. Zo zei hij in 2016 ‘een volgeling te zijn van de grote Duitse denker Adolf Hitler’. Later verbeterde hij zich: Hernández bedoelde niet Hitler, maar Einstein. Foutje.

Hernández, gesteund door de zes jaar lang door de Farc ontvoerde Ingrid Betancourt, lijkt nog kans te maken ook. Volgens de peilingen zou Hernández het Petro nog het moeilijkst kunnen maken als hij de tweede ronde haalt. Áls, want in de eerste ronde ligt hij nog derde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden