PlusNieuws

Duitser weg als ‘waarnemer’ bij schijnreferendum Oekraïne, Nederlandse blijft

Een Duitser die op uitnodiging van Rusland als onafhankelijke waarnemer een ‘schijnreferendum’ volgde in het zuidoosten van Oekraïne, houdt het na twee dagen al voor gezien. Aanleiding is de ophef in Duitsland over zijn bezoek en de ‘pijnlijke’ consequenties. Een Nederlandse vrouw blijft wel aanwezig.

Caspar Naber en Cyril Rosman
Mensen brengen hun stem uit in Marioepol voor het door Rusland georganiseerde nepreferendum. De uitslag staat bij voorbaat vast, stellen experts. Beeld AP
Mensen brengen hun stem uit in Marioepol voor het door Rusland georganiseerde nepreferendum. De uitslag staat bij voorbaat vast, stellen experts.Beeld AP

Stefan Schaller, directeur van een regionale energieleverancier in het midden van Duitsland, is zaterdag met onmiddellijke ingang geschorst. Zijn bezoek aan de door Russen bezette regio Zaporizja en optreden als verkiezingswaarnemer zouden als ‘legitimatie van het illegale proces geïnterpreteerd kunnen worden’, luidde het in een persbericht van de Landkreis Waldeck-Frankenberg, een regionale bestuurseenheid bij Kassel.

Anders gezegd: Rusland zou zijn aanwezigheid kunnen gebruiken voor propagandadoeleinden. Dat leek ook het geval te zijn. Het Russische staatspersbureau RIA Novosti vroeg de Duitse waarnemer naar zijn mening over de gang van zaken tijdens de eerste twee dagen van het referendum. “Ik heb de indruk dat het allemaal heel transparant verloopt en goed georganiseerd is,” antwoordde Schaller voor de camera.

Staatspersbureau Tass meldde dat Schaller een lange reis achter de rug had en nog weinig tijd had gehad om veel conclusies te trekken. ‘Voordat hij begon, kreeg hij gedetailleerde informatie over de geschiedenis van de regio’ en over de betrekkingen tussen Rusland en Oekraïne, citeerde het de Duitser. ‘Alles is zeer goed geregeld en de bevolking is enthousiast over de stemming.’

Vliegen via Moskou

De raden van toezicht en bestuur van Energie Waldeck-Frankenberg (EWF) kondigden aan maandag definitief te zullen beslissen over Schallers toekomst bij het bedrijf. “Het zal waarschijnlijk uitdraaien op ontslag,” verzucht Schaller. Hij besloot zaterdagmiddag te stoppen als waarnemer nadat het energiebedrijf hem had laten weten dat hij was geschorst. “Ik neem zondag het vliegtuig naar Moskou en probeer dan een vlucht naar Duitsland te krijgen, maar dat zal wel lastig worden omdat alle vluchten vol geboekt zijn vanwege de mobilisatie.”

Hij zegt voor vertrek naar Zaporizja – Rusland betaalde zijn vluchten en accommodatie – niet te hebben nagedacht over eventuele gevolgen van zijn bezoek. “Achteraf gezien een politieke domheid, maar ik probeer altijd uitspraken te doen over feiten en niet over politieke evaluaties.”

Schaller verklaarde eerder op de dag tegenover Duitse media dat hij zich ter plaatse een beeld wilde vormen van de situatie. Hij benadrukte dat zijn verblijf niets te maken had met zijn functie als directeur van de energieleverancier. “Het is puur privé, ik heb er vakantie voor genomen.”

Volgens het Russische persbureau Tass volgen zo’n veertig waarnemers de referenda in de zelfverklaarde en door Rusland erkende Volksrepubliek Loehansk. Ze komen uit Rusland, Belarus, Syrië, Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Slowakije, Brazilië, Egypte én Nederland.

Tekst loopt door onder de tweet

Nederlandse burgerjournalist

De Nederlandse waarnemer blijkt Sonja van den Ende te zijn. Ze dook in maart al eens op in het Russische tv-journaal als burgerjournalist die in Oekraïne meereisde met het Russische leger. Ze meldde toen onder meer dat de Russen niet verantwoordelijk zouden zijn voor de moordpartijen in het dorp Boetsja en de verwoestingen in de stad Marioepol. Volgens haar plegen juist de Oekraïners oorlogsmisdrijven.

Van den Ende bevestigt desgevraagd als waarnemer aanwezig te zijn bij het referendum in de door Rusland en pro-Russische troepen bezette regio. ‘Ik kijk of het stemmen eerlijk verloopt. Er zijn niet veel EU-waarnemers. Daarom moet iemand Nederland vertegenwoordigen,’ appt ze.

Haar bevindingen tot nu toe zijn positief. ‘Ik heb nog geen onregelmatigheden gezien. Alles verloopt rustig. Er zijn transparante stembussen. Ook worden de mensen niet gedwongen. Degenen die ik heb gesproken, willen graag stemmen.’

De Nederlandse schrijft niet voor reguliere media, maar voor haar eigen weblog en alternatieve kanalen. Op een foto die ze zelf post op twitter lijkt te zien dat ze een speldje met een Z draagt, de letter die symbool staat voor steun aan het Russische leger.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden