PlusNieuws

Duitse inlichtingendienst wil rechts-populistische AfD in de gaten houden

De Duitse inlichtingendienst BfV zegt voldoende bewijs te hebben om de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland (AfD) te beschouwen als mogelijk gevaar voor de democratische rechtsstaat.

AfD co-voorzitters Alexander Gauland (midden) en Tino Chrupalla (R) na een persconferentie over het nieuws dat de Duitse inlichtingendienst de partij als mogelijk gevaar voor de democratische rechtsstaat beschouwt. Beeld EPA
AfD co-voorzitters Alexander Gauland (midden) en Tino Chrupalla (R) na een persconferentie over het nieuws dat de Duitse inlichtingendienst de partij als mogelijk gevaar voor de democratische rechtsstaat beschouwt.Beeld EPA

Zeven maanden voor de federale ­verkiezingen gaat de binnenlandse inlichtingendienst BfV oppositiepartij AfD observeren. De dienst mag ­telefoongesprekken van leden afluisteren, mailverkeer monitoren en informanten inzetten.

Het is de eerste keer in de Duitse naoorlogse geschiedenis dat de inlichtingendienst een partij in de gaten houdt die in de Duitse Bondsdag zit. De BfV volgt de partij al twee jaar, maar moest zich al die tijd beperken tot openbare bronnen.

Nu wordt dat, op grond van een lijvig rapport, anders. Het materiaal tegen de AfD is gebundeld in een document van duizend pagina’s en bestaat uit uitspraken die leden tijdens partijconferenties, campagnes, in interviews en op sociale media deden. Ook werden contacten tussen AfD-leden en rechts-extremistische organisaties en personen onthuld.

Volgens de inlichtingendienst levert het document voldoende bewijs dat de AfD een mogelijk gevaar is voor de democratische rechtsstaat. Extremistische AfD-leden zouden steeds vaker op sleutelposities van de partij komen, waardoor de partij verder van het midden afdwaalt. Gematigdere oprichters, zoals Bernd Lucke, zijn de afgelopen jaren uit de partij gewerkt. Ook de huidige partijleider, Jörg Meuthen, krijgt nauwelijks grip op de rechts-extremistische kringen rond Björn Höcke, fractieleider in het parlement van deelstaat Thüringen.

Verder in het nauw

Onder leiding van Thomas Haldenwang zette de BfV de afgelopen twee jaar steeds meer stappen tegen de AfD. De vorige voorzitter van de dienst, Hans-Georg Maaßen, was ervan overtuigd dat de AfD geen gevaar vormde. Hij zou de partij zelfs geadviseerd hebben hoe zij uit het vizier van de inlichtingendienst konden blijven. Maar Haldenwang besloot vorig jaar de extremistische partijvleugel van Höcke te gaan observeren.

Onder druk van de AfD-partijtop besloot de vleugel zichzelf daarna op te heffen, maar ook daarna bleef de partij verdacht. De zevenduizend leden van de extremistische vleugel zitten namelijk nog steeds in de partij.

Afgelopen jaar kwam de partij steeds verder in het nauw. In maart besloot de inlichtingendienst van Thüringen de regionale AfD in de gaten te houden. In juni volgde Brandenburg en in januari Saksen en Saksen-Anhalt. Ondertussen deed de partij verschillende pogingen om van haar rechts-extremistische imago af te komen. Andreas Kalbitz, die eerder met Höcke aan het roer van de extremistische vleugel stond, werd de partij uit gezet.

Kiezers zijn eraan gewend

In januari spande de AfD rechtszaken aan tegen de inlichtingendienst, om te voorkomen dat de hele partij in de gaten gehouden zou worden. De rechtbank in Keulen buigt zich op dit moment nog over het bewijsmateriaal van de inlichtingendienst. De dienst zal daarom in eerste instantie geen leden van de Europese, federale en deelstaatparlementen volgen. Ook AfD-leden die campagnevoeren voor de verkiezingen in de herfst worden met rust gelaten, tot de rechtbank met een oordeel komt.

Dat de partij verdacht wordt van rechts-extremisme maakt het moeilijk voor ambtenaren om zich in te laten met de AfD. Afgezien daarvan is het de vraag of de zet van de inlichtingendienst kiezers echt zal afschrikken van de partij, die in de peilingen rond de 10 procent van de stemmen schommelt. Analisten wijzen erop dat veel kiezers inmiddels gewend zijn aan de antisemitische en racistische uitspraken van AfD-leden. Volgens een onderzoek van de Bertelsmann Stiftung heeft bijna een derde van de AfD-kiezers duidelijk rechts-extremistische overtuigingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden