PlusNieuws

Dreiging van ‘totale oorlog’ neemt weer toe in Oekraïne

De spanningen tussen Rusland en Oekraïne lopen de laatste weken weer hoog op. Dreigt een nieuwe oorlog? ‘Het Kremlin wil laten weten dat het Zelenski niet langer vertrouwt’

Een militair van de zelfbenoemde Volksrepubliek Donetsk, de rebellen die door Rusland worden gesteund. Beeld via REUTERS
Een militair van de zelfbenoemde Volksrepubliek Donetsk, de rebellen die door Rusland worden gesteund.Beeld via REUTERS

Duitsland is kennelijk zo ongerust over de toestand in de Donbass (Donetsk en Loehansk gezamenlijk), dat het ministerie van Buitenlandse Zaken er op eerste paasdag een tweet over plaatste. ‘We volgen de situatie en roepen op tot terughoudendheid en onmiddellijke de-escalatie’, aldus de Duitsers.

Het is niet de eerste keer dat het conflict in Oost-Oekraïne oplaait. De oorlog begon in het voorjaar van 2014, nadat de pro-Russische Oekraïense president Viktor Janoekovitsj na een Oekraïense volksopstand de wijk had genomen en Rusland in de daarop volgende chaos de Krim in bezit nam.

Sinds afgelopen juli was het net een beetje rustiger, nadat een overeenkomst was gesloten om te de-escaleren en het akkoord van Minsk uit 2015 opnieuw na te leven. Maar vorige week ging het goed mis. Op één dag kwamen vier Oekraïense militairen om het leven bij beschietingen door de rebellen van de opstandige regio’s, iets wat al twee jaar niet meer was gebeurd.

Grote oefening

Daarnaast hield Rusland, dat de rebellen steunt, een grootscheepse oefening langs de grens met Oekraïne en heeft het volgens Kiev zijn troepen niet meer teruggetrokken. Navo-informatie bevestigt dat. Rusland beschuldigt juist Oekraïne en zijn bondgenoten van troepenverplaatsingen richting het oorlogsgebied en het beschieten van de stellingen van de rebellen. Daarbij zou een kind om het leven zijn gekomen.

De Russische minister Sergej Lavrov van Buitenlandse Zaken waarschuwde vrijdag dat een nieuwe escalatie in de Donbass Oekraïne zou ‘vernietigen’. Volgens Oleksi Meljnikov, veiligheidsexpert bij het Razoemkovinstituut in Kiev, wil Rusland vooral druk uitoefenen op de Oekraïense president Volodymyr Zelenski. “Die heeft bij zijn aantreden, nu precies twee jaar geleden, aangekondigd dat hij de oorlog in de Donbass snel zou beëindigen. Maar daar is hij dus nog steeds niet in geslaagd.”

Sterker, Zelenski kondigde een paar weken geleden een aantal maatregelen af, waarmee Moskou erg ongelukkig is. Zo sloot hij een aantal pro-Russische televisiezenders en trof sancties tegen de oppositiepoliticus Medvedtsjoek. Die is goed bevriend met de Russische president Poetin. “Het Kremlin wil laten weten dat het Zelenski niet langer vertrouwt,” zegt Meljnikov.

Daarnaast circuleert de theorie dat Rusland een korte, krachtige ingreep in Zuidoost-Oekraïne voorbereidt, om de al jaren slepende waterproblemen op de Krim op te lossen. Oekraïne sloot na de annexatie in 2014 het Noord-Krimkanaal af, dat voorheen water van de rivier Dnipro naar het schiereiland in de Zwarte Zee leidde. Door de afsluiting moet de Krim het met 85 procent minder water stellen.

Dit scenario kreeg extra zuurstof toen afgelopen week Russische helikopters dreigend over het zuiden van Oekraïne vlogen. En op internet circuleren video-opnames van kolonnes Russische tanks en pantserwagens op weg naar de Krim. Volgens Meljnikov zou een dergelijke ingreep echter niet helpen: het kanaal ligt al te lang droog om nog te functioneren. “Het zou alleen maar een poging zijn om Poetins populariteit te versterken. Vergeet niet dat er in september parlementsverkiezingen zijn in Rusland.”

Joe Biden

Meljnikov denkt dat het Kremlin ook de Amerikaanse president Joe Biden wil laten zien dat hij van Oekraïne moet afblijven en mogelijk diens bereidheid test om Kiev werkelijk te helpen. Biden zei Zelenski afgelopen vrijdag nog alle steun toe tegen de ‘Russische agressie’.

De veiligheidsexpert verwacht niet dat de huidige escalatie zal uitgroeien tot een volledige oorlog, al kan hij die ook zeker niet uitsluiten. “Er zijn twee opties: of de reactie van Oekraïne en de VS is sterk genoeg en Poetin bindt in, óf de reactie is te slap en Moskou zal doorgaan.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden